TP. Hồ Chí Minh kỳ vọng tạo đột phá hạ tầng từ mô hình TOD

Khai thác lợi thế từ không gian phát triển mới, TP. Hồ Chí Minh đang tập trung hoàn thiện giao thông liên vùng, phát triển đường sắt đô thị, cải tạo kênh rạch và huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng. Trong đó, mô hình phát triển đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD) được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng kinh tế - xã hội.

Đường sắt đô thị được thành phố xác định là trục xương sống của hệ thống hạ tầng giao thông vận tải. Một trong những cơ chế đáng chú ý của Luật Phát triển đô thị là cho phép TP. Hồ Chí Minh giữ lại 100% số tiền thu được từ khai thác quỹ đất tại các khu vực TOD để tái đầu tư cho đường sắt và hạ tầng giao thông kết nối.

Tại hội thảo "Đầu tư phát triển hạ tầng đồng bộ - Động lực tăng trưởng kinh tế và mở rộng không gian phát triển TP. Hồ Chí Minh" do Báo Tiền Phong và Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh tổ chức, các chuyên gia đánh giá những cơ chế mới mở ra điều kiện thuận lợi để thành phố thúc đẩy phát triển hạ tầng. Tuy nhiên, với các dự án có quy mô hàng tỷ USD, việc huy động sự chung sức của toàn xã hội là yêu cầu quan trọng.

Cần sự tham gia sớm của doanh nghiệp

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Vũ Xuân Dũng - Giám đốc Khối Thiết kế 2, Tập đoàn Bcons, cho rằng doanh nghiệp cần tham gia ngay từ khâu quy hoạch các dự án xung quanh tuyến metro. Sự phối hợp sớm với chính quyền có thể hỗ trợ xác định tuyến và vị trí metro phù hợp, qua đó góp phần đẩy nhanh tiến trình hoàn thiện pháp lý.

Việc huy động doanh nghiệp tham gia không chỉ nhằm bổ sung nguồn lực đầu tư mà còn tạo điều kiện kết nối quy hoạch giao thông với phát triển đô thị. Đây là yếu tố quan trọng để các khu vực TOD hình thành đồng bộ, thay vì chỉ tập trung vào hạ tầng vận tải.

Điều phối quy hoạch, bảo đảm khả năng tiếp cận của người dân

Bên cạnh cơ hội từ các cơ chế mới, các chuyên gia lưu ý TP. Hồ Chí Minh cần có phương án điều phối phù hợp, tránh để giá đất tại các khu vực TOD tăng quá cao, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nhà ở và các tiện ích của người dân.

Tiến sĩ khoa học, kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn - Chủ tịch Ngoviet Architects & Planners, đề xuất thành phố dành quỹ đất phát triển các cụm dân cư và nơi làm việc với mức chi phí phải chăng. Đồng thời, các khu vực TOD cần hình thành hệ sinh thái hoàn chỉnh, bao gồm nhà ở, nơi làm việc, tiện ích, hạ tầng xã hội, công viên, trường học và bệnh viện.

Theo ông, thành phố cần có kế hoạch thúc đẩy nhà đầu tư phát triển các tiện ích và cơ sở tạo việc làm tại những khu vực này. Quá trình triển khai đòi hỏi sự điều phối hiệu quả, tư duy đa ngành và vận dụng tư duy kinh tế thị trường để hình thành hệ sinh thái TOD, qua đó bảo đảm lợi ích cho các bên.

Một hệ thống hạ tầng kết nối thông suốt không chỉ giúp mở rộng không gian phát triển đô thị, giảm áp lực cho khu vực trung tâm mà còn tạo động lực thu hút vốn đầu tư, tối ưu hóa năng lực logistics, phát triển hệ thống cảng biển và vận tải đa phương thức. Qua đó, TP. Hồ Chí Minh hướng đến nâng cao chất lượng sống của người dân và khai thác hiệu quả hơn tiềm năng phát triển của đô thị.