TP. Hồ Chí Minh: Làm mới không gian di sản qua các hoạt động văn hóa, giải trí

Thông qua hàng trăm di tích lịch sử, công trình kiến trúc và không gian văn hóa ngay tại khu vực trung tâm, TP. Hồ Chí Minh có nhiều lợi thế để phát huy giá trị di sản, gắn bảo tồn với phát triển du lịch và công nghiệp văn hóa. Bên cạnh hoạt động tham quan, việc đưa các sự kiện văn hóa, nghệ thuật và giải trí vào di tích góp phần đưa di sản đến gần hơn với người dân và du khách.

Mở rộng trải nghiệm văn hóa tại các không gian di sản

Tại nhiều đô thị lớn trên thế giới, di sản là nơi lưu giữ quá khứ và trở thành trung tâm của các hoạt động văn hóa, sáng tạo và du lịch. Tại TP. Hồ Chí Minh, triển lãm nghệ thuật chuyên đề "Từ bản vẽ đến biểu tượng" ở Dinh Độc Lập đã cho thấy hiệu quả của cách tiếp cận di sản thông qua hoạt động trưng bày, giới thiệu kiến trúc và lịch sử.

Dành những ngày đầu tiên tìm hiểu TP. Hồ Chí Minh trong hành trình 15 ngày khám phá Việt Nam, nhiều du khách đến từ Tây Ban Nha cho biết các hoạt động trưng bày chuyên đề tại điểm di tích đã giúp họ hiểu hơn về lịch sử và những dấu mốc quan trọng của Việt Nam.

Ngoài ra, việc đưa các chương trình nghệ thuật, nhiếp ảnh hay biểu diễn ánh sáng,... vào di tích sẽ tạo sức hút mới, thay đổi lối tiếp cận truyền thống trước đây. Tuy nhiên, mọi hoạt động khai thác đều phải được tổ chức có kiểm soát, bảo đảm phù hợp với đặc điểm kiến trúc, lịch sử và chức năng của từng công trình.

Theo ông Trần Thế Thuận - Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh, thành phố đánh giá cao việc ứng dụng công nghệ ánh sáng, điện ảnh và sân khấu hóa tại các địa điểm di sản. Tuy nhiên, những yếu tố nghệ thuật và công nghệ này cần được kiểm soát chặt chẽ để không phá vỡ kết cấu, nội dung cơ bản và các giá trị vốn có của di tích.

Quy hoạch vùng lõi và phát triển kinh tế di sản

Về góc độ quy hoạch đô thị, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn - Chuyên gia quy hoạch kiến trúc đô thị cho rằng các đô thị nổi tiếng trên thế giới đều có vùng lõi di sản. Đây là khu vực thu hút khách du lịch, tạo hiệu quả kinh tế cao và góp phần bảo tồn bản sắc đô thị.

Đáng chú ý, chuyên gia nhấn mạnh các sự kiện văn hóa, giải trí nếu diễn ra trong vài ngày chỉ dừng ở mức quảng bá ngắn hạn. Để phát huy giá trị bền vững, vùng lõi di sản cần được vận hành bằng kế hoạch hoạt động xuyên suốt năm.

Theo hướng tiếp cận này, việc khai thác di sản cần được tính toán đồng bộ từ quy hoạch không gian, nội dung chương trình đến phương thức tổ chức. Các hoạt động sáng tạo và trình diễn cần có sự chọn lọc, bảo đảm sự hài hòa giữa trải nghiệm của công chúng với yêu cầu bảo tồn.

Nhờ đó, hàng trăm di tích tại khu vực trung tâm không chỉ được bảo tồn hiệu quả, đi vào chiều sâu mà còn trở thành động lực kinh tế, góp phần quảng bá hình ảnh một TP. Hồ Chí Minh năng động, giàu bản sắc đến bạn bè quốc tế.