NewZMoney - Bắt sóng thị trường 20/9: Giá vàng đi ngang, xăng dầu neo cao

Thị trường vàng hôm nay 

Thị trường trong nước: Vàng miếng trong nước ngày 20/09 duy trì trạng thái ổn định, các thương hiệu lớn (SJC, DOJI, PNJ, Phú Quý, Bảo Tín Mạnh Hải) đồng loạt giữ mức niêm yết ở 144,6 - 147,6 triệu đồng/lượng (mua - bán). Giá vàng nhẫn của hầu hết các thương hiệu cũng đi ngang, giao dịch trong khoảng 144,0 - 148,0 triệu đồng/lượng; đáng chú ý, riêng nhẫn tròn Bảo Tín Mạnh Hải điều chỉnh giảm 500 nghìn đồng/lượng ở chiều mua vào (xuống 142,6 triệu đồng/lượng).

Thị trường thế giới: Giá vàng thế giới ghi nhận ở ngưỡng 4.378 USD/ounce, phục hồi mạnh mẽ sau một tuần đầy biến động trước sức ép từ giá dầu, lợi suất trái phiếu Mỹ và quyết định tăng lãi suất của Fed. Khảo sát của Kitco cho thấy 100% chuyên gia Phố Wall và phần lớn nhà đầu tư bán lẻ đều kỳ vọng giá vàng sẽ tiếp tục xu hướng tăng. Hiện chênh lệch giữa giá vàng thế giới quy đổi (khoảng 138,3 triệu đồng/lượng) và giá vàng miếng trong nước đang ở mức khoảng 9,3 triệu đồng/lượng.

Thị trường xăng dầu hôm nay

Thị trường thế giới: Khép lại tuần giao dịch giằng co liên tục đổi chiều, giá dầu ghi nhận sự ổn định trong phiên cuối tuần với dầu Brent chốt ở mức 104,87 USD/thùng và WTI đạt 100,30 USD/thùng. Tính chung cả tuần, dầu Brent giảm nhẹ 0,7% trong khi WTI tăng 0,2%. Sức ép tăng giá từ các cuộc tấn công tại Trung Đông đã phần nào hạ nhiệt nhờ những nỗ lực ngoại giao, giúp xoa dịu rủi ro gián đoạn nguồn cung.

Thị trường trong nước: Mặt bằng giá bán lẻ tiếp tục duy trì mốc cao sau đợt điều chỉnh tăng đồng loạt tại kỳ điều hành 15 giờ ngày 17/9: Xăng E10 RON95-V neo ở mức 26.830 đồng/lít; xăng E10 RON95-III ở mức 25.630 đồng/lít; và xăng E5 RON92 có giá 25.130 đồng/lít. Đối với các mặt hàng dầu, dầu diesel ở mức 29.940 đồng/lít, dầu hỏa đạt 31.470 đồng/lít, trong khi dầu mazut ở mức 19.190 đồng/kg.

Dự báo đầu tư: Định vị lại tư duy đầu tư - Cổ phiếu không phải là con đường duy nhất

Phần lớn nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam khi nhắc đến "đầu tư" thường mặc định nghĩ ngay đến cổ phiếu niêm yết. Cách hiểu này không sai, nhưng chưa đầy đủ. Đầu tư, theo đúng bản chất, là hành vi phân bổ vốn hiện tại nhằm tạo ra dòng tiền hoặc giá trị tài sản trong tương lai, và cổ phiếu chỉ là một trong nhiều kênh để thực hiện điều đó. Bên cạnh thị trường chứng khoán, còn tồn tại cả một hệ sinh thái tài sản đầu tư khác - trái phiếu, bất động sản, vàng, chứng chỉ quỹ, bảo hiểm liên kết đầu tư, tài sản số - mỗi kênh mang một vai trò riêng trong danh mục tài chính cá nhân.

Có ba lý do khiến tư duy đầu tư của số đông thường thu hẹp vào cổ phiếu: Thị trường chứng khoán minh bạch giá theo thời gian thực nên dễ tiếp cận hơn; hiệu ứng truyền thông từ các câu chuyện tăng trưởng nóng lan tỏa mạnh trên mạng xã hội, trong khi lợi nhuận ổn định của trái phiếu hay bất động sản cho thuê ít được nhắc đến; và ngưỡng vốn khởi điểm chỉ vài triệu đồng, thấp hơn nhiều so với bất động sản hay các sản phẩm tài chính khác. Hệ quả là danh mục cá nhân thường tập trung toàn bộ rủi ro vào một loại tài sản duy nhất, khiến biến động thị trường cổ phiếu ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ tài sản ròng — trái với nguyên tắc quản trị rủi ro cơ bản trong tài chính cá nhân.

Mỗi kênh đầu tư có một chức năng khác nhau trong danh mục. Tiền gửi tiết kiệm là kênh an toàn nhất, phù hợp làm vốn đệm thanh khoản, với lãi suất kỳ hạn 6-12 tháng hiện quanh mức 5-6%/năm.

Trái phiếu Chính phủ có rủi ro tín dụng thấp nhất thị trường, thường được các quỹ hưu trí và bảo hiểm dùng làm tài sản cốt lõi; trái phiếu doanh nghiệp cho lợi suất cao hơn nhưng đòi hỏi đánh giá kỹ năng lực trả nợ và tài sản đảm bảo của bên phát hành. Bất động sản mang lại hai nguồn lợi nhuận - dòng tiền cho thuê và tăng giá vốn - nhưng thanh khoản thấp và ngưỡng vốn cao; nhà đầu tư ít vốn có thể tiếp cận gián tiếp qua cổ phiếu doanh nghiệp bất động sản. Vàng đóng vai trò tài sản phòng thủ, tương quan thấp hoặc nghịch với cổ phiếu trong giai đoạn bất ổn, nên thường chỉ chiếm tỷ trọng nhỏ mang tính bảo hiểm rủi ro. Chứng chỉ quỹ mở và ETF giúp tiếp cận thị trường một cách đa dạng hóa mà không cần tự chọn từng mã.

Bảo hiểm liên kết đầu tư kết hợp bảo vệ rủi ro nhân thọ với đầu tư dài hạn, đi kèm chi phí quản lý và khóa vốn trong những năm đầu. Tài sản số và tài sản thay thế như tiền mã hóa có biến động cao nhất và khung pháp lý chưa hoàn thiện, chỉ phù hợp với phần vốn chấp nhận mất hoàn toàn.

Bảng dưới đây tổng hợp đặc điểm rủi ro, lợi nhuận và thanh khoản của các kênh đầu tư phổ biến để nhà đầu tư dễ so sánh và cân nhắc.

(*): Lợi nhuận kỳ vọng phụ thuộc nhiều vào lựa chọn tài sản cụ thể và thời điểm thị trường; không đại diện cho cam kết lợi nhuận.

Lý thuyết danh mục hiện đại (Modern Portfolio Theory) chỉ ra rằng rủi ro tổng thể của một danh mục không chỉ phụ thuộc vào rủi ro của từng tài sản riêng lẻ, mà còn phụ thuộc vào mức độ tương quan giữa các tài sản đó. Khi kết hợp các tài sản có tương quan thấp hoặc âm với nhau - chẳng hạn cổ phiếu và vàng, hoặc cổ phiếu và trái phiếu Chính phủ - nhà đầu tư có thể giảm biến động chung của danh mục mà không nhất thiết phải hy sinh toàn bộ lợi nhuận kỳ vọng.

Ba nguyên tắc thực hành quan trọng gồm: Đa dạng hóa theo loại tài sản để giảm rủi ro tập trung, đa dạng hóa theo thời gian (dollar-cost averaging) để giảm rủi ro định thời điểm thị trường, và tái cân bằng danh mục định kỳ để đưa tỷ trọng tài sản về đúng kế hoạch ban đầu.

Không có công thức phân bổ tài sản đúng cho tất cả mọi người, nhưng nhà đầu tư có thể tham khảo khung phân bổ theo ba nhóm khẩu vị rủi ro phổ biến dưới đây, sau đó điều chỉnh theo độ tuổi, mục tiêu tài chính và thời gian đầu tư của bản thân.

Nhà đầu tư trẻ tuổi, thời gian đầu tư dài trên 10 năm, thường có thể chấp nhận tỷ trọng cổ phiếu cao hơn do có nhiều thời gian phục hồi sau các đợt điều chỉnh thị trường. Ngược lại, nhà đầu tư gần tuổi nghỉ hưu hoặc có mục tiêu chi tiêu ngắn hạn nên ưu tiên nhóm tài sản phòng thủ và thanh khoản cao.

Trong bối cảnh thị trường Việt Nam hiện tại, việc đa dạng hóa càng có ý nghĩa thực tiễn. Lãi suất tiền gửi neo ở vùng thấp trong nhiều giai đoạn khiến dòng tiền nhàn rỗi tìm đến các kênh có lợi suất cao hơn, trong khi thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn đang trong giai đoạn tái cấu trúc niềm tin.

Thị trường cổ phiếu, với triển vọng nâng hạng và dòng vốn ngoại tiềm năng, tiếp tục là kênh hấp dẫn nhưng đi kèm biến động ngắn hạn theo diễn biến vĩ mô toàn cầu và chính sách trong nước. Một danh mục được phân bổ hợp lý giữa các loại tài sản sẽ giúp nhà đầu tư vừa tận dụng được cơ hội tăng trưởng từ cổ phiếu, vừa có bộ đệm phòng thủ khi thị trường biến động mạnh.

Nội dung chuyên môn được phối hợp thực hiện cùng Công ty Cổ phần Chứng khoán Kafi.

Theo dõi các bài viết phân tích tài chính chuyên sâu hàng ngày tại chuyên trang NewZMoney và đón xem chương trình NewZMoney phát sóng 17 giờ 30 chiều Thứ 7 hàng tuần trên HTV9.