Luật Phát triển đô thị: Mở thể chế giúp TP. Hồ Chí Minh kiến tạo không gian tương lai

TP. Hồ Chí Minh đang bước vào một giai đoạn phát triển mới, khi các yêu cầu về hạ tầng, giao thông, môi trường và chất lượng sống của người dân ngày càng cao. Mặc dù là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước, tốc độ phát triển nhanh cũng khiến thành phố đối mặt với bài toán làm thế nào để tổ chức lại các không gian hiện hữu một cách hiệu quả và khơi thông nguồn lực mới. Do đó, sự ra đời của Luật Phát triển đô thị được kỳ vọng sẽ tạo thêm nền tảng vững chắc để địa phương chủ động kiến tạo diện mạo trong tương lai.

Luật phát triển đô thị: khơi thông điểm nghẽn bằng thể chế phân cấp vượt trội

Đằng sau những tuyến đường hay khu đô thị đang hình thành là yêu cầu vận hành một bộ máy hành chính hiệu quả tương xứng với quy mô dân số và kinh tế. Tuy nhiên, thực tế cho thấy các quyết định đầu tư trước đây thường mất nhiều thời gian do phải chờ đợi sự phê duyệt qua nhiều bộ, ngành. Cụ thể là, để thành phố phát huy hết tiềm năng, việc thiết lập một cơ chế quản trị đô thị mang tính đột phá là điều cấp thiết.

PGS.TS Trần Hoàng Ngân - Chủ tịch Hội đồng Tư vấn đột phá phát triển Trường Đại học Sài Gòn cho rằng: "Quy mô dân số và kinh tế lớn đòi hỏi TP. Hồ Chí Minh phải có thể chế vượt trội, phân cấp trọn gói nhằm tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng, y tế, giáo dục. Nếu cứ chờ đợi phê duyệt từ các bộ ngành thì quyết định đầu tư sẽ chậm, không đáp ứng kịp yêu cầu phát triển".

Đặc biệt, khi có Luật Phát triển đô thị, Hội đồng Nhân dân Thành phố sẽ chủ động ban hành các văn bản pháp luật để triển khai ngay mà không cần chờ Chính phủ ban hành thêm các nghị định hay quyết định hướng dẫn.

Tái cấu trúc không gian và tăng năng lực cạnh tranh khu vực

Bên cạnh đó, các cơ chế mới sẽ được cụ thể hóa bằng một quy hoạch tương xứng với không gian phát triển mới. Việc nhìn lại toàn diện cấu trúc đô thị giúp nhận diện các động lực tăng trưởng mới.

PGS.TS Hoàng Vĩnh Hưng - Viện trưởng Viện Quy hoạch đô thị và nông thôn quốc gia - VIUP nhấn mạnh: "Nhiệm vụ của chúng tôi là đánh giá sức khỏe nền kinh tế, hiện trạng không gian sau sáp nhập và hạn chế hạ tầng, từ đó đề xuất giải pháp kết nối hạ tầng hiệu quả để nâng cao chất lượng đô thị".

Đồng thời, quy hoạch hạ tầng chiến lược như giao thông cần phải kết hợp chặt chẽ với phát triển đô thị. Mục tiêu của TP. Hồ Chí Minh không chỉ dừng lại ở việc tạo sự khác biệt so với các địa phương khác, mà là vươn lên cạnh tranh trực tiếp với các siêu đô thị trong khu vực Châu Á.

PGS.TS Vũ Anh Tuấn - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Giao thông vận tải Việt Đức, Trường Đại học Việt Đức cho rằng: "TP. Hồ Chí Minh không chỉ cần khác biệt so với các tỉnh thành mà phải đủ sức cạnh tranh với các siêu đô thị Châu Á như Bangkok hay Thượng Hải. Do đó, chính quyền cần chủ động dẫn dắt về kinh tế, tài chính, đất đai, môi trường và hạ tầng".

Giải phóng sức sáng tạo từ Luật Phát triển đô thị

Hướng tới mục tiêu trở thành một thành phố có khả năng chủ động tạo ra tương lai của chính mình đòi hỏi năng lực biến các định hướng thành hành động cụ thể.

Theo PGS.TS Trần Đình Thiên - Nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, hai yếu tố then chốt giúp TP. Hồ Chí Minh bứt phá là quy hoạch mở rộng không gian và đổi mới thể chế. Ông nhận định Luật Phát triển đô thị sẽ trao quyền tối đa, tạo nền tảng để Thành phố có đủ thẩm quyền, nguồn lực và sự tự tin trong việc chủ động định hình chân dung phát triển.

Nhờ vậy, sự kết hợp đồng bộ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân thông qua nền tảng Luật Phát triển đô thị sẽ giúp TP. Hồ Chí Minh từng bước hình thành một đô thị hiện đại, thông minh, xanh và đáng sống trong tương lai.