An ninh tài chính số trước nguy cơ tấn công từ A.I.

An ninh tài chính số trước nguy cơ tấn công mạng gia tăng

Sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo (A.I.) và các nền tảng số đang tạo ra nhiều cơ hội đổi mới trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng. Tuy nhiên, song hành với những tiện ích trong giao dịch và vận hành, các công nghệ này cũng làm gia tăng nguy cơ tấn công mạng, gian lận tài chính và đánh cắp dữ liệu.

Tại Diễn đàn và Triển lãm An ninh Tài chính số Việt Nam 2026 ở TP. Hồ Chí Minh, các chuyên gia, cơ quan quản lý và doanh nghiệp tập trung nhận diện những nguy cơ mới đối với hệ thống tài chính, ngân hàng. Chương trình do Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia phối hợp với Tổ hợp truyền thông Việt Nam Đầu tư tổ chức, với sự tham dự của Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Trương Minh Huy Vũ và Đại tá Nguyễn Bá Sơn - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, Bộ Công an.

Theo thông tin được đại diện Cục An ninh mạng, Bộ Công an chia sẻ tại diễn đàn, trong năm 2025, cơ quan này ghi nhận hơn 500 vụ tấn công vào các hệ thống thông tin, đặc biệt là hệ thống trọng yếu quốc gia. Trong đó, lĩnh vực tài chính, ngân hàng là mục tiêu hàng đầu của các tổ chức tin tặc và tội phạm mạng quốc tế.

Đáng chú ý, trong 6 tháng đầu năm 2026, gần 1.000 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua không gian mạng được ghi nhận, với thiệt hại lên đến hàng ngàn tỷ đồng.

Ông Nguyễn Bá Sơn - Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng, Bộ Công an, nhận định A.I. đang mang lại nhiều lợi thế cho ngành tài chính, ngân hàng trong quá trình phát triển, mở rộng dịch vụ và nâng cao trải nghiệm người dùng. Tuy nhiên, công nghệ này cũng bị các nhóm tội phạm quốc tế khai thác để thực hiện những hành vi phạm pháp với phương thức ngày càng đa dạng.

Bên cạnh nguy cơ từ A.I., công nghệ lượng tử cũng đặt ra thách thức đối với nền tảng bảo mật của ngành ngân hàng. Theo Tiến sĩ Đào Minh Tú - Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, sức mạnh tính toán của công nghệ lượng tử có khả năng phá vỡ nhiều chuẩn mã hóa truyền thống đang được sử dụng để bảo vệ giao dịch thanh toán, chữ ký số và dữ liệu ngân hàng.

Ông cho rằng, việc chủ động chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử, với khả năng chống lại các cuộc tấn công từ máy tính lượng tử, là yêu cầu cần được tính đến từ sớm. Nếu không có sự chuẩn bị phù hợp, các hệ thống bảo mật tài chính có thể đối mặt với nguy cơ bị xâm nhập trong tương lai.

Do đó, nâng cao năng lực phòng vệ không chỉ dừng lại ở việc đầu tư công nghệ mà còn đòi hỏi các tổ chức tài chính tăng cường quản trị rủi ro, bảo vệ dữ liệu khách hàng và kiểm soát an toàn trong từng giao dịch. Đối với người sử dụng dịch vụ ngân hàng số, những giải pháp này có ý nghĩa thiết thực trong việc hạn chế nguy cơ bị chiếm đoạt tài khoản, đánh cắp thông tin và thất thoát tài sản.

Tăng cường phối hợp bảo vệ hệ thống tài chính và dữ liệu khách hàng

Với chủ đề "A.I. và Niềm tin số: Kiến tạo lá chắn An ninh Tài chính Việt Nam", diễn đàn tập trung thảo luận các giải pháp nâng cao năng lực xác thực khách hàng, bảo vệ dữ liệu, bảo mật thanh toán và phòng ngừa những hình thức gian lận công nghệ cao. Đồng thời, việc kết nối, chia sẻ thông tin và phối hợp ứng phó giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ và các tổ chức tài chính được xác định là một trong những hướng đi quan trọng.

Ông Kim Thiên Quang - Tổng Giám đốc Công ty Chứng khoán Maybank, cho rằng sự phối hợp giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp có vai trò thiết yếu trong bảo đảm an toàn hệ thống. Đặc biệt, việc chia sẻ các tình huống thực tế và kinh nghiệm xử lý sẽ giúp doanh nghiệp tích lũy kiến thức, chủ động ứng phó với những biến động và phương thức tấn công mạng mới.

Về phía cơ quan quản lý, Bộ Công an đang triển khai quy chế phối hợp với Ngân hàng Nhà nước, trong đó có nhiệm vụ truy vết và ngăn chặn dòng tiền liên quan đến hoạt động lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng. Bên cạnh đó, Cục An ninh mạng đang tính toán, báo cáo cấp có thẩm quyền về đề xuất thiết lập trung tâm phản ứng nhanh liên ngành, tập trung xử lý các hoạt động lừa đảo trực tuyến, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng.

Song song với các phiên thảo luận, triển lãm các giải pháp an ninh tài chính số tại phố đi bộ Nguyễn Huệ giới thiệu nhiều ứng dụng công nghệ phục vụ bảo vệ giao dịch. Các giải pháp được trưng bày gồm trí tuệ nhân tạo, thực tế mở rộng, robot ứng dụng và công nghệ chống lừa đảo trong lĩnh vực ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm và fintech.

Thông qua diễn đàn và triển lãm, các cơ quan quản lý, tổ chức tài chính và doanh nghiệp công nghệ có thêm cơ hội kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và thúc đẩy ứng dụng các giải pháp bảo mật. Trong bối cảnh phương thức tấn công mạng liên tục thay đổi, xây dựng lá chắn an ninh tài chính số không chỉ là yêu cầu đối với từng tổ chức mà còn là nhiệm vụ chung nhằm bảo vệ dữ liệu, tài sản và củng cố niềm tin của người dân đối với các dịch vụ tài chính trên môi trường số.