TP. Hồ Chí Minh thúc đẩy phát triển đô thị gắn với bảo tồn thiên nhiên

Cân bằng phát triển đô thị và bảo tồn thiên nhiên

Từ ngày 6 đến 8/11/2026, TP. Hồ Chí Minh đăng cai tổ chức Hội nghị lần thứ 13 của Mạng lưới các Khu Dự trữ sinh quyển thế giới ven biển và hải đảo, với chủ đề “Cân bằng phát triển đô thị với phát triển bền vững môi trường tại các Khu Dự trữ sinh quyển ven biển và hải đảo”. Sự kiện đánh dấu 50 năm quan hệ đối tác giữa UNESCO và Việt Nam, đồng thời kỷ niệm 26 năm Mạng lưới Khu dự trữ sinh quyển Việt Nam.

Hội nghị có sự tham dự của Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh cùng 85 đại biểu, trong đó có 34 đại biểu quốc tế đến từ 16 quốc gia. Các đại biểu là đại diện cơ quan quản lý khu dự trữ sinh quyển, nhà khoa học và chuyên gia trong nước, cùng trao đổi kinh nghiệm về bảo tồn thiên nhiên và phát triển bền vững.

Tại hội nghị, bốn nhóm vấn đề chính được tập trung thảo luận gồm phát triển kinh tế xanh và sinh kế bền vững; kinh tế tuần hoàn và quản lý tài nguyên; quản trị, chính sách đối với các khu dự trữ sinh quyển; bảo tồn đa dạng sinh học và thị trường các-bon.

Theo ông Jonathan Wallace Baker - Trưởng đại diện UNESCO tại Việt Nam, Việt Nam hiện có 12 khu dự trữ sinh quyển, đứng thứ hai ở Đông Nam Á. Trong đó, Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ mang ý nghĩa đặc biệt khi từ một khu rừng bị tàn phá nặng nề trong chiến tranh, nơi đây đã được phục hồi từ những năm cuối thập niên 70 và trở thành khu dự trữ sinh quyển đầu tiên của Việt Nam vào năm 2000.

Cần Giờ là nền tảng cho định hướng phát triển đô thị xanh

Với TP. Hồ Chí Minh, Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ không chỉ có giá trị về bảo tồn đa dạng sinh học mà còn giữ vai trò quan trọng trong điều hòa khí hậu, bảo vệ bờ biển và duy trì sinh kế cộng đồng. Do đó, việc bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên được đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố.

Định hướng được đặt ra là phát triển Cần Giờ trở thành không gian đô thị biển xanh, thông minh, thân thiện với môi trường; đồng thời gắn hoạt động phát triển với bảo tồn hệ sinh thái, du lịch sinh thái và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh nhấn mạnh, giá trị của một đô thị hiện đại không chỉ được thể hiện qua các công trình xây dựng mà còn ở những giá trị thiên nhiên được gìn giữ cho các thế hệ tương lai. Thành phố kiên định quan điểm không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế, lấy bảo tồn thiên nhiên làm nền tảng cho mô hình phát triển xanh, có trách nhiệm và bền vững.

Cùng với đó, ngành nông nghiệp và môi trường Thành phố đang xây dựng định hướng phát triển kinh tế - xã hội gắn với việc bảo vệ và phát huy giá trị của Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ.

Theo ông Nguyễn Toàn Thắng - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hồ Chí Minh, yêu cầu đặt ra là vừa bảo vệ môi trường khu dự trữ sinh quyển, vừa xem đây là điều kiện thúc đẩy phát triển Cần Giờ nói riêng và Thành phố nói chung.

Gắn bảo tồn rừng với sinh kế cộng đồng

Bên cạnh các định hướng về quy hoạch và phát triển kinh tế xanh, việc tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương cũng là một nội dung quan trọng trong quản lý khu dự trữ sinh quyển.

Một trong những mô hình được giới thiệu tại hội nghị là khoán bảo vệ rừng, đã được triển khai tại Khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ từ năm 1990 đến nay. Mô hình này tạo sự gắn kết lâu dài giữa người dân với công tác bảo vệ rừng, qua nhiều năm và nhiều thế hệ.

Ông Huỳnh Đức Hoàn - Giám đốc Ban Quản lý rừng phòng hộ đặc dụng TP. Hồ Chí Minh, cho biết mô hình khoán bảo vệ rừng không chỉ có quá trình triển khai lâu dài mà còn phát huy vai trò của cộng đồng trong gìn giữ tài nguyên thiên nhiên.

Thông qua việc gắn trách nhiệm bảo vệ rừng với sự tham gia của người dân, công tác bảo tồn có thêm nền tảng từ cộng đồng địa phương. Đây cũng là hướng tiếp cận nhằm hài hòa giữa mục tiêu duy trì hệ sinh thái và bảo đảm sinh kế cho những người gắn bó với rừng.

Việc TP. Hồ Chí Minh đăng cai hội nghị lần này góp phần thúc đẩy trao đổi kinh nghiệm và mở rộng hợp tác quốc tế trong bảo tồn thiên nhiên, ứng phó biến đổi khí hậu và phát triển bền vững. Trong khuôn khổ hội nghị, triển lãm kỷ niệm 50 năm quan hệ hợp tác UNESCO - Việt Nam với chủ đề “Các khu dự trữ sinh quyển Việt Nam - Sống hài hòa với thiên nhiên” cũng được tổ chức.

Từ câu chuyện phục hồi rừng Cần Giờ đến mô hình khoán bảo vệ rừng gắn với sinh kế cộng đồng, yêu cầu đặt ra đối với TP. Hồ Chí Minh là tiếp tục duy trì sự hài hòa giữa phát triển đô thị và bảo tồn thiên nhiên, bảo đảm các giá trị sinh thái được gìn giữ song hành với quá trình phát triển kinh tế - xã hội.