An ninh nguồn nước trước sức ép từ El Nino và biến đổi khí hậu

Sức ép kép từ hiện tượng El Nino và mùa mưa kết thúc sớm

Tại hội thảo An ninh nguồn nước trong bối cảnh El Nino và biến đổi khí hậu do các cơ quan chuyên môn phối hợp tổ chức, giới chuyên gia đã đưa ra những nhận định đầy lo ngại về tình hình thủy văn sắp tới. Nhiệt độ mặt nước biển khu vực Nino 3.4 hiện cao hơn bình thường 2,5 độ C, dự báo xác suất trên 83% El Nino sẽ duy trì cường độ mạnh đến rất mạnh trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 3 năm 2027.

Tác động cộng hưởng của biến đổi khí hậu đã khiến lượng mưa trong mùa mưa năm 2026 tại nhiều lưu vực thiếu hụt khoảng 40%, kéo theo dòng chảy giảm sút gần 30%. Việc mùa mưa kết thúc sớm làm hạn chế nghiêm trọng khả năng tích trữ nước ngọt và bổ cập nguồn nước dưới đất, trực tiếp đe dọa nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt trong mùa khô 2026 - 2027.

Đẩy mạnh chuyển đổi số để quản lý và điều hành tài nguyên nước

Trước những thách thức hiện hữu, hội thảo nhấn mạnh yêu cầu tất yếu phải thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý tài nguyên nước và vận hành hệ thống công trình thủy lợi. Việc ứng dụng công nghệ hiện đại như hệ thống cơ sở dữ liệu, quan trắc tự động, viễn thám, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo sẽ giúp các cơ quan quản lý nâng cao năng lực giám sát.

Thông qua các công cụ số hóa, việc dự báo sớm tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn cũng như hỗ trợ vận hành hồ chứa và phân bổ nguồn nước theo nhu cầu thực tế trở nên tối ưu hơn. Đây là bước đi chiến lược nhằm đưa Luật Tài nguyên nước vào thực tiễn, hướng tới mục tiêu quản lý tài nguyên nước tổng hợp, thống nhất và bền vững trước các cực đoan của thời tiết.