Một công nhân tốn trăm triệu, vì sao bà chủ nhang Minh Phước vẫn nhận thêm người?

Bà Nguyễn Cát Bụi Thúy - Chủ cơ sở nhang Minh Phước, cho biết xưởng từng giao nguyên liệu để người dân nhận về se nhang tại nhà. Cách làm này tạo thêm thu nhập cho các gia đình, đồng thời giúp một số người lớn tuổi tiếp tục có việc làm phù hợp.

“Có những cặp vợ chồng lớn tuổi cùng se nhang tại nhà, kiếm được tiền công để tự lo sinh hoạt, đỡ phải trông cậy vào con cái. Làm nhang thì mười bữa, nửa tháng hoặc một tháng là có tiền. Bà con có thêm khoản thu để trang trải chi tiêu, gia đình nào có con đang đi học thì có thêm tiền lo chuyện học hành cho con”, bà Thúy chia sẻ.

Những khoản tiền công ấy từng là nguồn thu của chính bà Thúy khi chưa có cơ sở riêng. Trong hơn 30 năm gắn bó với nghề làm nhang, bà từng bước chuyển từ người làm thuê sang đứng ra tổ chức sản xuất, tạo việc làm cho người dân tại xã xã Bình Lợi, TP. Hồ Chí Minh. Vì vậy, việc duy trì hoạt động của xưởng nhang cũng là giữ nguồn thu cho bà và những gia đình đã cùng bà theo nghề.

Nghề nhang tiếp nối thu nhập cho bà con giữa hai mùa mía

Bà Thúy bắt đầu làm nhang khi đang học lớp 6. Hoàn cảnh gia đình khó khăn khiến bà quyết định nghỉ học để phụ mẹ.

“Hồi đó, mẹ tôi một mình lo cho ba người con ăn học nên rất chật vật. Tôi đang học lớp 6, thấy mẹ vất vả quá nên nghỉ học giữa chừng để phụ mẹ làm nhang, kiếm thêm tiền trang trải cho gia đình”, bà Thúy kể.

Sau khi mẹ ngừng làm nhang, vào năm 18 tuổi, bà Thúy tiếp tục nhận se nhang thuê để kiếm sống và dành dụm được khoảng 10 triệu đồng. Tuy nhiên, đến năm 21 tuổi, bà bị lừa tiền, mất vốn nên phải trở lại làm thuê để kiếm sống. Theo lời bà, sau khoảng một đến hai năm làm việc, bà bắt đầu gây dựng cơ sở nhang Minh Phước, từng bước đứng ra tổ chức sản xuất và tạo việc làm cho người dân trong xã.

Bà thu mua bột, hướng dẫn người dân se nhang tại nhà rồi giao nguyên liệu cho họ làm. Nhiều gia đình quanh bà khi ấy sống dựa vào cây mía, nguồn thu tập trung vào kỳ thu hoạch. Công việc gia công nhang giúp họ có thêm tiền trang trải giữa các mùa vụ.

“Khi xưa, bà con chủ yếu trồng mía, cả năm phải chờ đến vụ thu hoạch mới có tiền. Có thêm nghề nhang thì mười bữa, nửa tháng là được nhận tiền công. Nhờ khoản thu này, bà con có tiền trang trải sinh hoạt, lo cho con đi học trong lúc chờ đến vụ mía tiếp theo”, bà Thúy nhớ lại.

Nhờ có thêm nguồn thu này, một số gia đình trong xã từng bước cải thiện cuộc sống và thoát nghèo. Tại Đại hội đại biểu Đảng bộ xã Bình Lợi lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030, địa phương ghi nhận kết quả toàn xã không còn hộ nghèo.

Với lao động đến xưởng làm việc, bà Thúy bố trí chỗ ở khi họ có nhu cầu. “Bà con đến làm, ai cần chỗ ở thì tôi cất nhà cho ở. Còn người không có nhu cầu ở lại, tôi vẫn nhận vào làm bình thường, tùy điều kiện sinh hoạt của mỗi người”, bà Thúy cho biết.

Giữ nghề truyền thống khi giá nguyên liệu tăng, tiền lời co lại

Để duy trì sản xuất, bà Thúy đã chuyển từ se nhang thủ công sang dùng máy và đầu tư lò sấy. Theo bà Thúy, ngoài việc phơi nhang theo cách truyền thống, cơ sở còn sấy nhang để chủ động tiến độ sản xuất, rút ngắn thời gian chờ khô và tăng năng suất. Cách làm này giúp sản phẩm đồng đều hơn, nhưng cũng đòi hỏi vốn cho nhiều công đoạn đi kèm.

Bà Thúy ước tính: “Bây giờ, muốn nhận thêm một công nhân thì phải chuẩn bị máy móc, dụng cụ để người đó làm việc. Riêng một chiếc máy làm nhang tự động giá 30-40 triệu đồng, còn đầu tư lò sấy, khung và các dụng cụ khác. Tính cả những khoản này, vốn đầu tư cũng lên đến cả trăm triệu đồng”.

Khi chuyển sang sản xuất bằng máy, bà Thúy tiếp tục vận dụng kinh nghiệm từ những năm se nhang thủ công để kiểm soát chất lượng sản phẩm. Bà đặc biệt chú trọng khâu chuẩn bị bột, bởi cách pha trộn và nhồi bột ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nhang thành phẩm.

“Pha bột phải kỹ, nhồi bột cũng phải cẩn thận, sao cho hỗn hợp phù hợp với máy. Nếu nhồi bột chưa đạt thì nhang làm ra sẽ không đẹp, nên phải làm cho chuẩn ngay từ khâu này”, bà Thúy giải thích.

Sau khi cho máy chạy thử, người thợ kiểm tra bề mặt nhang và đốt thử để đánh giá chất lượng trước khi giao hàng. Nhang đạt yêu cầu có bề mặt láng, mịn, không bị nứt và không tắt giữa chừng khi cháy.

Cùng với việc bảo đảm chất lượng, bà Thúy phải cân đối chi phí để duy trì hoạt động của xưởng. Theo bà Thúy, từ sau dịch COVID-19, giá nguyên liệu tăng trong khi giá bán nhang khó tăng tương ứng, khiến tiền lời bị thu hẹp. Bà Thúy cho biết, với doanh thu 100 triệu đồng, xưởng chỉ lời 3 triệu đồng.

Để tăng nguồn thu và duy trì hoạt động sản xuất, cơ sở mở rộng thêm các dòng sản phẩm như nhang quế, nhang ngọc am, nhang trầm và nhang Bắc. Việc đa dạng hóa sản phẩm giúp bù đắp lợi nhuận thấp từ một số loại nhang truyền thống, đồng thời tạo thêm nguồn thu cho cơ sở.

“Vì muốn giữ nghề làm nhang truyền thống, tôi tìm cách làm thêm nhiều loại nhang khác để có nguồn thu bù đắp. Có như vậy, cơ sở mới duy trì được hoạt động, người làm nghề mới có thể tiếp tục gắn bó”, bà Thúy chia sẻ.

Trước áp lực chi phí sản xuất ngày càng lớn, bà Thúy mong chính quyền địa phương có thêm những chính sách hỗ trợ thiết thực cho các cơ sở làm nhang truyền thống. Bà kỳ vọng sự hỗ trợ này sẽ giúp các cơ sở có điều kiện đầu tư máy móc, duy trì sản xuất và tạo thêm việc làm cho người dân. Với bà, giữ được xưởng nhang không chỉ là giữ nguồn thu nhập cho gia đình mà còn góp phần gìn giữ nghề truyền thống đã gắn bó với nhiều thế hệ.