Tìm lời giải cho phát triển không gian ngầm đô thị

Giải pháp công nghệ mới và kỳ vọng giảm áp lực đô thị

TP. Hồ Chí Minh đang bước vào giai đoạn tăng tốc đầu tư hạ tầng với hàng loạt dự án giao thông trọng điểm, đặc biệt là hệ thống metro và các công trình ngầm đô thị. Trong bối cảnh đó, những giải pháp công nghệ mới trong thi công công trình ngầm đang nhận được sự quan tâm của giới chuyên môn. Chiều 19/6, Hội thảo công bố và phản biện sáng chế “Phương pháp thi công hầm từ trên xuống dưới (Top-Down) sử dụng cừ thép chữ C dẹt làm tường vây cho các công trình dân dụng, giao thông” diễn ra tại Trường Đại học Bách Khoa TP. Hồ Chí Minh đã thu hút nhiều ý kiến trao đổi xoay quanh vấn đề này.

Phương pháp thi công hầm từ trên xuống dưới hay còn gọi là Top-Down, sử dụng cừ thép chữ C dẹt làm tường vây cho các công trình dân dụng và giao thông được kỳ vọng có thể rút ngắn thời gian chiếm dụng mặt bằng, giảm ảnh hưởng đến hoạt động giao thông và sinh hoạt của người dân trong quá trình thi công. Đây được xem là một trong những giải pháp đáng chú ý trong bối cảnh đô thị lớn như TP. Hồ Chí Minh đang chịu áp lực về không gian và hạ tầng.

Tuy nhiên, điều được nhiều đại biểu quan tâm hơn cả không chỉ nằm ở tính mới của công nghệ mà còn ở khả năng ứng dụng thực tế trong điều kiện đặc thù của TP. Hồ Chí Minh.

Tiến sĩ Lê Xuân Thành - Thành viên Hội đồng Lý luận Trung ương cho biết phương pháp Top-Down cho phép thi công theo hướng khoan xuống, sau đó san lấp lại mặt bằng để vừa hoàn trả bề mặt, vừa tiếp tục thi công bên dưới. Ngoài ra, phương pháp này còn giúp phát hiện sớm các dị vật như túi cát, túi nước, từ đó có thể xử lý kịp thời, góp phần nâng cao độ an toàn trong quá trình xây dựng.

Ở góc độ chuyên môn, Tiến sĩ Nguyễn Thanh Sơn - Khoa Cầu đường, Trường Đại học Xây dựng Hà Nội nhận định phương pháp thi công hầm từ trên xuống dưới sử dụng cừ thép chữ C dẹt làm tường vây có thể đảm bảo an toàn thi công, đồng thời tận dụng tối đa quỹ đất trong suốt quá trình triển khai công trình. Tuy vậy, ông cũng nhấn mạnh việc lựa chọn giải pháp thi công cần phụ thuộc chặt chẽ vào kết quả khảo sát địa chất tại khu vực xây dựng, bởi mỗi khu vực sẽ có những điều kiện nền đất khác nhau.

Cần kiểm chứng thực tiễn để lựa chọn phương án phù hợp

Phát triển không gian ngầm được xem là hướng mở quan trọng cho tương lai đô thị TP. Hồ Chí Minh, đặc biệt trong bối cảnh quỹ đất ngày càng hạn hẹp. Các công trình ngầm không chỉ góp phần giảm tải cho hạ tầng mặt đất mà còn tạo thêm không gian phát triển cho các hoạt động kinh tế - xã hội.

Tuy nhiên, để những công trình dưới lòng đất phát huy hiệu quả và bảo đảm an toàn, mỗi giải pháp công nghệ đều cần được kiểm chứng bằng cả cơ sở khoa học lẫn thực tiễn triển khai. Việc lựa chọn phương án thi công không thể chỉ dựa trên lý thuyết hay kinh nghiệm từ nơi khác mà cần được điều chỉnh phù hợp với điều kiện cụ thể của TP. Hồ Chí Minh.

Ông Lê Ngọc Linh - Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh cho rằng Thành phố đang rất cần các công trình ngầm trong tương lai. Tuy nhiên, đối với công nghệ Top-Down, cần có quá trình nghiên cứu, khảo sát đầy đủ về địa chất thủy văn, cũng như đánh giá các yếu tố như sụt lún và độ ổn định của nền đất. Theo ông, các ý kiến tham luận và phản biện tại hội thảo sẽ là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý nhà nước tiếp thu, từ đó chỉ đạo các đơn vị chuyên môn tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện giải pháp.

Hội thảo lần này không chỉ là nơi công bố sáng chế mà còn mở ra diễn đàn trao đổi giữa các nhà khoa học, chuyên gia và cơ quan quản lý. 

Đáng chú ý, phương pháp thi công hầm từ trên xuống dưới Top-down sử dụng cừ thép chữ C dẹt làm tường vây cho các công trình dân dụng, giao thông đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp Bằng độc quyền sáng chế. Đây là cơ sở pháp lý quan trọng, tạo tiền đề cho việc tiếp tục nghiên cứu, thử nghiệm và từng bước đưa công nghệ vào ứng dụng trong các dự án hạ tầng tại Việt Nam.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9