Bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh khi thực hiện quy định về chuyển giao công nghệ

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh báo cáo về cơ sở và sự cần thiết đưa các công nghệ vào danh mục công nghệ hạn chế chuyển giao, danh mục công nghệ cấm chuyển giao.

Thứ trưởng cho biết, theo ý kiến của Bộ Xây dựng (cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành), việc đưa các công nghệ sản xuất, lắp ráp phương tiện có tiêu chuẩn khí thải thấp vào Danh mục công nghệ hạn chế chuyển giao, cấm chuyển giao là có cơ sở pháp lý và thực tiễn. Việc này nhằm bảo đảm phù hợp với lộ trình nâng cao tiêu chuẩn khí thải đã được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành, tránh tình trạng doanh nghiệp tiếp tục tiếp nhận công nghệ cũ để đầu tư sản xuất trong khi sản phẩm tạo ra từ công nghệ đó đã hoặc sắp không còn được phép tiêu thụ tại Việt Nam.

Tại cuộc họp liên ngành ngày 18/9/2026, đại diện các bộ đã thống nhất việc đưa các công nghệ nêu trên vào Danh mục công nghệ hạn chế chuyển giao, Danh mục công nghệ cấm chuyển giao là đúng quy định pháp luật và phù hợp với quy định về lộ trình áp dụng tiêu chuẩn khí thải.

Bộ Khoa học và Công nghệ nhận được kiến nghị của các hiệp hội, doanh nghiệp trong nước và nước ngoài, tập trung vào 3 nhóm vấn đề: Loại bỏ công nghệ sản xuất, lắp ráp ô tô, xe máy và động cơ tương ứng khỏi Danh mục công nghệ hạn chế chuyển giao, Danh mục công nghệ cấm chuyển giao; không áp dụng quy định hạn chế, cấm chuyển giao đối với công nghệ được tiếp nhận để sản xuất phương tiện, động cơ phục vụ xuất khẩu, không tiêu thụ tại Việt Nam; hướng dẫn việc gia hạn, sửa đổi, bổ sung hợp đồng chuyển giao công nghệ đã ký trước ngày 01/4/2026, trong đó có trường hợp bổ sung kiểu mẫu sản phẩm.

Bộ Khoa học và Công nghệ đã tích cực, chủ động xử lý các kiến nghị của các hiệp hội, doanh nghiệp theo đúng thẩm quyền, đúng quy định, đồng thời có các văn bản báo cáo Chính phủ. Đến nay, cơ bản, kiến nghị của các hiệp hội, doanh nghiệp đều được tháo gỡ, làm rõ. Hiện, kiến nghị trọng tâm là cho phép doanh nghiệp tiếp tục nhận chuyển giao công nghệ thuộc danh mục công nghệ cấm chuyển giao để đầu tư mới hoặc mở rộng đầu tư sau ngày 01/4/2026 để sản xuất xe mô tô, xe gắn máy tiêu chuẩn Euro 2, Euro 3 và ô tô tiêu chuẩn Euro 4 trở xuống phục vụ xuất khẩu.

Bảo đảm hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp

Ghi nhận các ý kiến của Bộ Khoa học và Công nghệ, đại diện các bộ, cơ quan tham dự cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng nhấn mạnh, Nghị định số 101/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Chuyển giao công nghệ vừa có các chính sách khuyến khích, thúc đẩy chuyển giao công nghệ, vừa quy định các biện pháp quản lý nhà nước thông qua danh mục công nghệ khuyến khích, hạn chế và cấm chuyển giao.

Việc quy định các danh mục này phù hợp với chủ trương, định hướng của Đảng về thúc đẩy chuyển giao, ứng dụng, làm chủ công nghệ tiên tiến, hiện đại, công nghệ cao, công nghệ chiến lược, thân thiện với môi trường, tiết kiệm năng lượng và sử dụng hiệu quả tài nguyên; đồng thời ngăn chặn việc nhập khẩu, đưa vào sử dụng công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm môi trường, tiêu tốn tài nguyên, hiệu quả thấp.

Phó Thủ tướng thống nhất với báo cáo của Bộ Khoa học và Công nghệ và ý kiến của các bộ, cơ quan về việc chuyển giao công nghệ thuộc Danh mục công nghệ hạn chế chuyển giao phải thực hiện theo quy định pháp luật hiện hành.

Để bảo đảm quyền lợi và hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp, Phó Thủ tướng yêu cầu bảo đảm 3 vấn đề: Thứ nhất, đối với các công nghệ, hợp đồng chuyển giao đã được ký kết trước ngày 1/4/2026 (thời điểm Nghị định có hiệu lực), doanh nghiệp được tiếp tục thực hiện.

Thứ hai, đối với các dây chuyền, nhà máy đang sử dụng công nghệ thuộc danh mục hạn chế hoặc cấm chuyển giao, doanh nghiệp được tiếp tục sản xuất trên dây chuyền, công nghệ đã có.

Thứ ba, doanh nghiệp được phép tạo ra sản phẩm mới trên nền tảng công nghệ hiện có.

Phó Thủ tướng giao Bộ Khoa học và Công nghệ tiếp tục theo dõi, chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tiếp nhận, xử lý những phản ánh, kiến nghị phát sinh của hiệp hội, tổ chức và doanh nghiệp trong quá trình triển khai Nghị định số 101/2026/NĐ-CP.

Việc trả lời kiến nghị phải rõ ràng, bảo đảm thực thi thống nhất, xử lý dứt điểm vướng mắc, khó khăn của các hiệp hội, doanh nghiệp, tổ chức trên tinh thần tuân thủ pháp luật, thông lệ quốc tế, cam kết của Việt Nam và phù hợp với tình hình thực tiễn trong giai đoạn hiện nay.

Nguồn: TTXVN