TP. Hồ Chí Minh chỉnh trang kênh rạch, nâng chất lượng sống đô thị

TP. Hồ Chí Minh đang hướng đến mục tiêu xây dựng hệ sinh thái đô thị ven sông, kênh rạch theo hướng xanh, sạch và bền vững hơn. Từ những dòng kênh rạch từng ô nhiễm, nhiều khu vực đã thay đổi diện mạo, trở nên khang trang, hiện đại và xanh hơn. Thành phố xác định chỉnh trang kênh rạch phải gắn với nâng cấp hạ tầng, phát triển không gian công cộng và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Thành phố từng được hình thành và phát triển bên những dòng chảy. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa nhanh, tình trạng lấn chiếm và ô nhiễm kéo dài đã khiến không ít dòng kênh từng là mạch sống đô thị trở thành những dòng kênh đen, bốc mùi, gây ngập úng. Trong nhiều năm qua, Thành ủy và UBND TP. Hồ Chí Minh xác định chống ngập, xử lý nước thải và chỉnh trang đô thị là nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, cải tạo kênh rạch không chỉ là giải pháp môi trường, mà còn là bài toán về không gian sống và phát triển bền vững.

Dự án cải tạo kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè được khởi động từ năm 2002, với tổng vốn đầu tư hơn 8.600 tỷ đồng, kéo dài nhiều năm và đi kèm việc giải tỏa hàng chục nghìn hộ dân ven kênh. Sau khi hoàn thành, dòng kênh dài gần 10 km không chỉ được cải thiện môi trường, mà còn trở thành trục cảnh quan đô thị quan trọng.

Ông Trần Xuân Quý - phường Nhiêu Lộc, TP. Hồ Chí Minh cho biết, khu vực kênh đã thay đổi rất nhiều so với trước đây. Theo ông, dòng kênh nay trong hơn, đẹp hơn, không còn cảnh ô nhiễm, bèo phủ đầy và mùi hôi thối như trước.

Bà Đoàn Thị Tuyết Băng - Phường Nhiêu Lộc, TP. Hồ Chí Minh chia sẻ, bà sống ở khu vực này hơn 20 năm. Khi mới về, môi trường ô nhiễm đến mức khó thích nghi. Sau quá trình đóng cọc bê tông, chỉnh trang từng bước, khu vực dần khang trang hơn. Hiện nay, nước kênh trong hơn, cá xuất hiện nhiều, cho thấy môi trường đã cải thiện rõ rệt.

Theo ông Phạm Đăng Khoa - Phó Chủ tịch UBND phường Nhiêu Lộc, TP. Hồ Chí Minh, kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè trước đây là điểm nóng về môi trường, nhưng sau cải tạo đã trở thành không gian sinh hoạt cộng đồng tốt cho người dân hai bên bờ kênh. Đây là mô hình bảo vệ môi trường mà thành phố và các địa phương đã nỗ lực thực hiện. Phường Nhiêu Lộc cũng đang đẩy mạnh sinh hoạt cộng đồng, bảo vệ môi trường, xây dựng thêm không gian xanh và phát triển du lịch ven kênh. Địa phương sẽ tiếp tục bổ sung điểm nghỉ, điểm check-in, chiếu sáng và cây xanh để tạo thêm bóng mát cho người dân.

Không chỉ Nhiêu Lộc - Thị Nghè, kênh Tân Hóa - Lò Gốm cũng là một ví dụ rõ nét cho quá trình hồi sinh kênh rạch tại TP. Hồ Chí Minh. Từ một dòng kênh ô nhiễm nặng, rác thải tràn ngập, khu vực này nay đã trở thành tuyến kênh kết hợp đường giao thông, vừa cải thiện môi trường, vừa giảm áp lực ùn tắc cho khu vực đông dân cư.

Năm 2011, TP. Hồ Chí Minh bắt đầu triển khai dự án cải tạo kênh Tân Hóa - Lò Gốm theo hướng kết hợp kênh hở và cống hộp. Dòng kênh được chỉnh trang, hai bên hình thành trục đường mới, góp phần thay đổi diện mạo khu vực phía Tây thành phố.

Ông Trần Hải Đoàn - Chánh Văn phòng HĐND và UBND phường Bình Phú, TP. Hồ Chí Minh cho biết, sau khi được thành phố đầu tư cải tạo và hoàn thành, kênh Tân Hóa - Lò Gốm đã mang lại hiệu quả rõ nét. Dự án góp phần giải quyết ô nhiễm môi trường, ngập nước kéo dài, đồng thời từng bước hoàn chỉnh hạ tầng kỹ thuật, chỉnh trang mỹ quan đô thị, cải thiện đời sống người dân và tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của khu vực phía Tây TP. Hồ Chí Minh nói chung, địa bàn Bình Phú nói riêng.

PGS.TS. Nguyễn Đức Lộc - Viện trưởng Viện Nghiên cứu Đời sống Xã hội nhận định, thành phố xác định nâng cao chất lượng môi trường là làm cho cuộc sống người dân tốt hơn. Phát triển bền vững là cải tạo môi trường sống, tạo lực hút cho đà tăng trưởng mới. Theo định nghĩa phát triển bền vững của Liên Hiệp Quốc, phát triển không có nghĩa là phải đánh đổi, mà là phát triển toàn diện và mở rộng không gian sống.

Từ những dòng kênh đen từng bị lãng quên, nhiều tuyến kênh tại TP. Hồ Chí Minh hôm nay đang dần trở thành biểu tượng cho quá trình tái sinh đô thị. Trong hành trình hướng đến một siêu đô thị hiện đại, thành phố đang cho thấy quyết tâm phát triển không đánh đổi môi trường sống.

Khi những dòng kênh được hồi sinh, TP. Hồ Chí Minh cũng mở rộng thêm không gian phát triển bền vững, nâng cao chất lượng sống và gìn giữ những giá trị gắn liền với bản sắc sông nước đô thị.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9