GRECO 2026: Hợp tác quốc tế thúc đẩy ứng dụng và đào tạo nhân lực ngành robot

Kết nối nguồn lực quốc tế, mở rộng cơ hội phát triển ngành robot

Thỏa thuận hợp tác được công bố tại sự kiện Không gian Giới thiệu Sản phẩm, Dịch vụ Tăng trưởng Xanh TP. Hồ Chí Minh (GRECO 2026) với sự tham gia của đại diện hơn 30 doanh nghiệp sản xuất, viện nghiên cứu trong lĩnh vực robot và trí tuệ nhân tạo, cùng các doanh nghiệp, hiệp hội, cơ sở giáo dục và đơn vị nghiên cứu. Tại sự kiện, 30 mẫu robot phục vụ nhiều lĩnh vực cũng được giới thiệu.

Trong khuôn khổ chương trình, AICAP và AIBRAIN định hướng xây dựng nền tảng thương mại và vận hành robot được bản địa hóa cho thị trường Việt Nam. Đồng thời, AICAP và CDRA ký kết thỏa thuận mua sắm tập trung, với nhu cầu thu mua dự kiến đạt 1.000 robot.

Theo ông Tang Zhisu - Phó Tổng Thư ký Liên minh Phát triển Công nghiệp Robot Trung Quốc (CDRA), Việt Nam có nhiều dư địa phát triển lĩnh vực robot. Ông cho rằng trong giai đoạn đầu, Việt Nam có thể nhập khẩu robot hoàn chỉnh, sau đó từng bước phát triển nhà xưởng lắp ráp trong nước. Về lâu dài, hoạt động lắp ráp tại Việt Nam có thể hướng đến cả thị trường xuất khẩu.

Để tiến tới mục tiêu này, việc tìm kiếm đối tác và nhà máy tại Việt Nam được xem là một trong những hướng hợp tác. Qua đó, doanh nghiệp trong nước có cơ hội tham gia nhiều hơn vào các khâu trong chuỗi giá trị, thay vì chỉ tiếp nhận và sử dụng thiết bị nhập khẩu.

Đào tạo nhân lực, nâng cao năng lực ứng dụng robot

Cùng với việc mở rộng ứng dụng, phát triển nguồn nhân lực là một nội dung trọng tâm của chương trình hợp tác giữa doanh nghiệp và cơ sở giáo dục.

Thỏa thuận giữa AICAP, CDRA và HUTECH hướng đến tăng cường kết nối giữa nghiên cứu, đào tạo và nhu cầu ứng dụng trong công nghiệp. Các bên định hướng thúc đẩy nghiên cứu, tích hợp giải pháp, thử nghiệm ứng dụng và hợp tác quốc tế trong các lĩnh vực như robot công nghiệp, robot cộng tác, robot hình người, robot dịch vụ, linh kiện cốt lõi, phần mềm và nền tảng hỗ trợ.

Theo ông Tang Zhisu, Việt Nam cần xây dựng hệ thống đào tạo chuyên môn toàn diện về robot, từ vận hành, bảo dưỡng đến bán hàng và dịch vụ sau bán hàng. Quá trình đào tạo cần kết hợp kiến thức chuyên sâu với thực hành, có sự hỗ trợ của phòng thí nghiệm và điều kiện tiếp cận công nghệ thực tế.

PGS. TS. Nguyễn Thanh Phương - Phó Hiệu trưởng Đại học HUTECH, cho rằng nhu cầu của doanh nghiệp rất đa dạng, khó có một thiết bị robot duy nhất đáp ứng tất cả yêu cầu. Vì vậy, việc xây dựng các nền tảng công nghệ và quy chuẩn giao tiếp chung, cho phép tích hợp nhiều thành phần để tùy chỉnh theo từng nhu cầu cụ thể, là một hướng tiếp cận phù hợp.

“Để hiện thực hóa hướng tiếp cận này, thị trường cần nguồn nhân lực có khả năng hiểu bài toán thực tế, thiết kế giải pháp và tích hợp các hệ thống để robot có thể đáp ứng những nhu cầu đa dạng. Các trường đại học hiện đã đào tạo sinh viên trong lĩnh vực cơ điện tử và robot, nhưng để nguồn nhân lực này đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường, rất cần sự đồng hành từ doanh nghiệp, thông qua việc chia sẻ tài nguyên, kinh nghiệm thực tiễn và tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận các bài toán ứng dụng thực tế” - PGS. TS. Nguyễn Thanh Phương chia sẻ.

Việc kết nối doanh nghiệp công nghệ với các trường đại học và đơn vị nghiên cứu được kỳ vọng giúp kỹ sư Việt Nam tiếp cận công nghệ, nâng cao năng lực thực hành và phát triển các giải pháp phù hợp với nhu cầu trong nước. Đây cũng là cơ sở để từng bước hình thành nguồn nhân lực phục vụ quá trình ứng dụng và phát triển ngành robot.

Từ ứng dụng robot đến xây dựng hệ sinh thái công nghiệp

Việc phát triển thị trường robot không chỉ dừng ở hoạt động cung cấp thiết bị. Khi nhu cầu ứng dụng tăng lên, các doanh nghiệp còn cần giải pháp tích hợp robot với hệ thống hiện hữu, phần mềm điều khiển, kết nối dữ liệu, đào tạo người vận hành và duy trì hiệu suất hoạt động.

Ông Đỗ Thanh Sơn - Chủ tịch AICAP, cho biết doanh nghiệp hướng đến kết nối công nghệ robot quốc tế với nhu cầu thực tế của doanh nghiệp Việt Nam. Theo ông, bên cạnh tiếp cận thiết bị, việc khai thác hiệu quả công nghệ còn đòi hỏi kiến thức, nguồn nhân lực và sự hỗ trợ trong quá trình sử dụng.

Trong khi đó, ông Lim Yu Liang - Tổng Giám đốc AIBRAIN, nhấn mạnh việc thương mại hóa robot cần gắn công nghệ với nhu cầu cụ thể và tạo ra giá trị trong quá trình sử dụng. Thông qua hợp tác, các bên hướng đến tìm hiểu thị trường Việt Nam, lựa chọn sản phẩm và phát triển dịch vụ phù hợp với điều kiện trong nước.

Liên quan đến tác động của robot đối với thị trường lao động, ông Tang Zhisu cho rằng công nghệ này không nhằm thay thế hoàn toàn con người mà hướng đến phối hợp giữa người và máy móc, đặc biệt trong những công việc lặp lại, môi trường phức tạp hoặc nguy hiểm. Cùng với quá trình ứng dụng robot, nhu cầu về nhân lực vận hành, bảo trì và bảo dưỡng thiết bị cũng có thể mở ra những vị trí việc làm mới.

Từ các định hướng hợp tác được công bố, việc phát triển ngành robot tại Việt Nam đặt ra yêu cầu kết nối đồng bộ giữa công nghệ, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo và hoạt động nghiên cứu. Đây là những yếu tố quan trọng để mở rộng ứng dụng robot, nâng cao năng lực triển khai trong nước và từng bước gia tăng sự tham gia của Việt Nam vào chuỗi giá trị ngành.