Doanh nghiệp nhỏ và vừa tìm hướng đi phù hợp với ESG

Hiện nay, ESG - bộ tiêu chuẩn đo lường mức độ phát triển bền vững và tác động của doanh nghiệp đối với cộng đồng đang trở thành tiêu chí tất yếu trong quá trình vận hành, sản xuất, đặc biệt với các doanh nghiệp muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Không chỉ ở thị trường quốc tế, ESG còn là yếu tố quan trọng quyết định khả năng gắn kết với khách hàng trong nước, khi người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến chất lượng, sức khỏe, môi trường và trách nhiệm xã hội của thương hiệu. Theo khảo sát của NielsenIQ, dù 57% người Việt dự kiến thắt chặt ngân sách vào năm 2026, có đến 86% người tiêu dùng vẫn khẳng định ưu tiên chất lượng và sức khỏe hơn giá bán.

Từ thực tế đó, các tiêu chí ESG và sản phẩm thân thiện môi trường đang được nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa nhìn nhận như một hướng đi cần thiết, nhưng phải được triển khai phù hợp với năng lực, chi phí và điều kiện vận hành.

Anh Đỗ Hữu Tân - Giám đốc Công ty Cổ phần Giải pháp đóng gói Magic cho biết, nhu cầu đối với sản phẩm xanh đã thay đổi rõ rệt trong vài năm qua. Ở đó, anh Hữu Tân chia sẻ: "Khoảng 3 đến 5 năm trước, sản phẩm thân thiện môi trường chỉ chiếm 30% doanh thu, nhưng hiện nay đã tăng lên 70%. Điều thú vị là những khách hàng mới thường đến từ sự lan truyền của khách hàng cũ, đó là điều rất đáng quý".

Khi được triển khai đúng mức, ESG không chỉ là trách nhiệm với môi trường và xã hội, mà còn là cơ hội để doanh nghiệp gia tăng giá trị, nâng cao vị thế trên thị trường. Với nhiều đơn vị cung ứng sản phẩm cho khách sạn, resort hoặc các đối tác có tiêu chuẩn cao, yêu cầu xanh hóa đang trở thành điều kiện bắt buộc.

Anh Lê Văn Duy - Giám đốc Công ty Delta D'Asia cho biết doanh nghiệp hiện cung cấp trà cho các khách sạn, resort cao cấp nên phải chuẩn bị sản phẩm đáp ứng các tiêu chí xanh. Theo anh, sản phẩm cần hạn chế túi ni lông, không sử dụng nhựa, có truy xuất nguồn gốc rõ ràng và phù hợp với các tiêu chuẩn về sản phẩm hữu cơ nếu đối tác yêu cầu. Ngoài ra, anh Văn Duy kỳ vọng Việt Nam sẽ có thêm nhiều đơn vị có thể thẩm định tiêu chí ESG và hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, với doanh nghiệp nhỏ và vừa, chi phí vẫn là bài toán khó trong quá trình chuyển đổi xanh. Riêng việc nghiên cứu, phát triển sản phẩm mới đã đòi hỏi nhiều nguồn lực, kiến thức và thời gian thử nghiệm.

Theo anh Đỗ Hữu Tân, năng lực nghiên cứu và phát triển là yếu tố rất quan trọng nhưng cũng đầy thách thức. Anh Hữu Tân bày tỏ: "Các sản phẩm xanh, sạch thường cần rất nhiều chi phí vì phải trải qua quá trình thử nghiệm nhiều lần, thử sai rồi sửa. Có khi phải thử đến cả chục lần mới ra được một sản phẩm hoàn thiện trước khi đến tay người tiêu dùng".

Theo các chuyên gia, một trong những sai lầm phổ biến hiện nay là doanh nghiệp nhỏ và vừa chi hàng trăm triệu đồng cho các chứng chỉ ESG nhưng chưa mang lại hiệu quả thực tế tương xứng. Thay vì chạy theo những tiêu chuẩn vượt quá khả năng, doanh nghiệp nên bắt đầu từ những "chiến thắng nhanh", không cần vốn lớn nhưng tạo được thay đổi rõ rệt.

Các giải pháp có thể bắt đầu từ tiết kiệm điện, quản lý nước thải, rà soát lãng phí nguyên liệu, tận dụng phụ phẩm để tạo doanh thu, hoặc phát huy lợi thế ra quyết định nhanh, linh hoạt để thích ứng với yêu cầu mới của chuỗi cung ứng.

Bà Nguyễn Cẩm Chi - Giám đốc Khối Tư vấn phát triển bền vững MCG cho rằng, nếu ngân hàng có chính sách ưu đãi vốn vay cho doanh nghiệp chuyển đổi xanh, đây sẽ trở thành động lực quan trọng để doanh nghiệp hành động. Bên cạnh đó, khi các tập đoàn nước ngoài đã có quá trình chuyển đổi xanh trong nhiều năm và mở rộng hoạt động tại Việt Nam, doanh nghiệp nhỏ và vừa trong nước cũng cần nhìn thấy xu hướng này để có bước đi phù hợp. Theo bà, điều quan trọng là tìm ra những hành động nhỏ, thiết thực nhưng vẫn đạt được mục tiêu phát triển bền vững.

Từ góc độ nghiên cứu thị trường, bà Nguyễn Cao Ngọc Dung - Đại diện NielsenIQ cho biết phát triển bền vững đang trở thành trọng điểm của nền kinh tế và đã được cụ thể hóa qua nhiều hoạt động của doanh nghiệp. Trong đó, bao bì sản phẩm là một nội dung được quan tâm nhiều, khi các nhà sản xuất đặt ra yêu cầu nghiên cứu liên quan đến chai nhựa, chất liệu bao bì và cách phát triển bền vững phù hợp với xu hướng chung của thế giới.

Thực hành ESG vì vậy không nhất thiết bắt đầu từ những khoản đầu tư lớn hay chứng chỉ phức tạp. Với doanh nghiệp nhỏ và vừa, điều cần thiết là lựa chọn cách tiếp cận phù hợp: thay đổi từng bước trong sản xuất, quản trị, sử dụng nguồn lực và thiết kế sản phẩm. Những chuyển đổi nhỏ hôm nay sẽ là nền tảng để doanh nghiệp nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững trong tương lai.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9