TP. Hồ Chí Minh tăng cường bảo tồn, phát huy giá trị Di sản văn hoá phi vật thể

TP. Hồ Chí Minh định hướng bảo tồn 15 di sản văn hóa phi vật thể

Hiện nay, Thành phố có 15 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục quốc gia. Các di sản cần bảo vệ thuộc nhóm Lễ hội truyền thống, Tập quán xã hội và tín ngưỡng; Nghệ thuật trình diễn và võ thuật; Nghề thủ công truyền thống.

Theo các đề án bảo vệ di sản Đờn ca tài tử Nam Bộ và di sản văn hóa phi vật thể quốc gia tại TP. Hồ Chí Minh, các di sản phản ánh bản sắc cộng đồng, sự đa dạng văn hóa và sức sáng tạo của cư dân vùng đất Sài Gòn - Gia Định - TP. Hồ Chí Minh qua nhiều thế hệ, đồng thời góp phần định hình bản sắc văn hóa đô thị.

Trong đó, Đờn ca tài tử Nam Bộ được đưa vào Danh mục quốc gia năm 2013 và được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Các đề án xác định di sản là nguồn lực góp phần định hình bản sắc văn hóa đô thị. Tuy nhiên, quá trình bảo tồn đang đối mặt với những thách thức như không gian thực hành bị thu hẹp, lực lượng kế thừa thiếu hụt và hoạt động truyền dạy chưa thu hút đông đảo cộng đồng, nhất là giới trẻ.

Cần tăng cường phối hợp giữa cơ quan quản lý và các đơn vị cơ sở

Từ thực tế hoạt động tại cơ sở, những người trực tiếp gìn giữ di sản cho rằng việc duy trì sức sống của các loại hình truyền thống cần có sự hỗ trợ về tổ chức, nhân lực và tài chính.

Tiến sĩ, Võ sĩ Hồ Tường - Trưởng môn phái Võ lâm Tân Khánh Bà Trà (TAKHADO) cho biết, môn phái được lưu truyền qua nhiều thế hệ từ thế kỷ XVII đến nay, hiện phát triển tại nhiều tỉnh miền Nam, Đồng bằng sông Cửu Long và tỉnh Lâm Đồng. Để hoạt động bài bản, hiệu quả và mạnh mẽ hơn, môn phái kiến nghị Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh tạo điều kiện thành lập liên đoàn.

Ngoài ra, việc đưa di sản đến gần hơn với trẻ em cũng cần được duy trì thường xuyên. Ông Trần Minh Thảo - Chủ nhiệm Câu lạc bộ Thiếu nhi Phú Nhuận, cho biết câu lạc bộ đờn ca tài tử thiếu nhi đã hoạt động từ năm 2015, phối hợp với nhà trường tổ chức biểu diễn trích đoạn và nhạc cụ trong giờ chào cờ.

Ông kiến nghị Sở Văn hóa và Thể thao quan tâm kết nối nghệ sĩ ưu tú với các câu lạc bộ cơ sở để nâng cao chất lượng biểu diễn, đồng thời có cơ chế hỗ trợ kinh phí duy trì hoạt động, bảo đảm thù lao cho nhạc sĩ và ban nhạc.

Từ những kiến nghị tại cơ sở, yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo vệ giá trị di sản mà còn tạo điều kiện để người thực hành có thể duy trì hoạt động lâu dài. Việc kết nối nghệ nhân, nghệ sĩ với trường học và các câu lạc bộ có thể mở rộng cơ hội tiếp cận di sản cho thế hệ trẻ.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và đô thị hóa nhanh, nhiều di sản văn hóa phi vật thể đứng trước nguy cơ mai một do không gian thực hành thu hẹp, thiếu lực lượng kế thừa và chưa thu hút đông đảo cộng đồng, nhất là giới trẻ.

Trước thực tế này, đề án hướng đến bảo vệ, phát huy giá trị di sản trong Danh mục quốc gia, bảo đảm tính kế thừa qua các thế hệ, nâng cao nhận thức cộng đồng và huy động nguồn lực xã hội phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững.