Chính phủ trình chủ trương đầu tư 3 dự án cao tốc và cơ chế đặc thù phát triển du lịch

Cụ thể là các dự án: Bảo Hà - Lai Châu (đoạn Bảo Hà - Tân Phong); Quảng Ngãi - Kon Tum; Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên (địa phận tỉnh Sơn La). Quốc hội cũng nghe Tờ trình và báo cáo thẩm tra dự án Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.

Sớm đầu tư 3 tuyến cao tốc, mở rộng không gian phát triển

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã trình bày Tờ trình về chủ trương đầu tư các dự án đường cao tốc.

Theo Bộ trưởng, việc sớm đầu tư các dự án đường cao tốc trên là cấp thiết, nhằm cụ thể hóa chủ trương, định hướng của Đảng. Về thực tiễn, các quốc lộ hiện hữu kết nối các địa phương này với trung tâm kinh tế vùng có quy mô nhỏ, tiêu chuẩn thấp, thường xuyên sạt lở vào mùa mưa lũ. Khi có đường cao tốc, thời gian di chuyển rút ngắn khoảng 50 - 60% so với đi quốc lộ, tạo điều kiện thu hút đầu tư, phát huy tiềm năng của các địa phương.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, các dự án sẽ tháo gỡ điểm nghẽn, từng bước hoàn thiện mạng lưới đường bộ cao tốc theo quy hoạch. Riêng tuyến Bảo Hà - Lai Châu giúp hệ thống đường cao tốc phủ 34/34 địa phương trên toàn quốc; tuyến Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên kết nối các đoạn cao tốc liền kề, bảo đảm thông tuyến cao tốc Hà Nội - Phú Thọ - Sơn La - Điện Biên vào năm 2030 - 2031 và thuận lợi cho tuyến đường bộ xuyên Á (AH13), ASEAN. Các dự án còn góp phần thu hẹp khoảng cách phát triển vùng miền, xóa đói giảm nghèo cho đồng bào dân tộc thiểu số, thúc đẩy giao thương quốc tế qua các cửa khẩu.

Về quy mô, dự án Bảo Hà - Lai Châu dài 119 km, 4 làn xe theo quy hoạch, tốc độ thiết kế 80 - 120 km/h, sơ bộ tổng mức đầu tư 50.990 tỷ đồng. Dự án chuẩn bị đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2027, khởi công năm 2027, cơ bản hoàn thành năm 2030 và đưa vào khai thác năm 2031.

Dự án cao tốc Mộc Châu - Sơn La - Điện Biên hướng tuyến dài 179,5 km, ảnh hưởng trực tiếp đến quy hoạch hạ tầng năng lượng, đi qua vùng quy hoạch bốn nhà máy điện mặt trời: Mai Sơn 4, Mai Sơn 5, Mai Sơn 7, Yên Châu 4 và quy hoạch thủy điện Nậm Hét 1, Nậm Hét 2, yêu cầu rà soát kỹ tọa độ thiết kế để đảm bảo an toàn vận hành lưới điện và hồ chứa. Về quy mô và tiêu chuẩn kỹ thuật, dự án đều được đề xuất đầu tư quy mô bốn làn xe cao tốc hoàn chỉnh với tốc độ 80 km/h. Do đó, nhiều ý kiến đề nghị nghiên cứu phương án tốc độ thiết kế là 100 km/h cho các dự án nhằm đảm bảo tầm nhìn dài hạn. Dự án có nhu cầu vốn giai đoạn 2026 - 2030 là 43.812 tỷ đồng, chiếm 70%; giai đoạn sau 2030 vào năm 2031 là 19.308 tỷ đồng, chiếm 30%.

Dự án cao tốc Quảng Ngãi - Kon Tum, hướng tuyến dài 132 km; có quy mô 4 làn xe cao tốc hoàn chỉnh, tốc độ 80 đến 100 km/h.

Các dự án đề xuất áp dụng các cơ chế, chính sách đặc biệt tương tự các dự án quan trọng quốc gia đã được Quốc hội chấp thuận, gồm: thẩm quyền điều chỉnh chủ trương đầu tư; bồi thường, hỗ trợ tái định cư; chỉ định thầu; điều chỉnh quy hoạch; bãi đổ thải và chất thải rắn xây dựng. Chính phủ kiến nghị Quốc hội quyết định chủ trương đầu tư và giao Chính phủ tổ chức thực hiện bảo đảm tiến độ, chất lượng, hiệu quả.

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết Ủy ban nhất trí với sự cần thiết đầu tư 3 dự án; các dự án được lập cơ bản phù hợp với chiến lược, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội. Về hình thức đầu tư, Ủy ban thống nhất thực hiện theo hình thức đầu tư công.

Tuy nhiên, do hướng tuyến trải dài qua địa hình miền núi phức tạp, Ủy ban lưu ý một số nội dung còn mâu thuẫn, chồng chéo, chồng lấn quy hoạch tại từng dự án, cần được Chính phủ chỉ đạo rà soát, xử lý.

Về cơ chế, chính sách đặc thù, Ủy ban cho rằng đề xuất là phù hợp và cơ bản nhất trí với các chính sách Quốc hội đã cho phép áp dụng với một số dự án tương tự. Ủy ban đề nghị cơ quan chức năng tiếp tục rà soát sự cần thiết, tính khả thi của từng cơ chế, chỉ đề xuất chính sách thực sự cần thiết; xác định rõ phạm vi áp dụng, thẩm quyền, trách nhiệm tổ chức thực hiện; có cơ chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ, công khai, minh bạch, phòng ngừa tham nhũng, tiêu cực, thất thoát, lãng phí. Đối với chỉ định thầu, các bên cần cân nhắc kỹ, thực hiện đấu thầu đối với các gói thầu có đủ điều kiện cạnh tranh; chỉ áp dụng chỉ định thầu trong trường hợp đặc biệt, thật sự cần thiết và đáp ứng đủ điều kiện theo quy định.

Đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn

Tiếp đó, Quốc hội nghe đại diện Chính phủ trình bày Tờ trình tóm tắt và cơ quan thẩm tra của Quốc hội báo cáo tóm tắt thẩm tra dự án Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.

Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết dự thảo Nghị quyết quán triệt, cụ thể hóa quan điểm, mục tiêu của Nghị quyết số 26-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới; tập trung vào các chính sách then chốt thuộc thẩm quyền của Quốc hội để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông và sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, đưa du lịch phát triển đột phá, khẳng định vị thế ngành kinh tế mũi nhọn, là động lực tăng trưởng mới, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số. Mục tiêu là phát triển du lịch Việt Nam chất lượng cao, thông minh, xanh, sáng tạo, giàu bản sắc văn hóa, có giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh khu vực, quốc tế; bảo đảm nguyên tắc không nhắc lại các cơ chế, chính sách đã được quy định.

Sau tiếp thu, chỉnh lý, dự thảo Nghị quyết gồm 14 điều với 7 nhóm chính sách: ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đối với dự án du lịch; hỗ trợ phát triển doanh nghiệp và liên kết cộng đồng trong hoạt động du lịch; hỗ trợ, ưu đãi đối với các mô hình kinh doanh du lịch mới (có sự tham gia của cộng đồng dân cư, kinh doanh trên nền tảng số, tổ hợp du lịch giải trí, văn hóa, thể thao kết hợp chăm sóc sức khỏe, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh); thử nghiệm có kiểm soát một số mô hình kinh doanh du lịch; hỗ trợ phát triển nhân lực du lịch; thị thực đặc biệt, tạo thuận lợi nhập cảnh, xuất cảnh, cư trú đối với khách du lịch quốc tế; hỗ trợ từ ngân sách nhà nước cho phát triển du lịch.

Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, dự thảo Nghị quyết cơ bản không phát sinh về nhân lực, bộ máy so với hiện hành; nguồn lực tài chính cơ bản được bảo đảm từ ngân sách trung ương, địa phương và các nguồn khác theo quy định của pháp luật.

Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết Ủy ban tán thành sự cần thiết ban hành Nghị quyết theo trình tự, thủ tục rút gọn nhằm kịp thời thể chế hóa, triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW; hồ sơ bảo đảm đầy đủ theo quy định. Dự thảo phù hợp với Hiến pháp, tương thích với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên, không quy định thủ tục hành chính, cơ bản bảo đảm các quy định về bình đẳng giới, chính sách dân tộc.

Ủy ban tán thành việc ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù thuộc thẩm quyền của Quốc hội mà luật chưa quy định hoặc đã quy định nhưng chưa đủ mạnh, tập trung vào các dự án có khả năng dẫn dắt, lan tỏa.

* Theo Chương trình, trong phiên họp sáng 7/11, các đại biểu Quốc hội sẽ thảo luận tại Tổ về chủ trương đầu tư 3 dự án đường cao tốc trên và dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam.

Nguồn: TTXVN