Hành trình ESG: Doanh nghiệp nhỏ và vừa nên bắt đầu từ đâu?

ESG - Bộ tiêu chuẩn đo lường mức độ phát triển bền vững và tác động của doanh nghiệp đối với môi trường (Environmental), xã hội (Social) và quản trị (Governance) đang ngày càng trở thành yêu cầu tất yếu trong hoạt động sản xuất, kinh doanh. Đây cũng là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Theo khảo sát của NielsenIQ, dù 57% người Việt dự kiến thắt chặt ngân sách trong năm 2026, có đến 86% người tiêu dùng cho biết vẫn ưu tiên chất lượng và sức khỏe hơn giá bán. Xu hướng này cho thấy các tiêu chí phát triển bền vững và thân thiện môi trường đang ngày càng có vai trò quan trọng trong quyết định mua sắm.

ESG dần trở thành lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp

Không chỉ ở thị trường quốc tế, ESG hiện còn là yếu tố then chốt quyết định khả năng gắn kết với khách hàng trong nước, khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các thương hiệu có trách nhiệm với môi trường và cộng đồng.

Theo anh Đỗ Hữu Tân - Giám đốc Công ty Cổ phần Giải pháp Đóng gói Magic, khoảng 3 đến 5 năm trước, các sản phẩm thân thiện môi trường chỉ chiếm khoảng 30% doanh thu của doanh nghiệp. Hiện nay, tỷ lệ này đã tăng lên 70%. Đáng chú ý, nhiều khách hàng mới tìm đến doanh nghiệp thông qua sự giới thiệu từ các khách hàng cũ.

Khi được triển khai đúng mức và phù hợp với năng lực, ESG không chỉ là trách nhiệm đối với môi trường và xã hội mà còn tạo cơ hội để doanh nghiệp gia tăng giá trị và nâng cao vị thế trên thị trường.

Anh Lê Văn Duy - Giám đốc Công ty Delta D'Asia cho biết, doanh nghiệp hiện đang cung cấp trà cho các khách sạn và khu nghỉ dưỡng cao cấp. Vì vậy, các sản phẩm phải đáp ứng những tiêu chuẩn xanh tương ứng như không sử dụng túi nilon, không dùng nhựa, có khả năng truy xuất nguồn gốc rõ ràng. Doanh nghiệp cũng kỳ vọng sẽ có thêm nhiều đơn vị tại Việt Nam tham gia thẩm định tiêu chí ESG và hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện hiệu quả hơn.

Bài toán chi phí vẫn là rào cản lớn

Mặc dù nhận thức và nhu cầu thực hành ESG ngày càng gia tăng, chi phí vẫn là một trong những thách thức lớn đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa trong quá trình chuyển đổi xanh.

Theo anh Đỗ Hữu Tân, việc nghiên cứu và phát triển các sản phẩm mới đòi hỏi nguồn kiến thức lớn cùng chi phí đáng kể. Đối với các sản phẩm xanh, quá trình thử nghiệm thường phải thực hiện nhiều lần, liên tục điều chỉnh trước khi có thể hoàn thiện và đưa ra thị trường.

Không chỉ chi phí nghiên cứu, việc đầu tư cho các tiêu chuẩn và chứng nhận liên quan đến ESG cũng tạo áp lực không nhỏ đối với các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ.

Ưu tiên những "chiến thắng nhanh" thay vì chạy theo chứng chỉ

Theo các chuyên gia, một trong những sai lầm phổ biến hiện nay là nhiều doanh nghiệp SME chi hàng trăm triệu đồng để sở hữu các chứng chỉ ESG nhưng lại chưa tạo ra hiệu quả thực tế trong hoạt động sản xuất và kinh doanh.

Các doanh nghiệp nhỏ và vừa được khuyến nghị nên bắt đầu từ những "chiến thắng nhanh" (quick win) không đòi hỏi nguồn vốn lớn như tiết kiệm điện năng, quản lý nước thải hiệu quả, rà soát lãng phí nguyên vật liệu, tận dụng phụ phẩm để tạo thêm doanh thu hoặc phát huy lợi thế ra quyết định nhanh và linh hoạt nhằm thích ứng với các yêu cầu từ chuỗi cung ứng.

Bà Nguyễn Cẩm Chi - Giám đốc Khối Tư vấn Phát triển Bền vững (MCG) cho rằng, nếu các ngân hàng ưu tiên lãi suất thấp hơn cho doanh nghiệp thực hiện chuyển đổi xanh, đây sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy doanh nghiệp hành động. Bà cũng nhận định các tập đoàn nước ngoài đã theo đuổi chiến lược phát triển bền vững trong nhiều thập niên, vì vậy các doanh nghiệp Việt Nam cần sớm nhìn nhận xu hướng này và bắt đầu từ những hành động nhỏ nhưng mang lại hiệu quả thiết thực.

Trong khi đó, bà Nguyễn Cao Ngọc Dung - đại diện NielsenIQ cho biết phát triển bền vững hiện là trọng điểm của nền kinh tế và đã được cụ thể hóa qua nhiều hoạt động thực tế. Và ngày càng có nhiều doanh nghiệp quan tâm đến chất liệu bao bì, chai nhựa và các giải pháp sản xuất thân thiện với môi trường nhằm đáp ứng xu hướng phát triển chung của thế giới.

Thay vì chạy theo những tiêu chuẩn vượt quá khả năng, nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa đang lựa chọn cách tiếp cận ESG từ những thay đổi thiết thực trong sản xuất, quản trị và sử dụng nguồn lực. Những bước chuyển đổi dù nhỏ hôm nay được xem là nền tảng quan trọng cho quá trình phát triển bền vững trong tương lai.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9