Ngành bán dẫn đạt doanh thu trên 25 tỷ USD từ 2030 liệu có khả thi?

Mở rộng năng lực tham gia chuỗi cung ứng bán dẫn

Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị xác định bán dẫn là một trong những lĩnh vực cần ưu tiên phát triển, đồng thời nhấn mạnh yêu cầu xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây được xem là cơ sở quan trọng để Việt Nam thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp bán dẫn, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Theo mục tiêu đặt ra, đến năm 2030, ngành bán dẫn Việt Nam phấn đấu đạt doanh thu trên 25 tỷ USD mỗi năm, với đội ngũ hơn 50.000 kỹ sư và nhân lực có trình độ đại học trở lên. Để hiện thực hóa mục tiêu này, bên cạnh việc thu hút đầu tư từ các tập đoàn công nghệ quốc tế, Việt Nam cần nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước, tạo điều kiện để tham gia vào các công đoạn trong chuỗi cung ứng.

Từ khoảng 50 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực bán dẫn vào năm 2023, đến nay, số lượng doanh nghiệp tại Việt Nam đã tăng lên khoảng 100. Cùng với đó, sự hiện diện ngày càng gia tăng của các tập đoàn công nghệ quốc tế mở ra thêm cơ hội hợp tác, chuyển giao công nghệ và phát triển hệ sinh thái bán dẫn trong nước.

Tuy nhiên, để tận dụng những cơ hội này, doanh nghiệp Việt Nam cần có sự chuẩn bị về năng lực công nghệ, hạ tầng và nguồn nhân lực. Theo ông Võ Xuân Hoài - Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính, việc kết nối doanh nghiệp trong nước với các tập đoàn công nghệ lớn là một trong những hướng đi quan trọng nhằm mở rộng khả năng tham gia chuỗi giá trị.

Ông Võ Xuân Hoài cho biết NIC đang tập trung thu hút các đối tác công nghệ lớn trên thế giới như Nvidia, ASML, Coherent, Qualcomm, Samsung và SK đầu tư vào Việt Nam. Đồng thời, Trung tâm thúc đẩy kết nối để doanh nghiệp Việt Nam có cơ hội tham gia vào chuỗi giá trị của các tập đoàn này.

Theo ông Xuân Hoài, thay vì hướng đến việc tự phát triển một con chip hoàn chỉnh, doanh nghiệp trong nước nên tập trung vào những công đoạn phù hợp với năng lực hiện có. Đây là hướng tiếp cận thiết thực, giúp doanh nghiệp từng bước nâng cao khả năng đổi mới sáng tạo.

Bài toán hạ tầng, công nghệ và nhân lực chuyên sâu

Bên cạnh năng lực doanh nghiệp, hạ tầng cũng là một trong những điều kiện quan trọng đối với sự phát triển của ngành bán dẫn. Đây là lĩnh vực có yêu cầu đặc thù về năng lượng, nguồn nước và các điều kiện kỹ thuật phục vụ nghiên cứu, sản xuất. Trong đó, yêu cầu về chất lượng và tính ổn định của nguồn năng lượng, cùng các giải pháp sử dụng tài nguyên hiệu quả, đặt ra bài toán chuẩn bị hạ tầng đồng bộ.

Theo ông Đặng Tấn Đức - Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển (R&D), Tập đoàn Becamex, ngành bán dẫn đòi hỏi nguồn năng lượng lớn với chất lượng cao, đồng thời cần đáp ứng xu hướng chuyển đổi xanh. Đây là những yếu tố cần được tính toán trong quá trình xây dựng hạ tầng phục vụ ngành công nghiệp này.

Ông Đặng Tấn Đức cũng cho biết thêm TP. Hồ Chí Minh và Becamex đã chuẩn bị các điều kiện về năng lượng tái tạo, hệ thống cung cấp nước siêu sạch và tái sử dụng nước, đáp ứng yêu cầu hạ tầng đặc thù của ngành bán dẫn.

Không chỉ dừng ở hạ tầng năng lượng và nguồn nước, việc phát triển năng lực nghiên cứu, đổi mới sáng tạo cũng được chú trọng. Theo ông Đặng Tấn Đức, dự kiến vào cuối năm 2026, Trung tâm Nghiên cứu Đổi mới Sáng tạo Vi điện tử (Microelectronics Innovation Center) sẽ được khánh thành và đưa vào vận hành tại khu đô thị khoa học công nghệ phía Bắc thành phố. Đây là dự án hợp tác chiến lược với Viện Fraunhofer IMS của Đức.

Việc hình thành trung tâm nghiên cứu chuyên sâu được kỳ vọng góp phần bổ sung năng lực nghiên cứu, phát triển công nghệ vi điện tử, tạo thêm điều kiện kết nối giữa các đơn vị nghiên cứu và doanh nghiệp. Qua đó, hỗ trợ quá trình phát triển nguồn nhân lực có chuyên môn, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của ngành bán dẫn.

Có thể thấy, mục tiêu phát triển ngành bán dẫn không chỉ đặt ra yêu cầu về quy mô đầu tư hay số lượng doanh nghiệp, mà còn đòi hỏi sự chuẩn bị đồng bộ từ hạ tầng, năng lực nghiên cứu đến đội ngũ nhân lực. Đây là những nền tảng cần thiết để doanh nghiệp trong nước từng bước nâng cao khả năng cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

SEMIEXPO mở rộng kết nối bán dẫn quốc tế

Trong nỗ lực thúc đẩy năng lực và tăng trưởng dài hạn của ngành bán dẫn Việt Nam, Hiệp hội Bán dẫn Đông Nam Á phối hợp cùng Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC), Bộ Tài chính tổ chức SEMIEXPO Việt Nam 2026. Sự kiện dự kiến diễn ra trong hai ngày 3 và 4/12 tại TP. Hồ Chí Minh, với chủ đề “Vượt lên khát vọng – Kiến tạo tương lai ngành bán dẫn Việt Nam”.

Theo bà Linda Tan - Chủ tịch Hiệp hội Bán dẫn Đông Nam Á (SEMI SEA), sau hai lần tổ chức tại Hà Nội, năm nay sự kiện lần đầu tiên được tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh. Hiệp hội cam kết tiếp tục phối hợp với NIC và các đối tác phát triển SEMIEXPO thành nền tảng kết nối lâu dài giữa Việt Nam với cộng đồng bán dẫn quốc tế.

Thông qua sự kiện, các bên hướng đến thúc đẩy cơ hội hợp tác cho doanh nghiệp trong nước, phát triển nguồn nhân lực và tăng cường đối thoại về những điều kiện thiết yếu để ngành bán dẫn phát triển bền vững. Đây cũng là dịp để doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận các đối tác, tìm kiếm cơ hội tham gia vào mạng lưới cung ứng của các tập đoàn quốc tế.

Đáng chú ý, quy mô SEMIEXPO Việt Nam tiếp tục được mở rộng qua các năm. Ông Võ Xuân Hoài cho biết, trong năm 2026, sự kiện dự kiến quy tụ khoảng 200 gian hàng cùng sự tham gia của các tập đoàn lớn trong ngành bán dẫn thế giới. Theo ông, việc các tập đoàn đăng ký kín chỗ trước 6 tháng là dấu hiệu cho thấy sức hút của sự kiện cũng như sự quan tâm của các doanh nghiệp công nghệ quốc tế đối với TP. Hồ Chí Minh.

Với sự tham gia dự kiến của các doanh nghiệp đến từ 12 quốc gia và vùng lãnh thổ, SEMIEXPO Việt Nam 2026 sẽ tập trung vào hoạt động trưng bày, giới thiệu công nghệ và kết nối hợp tác. Trong đó, Chương trình Kết nối Nhà cung ứng là một trong những hoạt động trọng tâm, tạo cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam gặp gỡ các nhà mua hàng quốc tế, tìm hiểu nhu cầu và khả năng hợp tác trong chuỗi cung ứng bán dẫn.

Việc mở rộng các hoạt động kết nối quốc tế, song song với đầu tư hạ tầng, công nghệ và phát triển nhân lực, được xem là những hướng đi quan trọng để nâng cao năng lực ngành bán dẫn Việt Nam. Qua đó, doanh nghiệp trong nước có thêm điều kiện tiếp cận thị trường, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, hướng đến mục tiêu tăng trưởng dài hạn.