Quốc hội tiếp tục thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội

Các đại biểu kiến nghị nhiều giải pháp liên quan đến an sinh xã hội, tiền lương, nông nghiệp, giáo dục, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

Phân tích thực tiễn về thu nhập và chi phí sống, đại biểu cho rằng, việc tăng lương mức 2,53 triệu đồng/tháng từ 1/7/2026 là một bước tăng hợp lý về mặt kỹ thuật, nhưng chưa đủ mạnh để nói rằng đã bảo đảm cuộc sống cho đa số người làm khu vực công. Do vậy, đề xuất mức tăng 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng.

Theo đại biểu Thạch Phước Bình, Đoàn ĐBQH tỉnh Vĩnh Long: "Đây là mức tăng có ý nghĩa rõ rệt với nhóm thu nhập thấp, giúp thu hẹp khoảng cách với khu vực doanh nghiệp, giảm áp lực chi tiêu thiết yếu. Về đời sống và tâm lý, giúp người lao động giảm phụ thuộc vào nguồn thu ngoài lương, tạo cảm nhận rõ ràng về sự cải thiện thu nhập, từ đó ổn định tâm lý và nâng cao động lực làm việc. Về cân đối ngân sách thì mức tăng 2,65 đến 2,7 triệu đồng/tháng không tạo áp lực quá lớn nếu đi kèm với tinh giản biên chế, cơ cấu lại chi tiêu công và giảm các khoản chi kém hiệu quả".

Quan tâm đến lĩnh vực giáo dục, đại biểu cho rằng cần phải chấm dứt "căn bệnh trầm kha", đó là "chạy theo thành tích". Tỉ lệ tốt nghiệp THPT nhiều năm trên 98%, song các kết quả khảo sát năng lực độc lập lại cho thấy không ít học sinh thiếu kỹ năng tư duy phản biện, làm việc nhóm và khả năng thích ứng thực tế. Trong khi đó, giáo viên và nhà trường bị cuốn vào áp lực thi đua, phải làm đẹp điểm số.

Đại biểu Đặng Ngọc Huy, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Ngãi cho biết: "Tình trạng này gây hậu quả nghiêm trọng và lâu dài là học sinh mất niềm vui học thuật, giáo viên kiệt sức vì hình thức, còn xã hội dần mất niềm tin vào chất lượng giáo dục. Chúng ta không thể xây dựng nền kinh tế tri thức, không thể cạnh tranh nếu tiếp tục dựa vào những con số ảo. Đã đến lúc chúng ta phải quay về giá trị cốt lõi của giáo dục - dạy thật, học thật và thi thật".

Một vấn đề khác được nhiều đại biểu quan tâm là hệ số sử dụng vốn đầu tư ICOR của nước ta đang ở mức cao, cho thấy hiệu quả đầu tư còn hạn chế, thậm chí có biểu hiện lãng phí. Cho rằng nếu bỏ thêm tiền nhưng hệ thống quản trị kém sẽ chỉ làm chỉ số ICOR tăng thêm, các đại biểu đề xuất nhiều biện pháp mạnh mẽ để nắn dòng vốn và nâng cao hiệu quả đầu tư.

"Cắt giảm 30% số dự án phải đi kèm nguyên tắc cắt dự án kém hiệu quả, giữ lại dự án có tính lan tỏa cao, nếu cắt ngẫu nhiên theo số lượng thì ICOR vẫn không giảm. Thứ hai sớm ban hành hiệu quả hạch toán kinh tế xã hội theo yêu cầu của Nghị quyết Trung ương 2. Hạch toán phải phù hợp với bản chất từng loại dự án, không gộp 1 bộ tiêu chí cho nhiều dự án, nếu không đây lại là nút thắt mới", đại biểu Lê Hoàng Anh, Đoàn ĐBQH tỉnh Gia Lai cho biết.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam, Đoàn ĐBQH TP. Huế nhấn mạnh: "Theo giả thuyết nếu hạ ICOR xuống 4,5 thì chúng ta cần đầu tư khoảng 40% GDP, khoảng hơn 200 tỷ đô. Hiện nay kênh đầu tư dẫn vốn qua 2 kênh, thứ nhất là tín dụng ngân hàng, thứ hai là qua thị trường vốn trái phiếu và cổ phiếu. Qua tín dụng ngân hàng hiện nay áp lực đang khá cao. Vì vậy, chúng ta phải phát triển đồng bộ qua kênh thứ 2 là thị trường vốn và trái phiếu".

Cuối phiên thảo luận, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Phó Thủ tướng nêu rõ nhiều giải pháp của Chính phủ trong nhiệm kỳ mới, trong đó nhấn mạnh Chính phủ tiếp tục xác định, ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết, là nền tảng để đạt tăng trưởng cao và duy trì trong dài hạn.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9