Theo Tờ trình tóm tắt dự án Luật Đất đai (sửa đổi) của Chính phủ gửi Quốc hội, qua 2 năm thi hành, Luật Đất đai năm 2024 đã tạo nhiều chuyển biến quan trọng, song thực tiễn vẫn còn bộc lộ một số vướng mắc, bất cập. Vì thế, trong bối cảnh đất nước phấn đấu tăng trưởng “hai con số,” việc sửa đổi Luật Đất đai để khơi thông nguồn lực đất đai là yêu cầu cấp thiết.
Trong đó, giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất; tài chính giá đất, giá đất; chuyển đổi số,… là những nhóm chính sách đáng chú ý được đề xuất sửa đổi, theo hướng phân định rõ các phương thức tiếp cận đất đai, hoàn thiện căn cứ thực hiện và tăng tính linh hoạt trong tổ chức thực hiện.
Hoàn thiện cơ chế giao đất, cho thuê đất
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) gồm 13 chương, 112 điều. So với Luật Đất đai 2024 (gồm 260 điều), dự thảo luật lần này giảm 3 chương, 148 điều.
Theo đó, về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, dự thảo luật lần này chỉ quy định về nội dung sử dụng đất trong quy hoạch tỉnh. Đối với cấp xã, kế hoạch sử dụng đất được lập theo hướng đơn giản, số hóa, tích hợp các nội dung của quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị và nông thôn, quy hoạch chi tiết ngành, làm cơ sở thực hiện các nhiệm vụ quản lý nhà nước về đất đai.
Với nhóm chính sách giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, dự thảo luật đã kế thừa các căn cứ quy định tại Luật Đất đai năm 2024, đồng thời bổ sung căn cứ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất trên cơ sở đánh giá tiến độ sử dụng đất, tiến độ đầu tư của các dự án sử dụng đất trước đó. Các trường hợp giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư thực hiện dự án có sử dụng đất, cơ bản kể thừa quy định hiện hành.
Một điểm đáng chú ý của dự thảo là thay đổi cách quy định về hình thức nộp tiền thuê đất. Thay vì liệt kê các trường hợp được trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê như Điều 120 Luật Đất đai năm 2024, dự thảo đề xuất cho phép người được Nhà nước cho thuê đất linh hoạt lựa chọn hình thức trả tiền một lần cho cả thời gian thuê hoặc trả tiền thuê đất hằng năm.
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) cũng phân định rõ các trường hợp chuyển mục đích sử dụng đất phải được cơ quan có thẩm quyền cho phép và các trường hợp không phải xin phép; cho phép giải quyết yêu cầu không tiếp tục thực hiện đối với trường hợp đã được chuyển mục đích, chuyển hình thức sử dụng đất nhưng chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính.
Ngoài ra, dự thảo luật bổ sung cơ chế bàn giao mặt bằng mà không giao đất, cho thuê đất đối với nhà đầu tư, nhà thầu chỉ sử dụng mặt bằng trong thời gian thi công; hoàn thiện quy định quản lý, sử dụng đất sau cổ phần hóa theo hướng được tiếp tục sử dụng đất và được thực hiện quyền tương ứng với hình thức sử dụng đất mà không phải xem xét lại nguồn gốc đất đã được xác định tại thời điểm cổ phần hóa.
Mỗi thửa đất được gắn mã định danh
Về tài chính đất đai, giá đất, so với quy định của Luật Đất đai năm 2024, dự thảo luật không còn quy định về giá đất cụ thể và tổ chức tư vấn xác định giá đất; đồng thời kế thừa và hoàn thiện quy định về nguyên tắc, căn cứ định giá đất của Nhà nước, bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất, cách thức định giá đất theo bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất tại Luật Đất đai năm 2024, Nghị quyết số 254/2025/QH15 theo hướng thể chế quan điểm, chỉ đạo về chính sách tài chính đất đai, giá đất tại Nghị quyết số 21-NQ/TW.
Dự thảo cũng bổ sung quy định tỷ lệ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất, tỷ lệ bồi thường để tính nghĩa vụ tài chính của người sử dụng đất và tính tiền bồi thường cho người có đất bị thu hồi; cách xác định chi phí xây dựng hạ tầng...
Trên cơ sở đó, Nhà nước quyết định giá đất bảo đảm các nguyên tắc: Trung thực, khách quan, công khai, minh bạch, phù hợp mục tiêu phát triển từng thời kỳ; tuân thủ đúng trình tự, thủ tục định giá đất; dựa trên dữ liệu đất đai và dữ liệu chuyên ngành có liên quan; hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư.
Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) cũng nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm quyền tiếp cận, sử dụng đất công bằng, công khai, tiết kiệm, hiệu quả, bền vững và tiếp tục hoàn thiện chính sách đất đai đối với đồng bào dân tộc thiểu số.
Về chế độ sử dụng đất, dự thảo phân loại đất thành nhóm đất nông nghiệp, nhóm đất phi nông nghiệp và nhóm đất dự trữ phát triển; quy định nguyên tắc chung về chế độ sử dụng đất và quy định một số trường hợp sử dụng đất có tính đặc thù. Giao Chính phủ quy định chi tiết chế độ sử dụng các loại đất.
Đáng chú ý, thể chế tinh thần của Nghị quyết số 21-NQ/TW, dự thảo luật quy định mỗi thửa đất được gắn mã định danh duy nhất trên phạm vi cả nước; quy định đăng ký đất đai và giấy chứng nhận được thực hiện bằng giấy hoặc điện tử, có giá trị pháp lý như nhau. Xem xét cấp giấy chứng nhận đối với một số trường hợp vi phạm thủ tục trước ngày 1/8/2024 nhưng sử dụng đất ổn định, không tranh chấp, phù hợp quy hoạch và không ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, môi trường, an toàn công trình.
Về phân cấp, phân quyền trong quản lý đất đai, dự thảo đã bổ sung một điều quy định về thẩm quyền thực hiện nội dung quản lý nhà nước về đất đai theo hướng cấp xã sẽ thực hiện thẩm quyền đối với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư. Căn cứ tình hình thực tế của địa phương, quy định của pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương và năng lực của cấp xã, ủy ban nhân dân cấp tỉnh được phân cấp, ủy quyền đối với các trường hợp thuộc thẩm quyền của mình và trường hợp dự án thu hồi đất có cả tổ chức, hộ gia đình, cá nhân cho ủy ban nhân dân cấp xã.
Nguồn: TTXVN
Email:
Mã xác nhận: