NewZMoney - Bắt sóng thị trường 19/9: Giá vàng tăng vọt 1,8 triệu đồng, dầu thô hạ nhiệt

Thị trường vàng hôm nay

Thị trường trong nước: Vàng miếng trong nước ngày 19/09 đồng loạt đảo chiều tăng mạnh tới 1,8 triệu đồng/lượng, đẩy mức niêm yết tại các thương hiệu lớn (SJC, DOJI, PNJ, Phú Quý, Bảo Tín Mạnh Hải) lên mốc 144,6 - 147,6 triệu đồng/lượng (mua - bán). Vàng nhẫn cũng tăng vọt từ 1,4 đến 1,8 triệu đồng/lượng, giao dịch quanh ngưỡng 143,1 - 148,0 triệu đồng/lượng tùy thương hiệu. Đáng chú ý, giá bán ra của vàng nhẫn có thương hiệu vẫn tiếp tục cao hơn so với giá vàng miếng.

Thị trường quốc tế: Giá vàng leo lên mức 4.379 USD/ounce, chạm mức cao nhất trong một tuần bất chấp sức ép từ việc Fed tiếp tục tăng lãi suất và đồng USD mạnh lên. Động lực tăng giá chủ yếu đến từ nhu cầu trú ẩn an toàn trước rủi ro địa chính trị tại Trung Đông và những lo ngại về sự ổn định tài chính của Mỹ. Hiện chênh lệch giữa giá vàng thế giới và trong nước đang ở mức khoảng 8,8 triệu đồng/lượng.

Thị trường xăng dầu hôm nay

Thị trường thế giới: Tiếp đà giảm trước phiên cuối tuần với dầu Brent lùi về 103,17 USD/thùng và WTI xuống mức 101,30 USD/thùng. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc thị trường bớt lo ngại về gián đoạn nguồn cung từ Saudi Arabia, kết hợp với tồn kho sản phẩm dầu tại Mỹ, Châu Âu, Singapore tăng và xuất khẩu nhiên liệu của Trung Quốc gia tăng. Tính chung cả tuần, dầu Brent ghi nhận mức giảm 1,4%, chấm dứt chuỗi tăng kéo dài trước đó.

Thị trường trong nước: Mặt bằng giá bán lẻ đang neo ở mức cao sau khi được điều chỉnh tăng mạnh tại kỳ điều hành 15 giờ ngày 17/9: Xăng E10 RON95-V tiến sát mốc 27.000 đồng, đạt 26.830 đồng/lít; xăng E10 RON95-III ở mức 25.630 đồng/lít; và xăng E5 RON92 có giá 25.130 đồng/lít. Đối với các mặt hàng dầu, dầu diesel chạm ngưỡng 29.940 đồng/lít, dầu hỏa vọt lên 31.470 đồng/lít, trong khi dầu mazut ở mức 19.190 đồng/kg.

Dự báo đầu tư: Giải mã "Vốn con người": Khối tài sản vô hình định hình mọi danh mục đầu tư

Trong giới tài chính cá nhân, "trẻ mua cổ phiếu, già giữ trái phiếu" từ lâu đã trở thành quy tắc nằm lòng. Tuy nhiên, gốc rễ của lời khuyên này không xuất phát từ thị trường, mà đến từ "vốn con người" (Human Capital) – khối tài sản lớn nhất nhưng thường bị bỏ quên của mỗi cá nhân.

Tài sản lớn nhất không nằm trong tài khoản chứng khoán

Theo lý thuyết được phát triển bởi hai nhà kinh tế học Zvi Bodie và Robert Merton (đồng tác giả giải Nobel Kinh tế), tổng tài sản của một cá nhân không chỉ là số dư ngân hàng hay sổ đỏ, mà được cấu thành từ hai phần: Vốn tài chính (cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản) và Vốn con người.

Vốn con người chính là giá trị hiện tại của toàn bộ thu nhập lao động mà một người có thể kiếm được trong phần đời còn lại. Hiểu một cách đơn giản, năng lực làm việc và tạo ra tiền của bạn chính là một loại tài sản đặc biệt. Quyết định phân bổ danh mục đầu tư chỉ thực sự an toàn và hiệu quả khi tính toán đến cả khối tài sản vô hình này.

Sự dịch chuyển quyền lực giữa hai dòng vốn

Sự biến thiên của vốn con người và vốn tài chính theo thời gian tuân theo một đồ thị hình chéo ngược chiều. Ở tuổi 25, vốn con người thường đạt đỉnh, chiếm tới 90% "tổng tài sản" của một người trẻ, trong khi vốn tài chính chỉ là một con số khiêm tốn. Đến tuổi nghỉ hưu, bức tranh này đảo ngược hoàn toàn.

Điểm thú vị là bản chất công việc sẽ quyết định đặc tính của vốn con người:

Với người làm công ăn lương ổn định: Vốn con người hoạt động như một loại trái phiếu (đem lại dòng tiền đều đặn, rủi ro thấp). Do đó, để cân bằng rủi ro, phần vốn tài chính - vốn dĩ còn nhỏ giọt ở thời trẻ - cần được phân bổ mạnh vào cổ phiếu (tài sản tăng trưởng).

Với người làm nghề tự do, kinh doanh hoặc hưởng hoa hồng: Vốn con người của nhóm này biến động mạnh, mang đặc tính của cổ phiếu. Để bù trừ rủi ro thu nhập, ngay cả khi còn trẻ, họ cần duy trì tỷ trọng tài sản phòng thủ (trái phiếu, tiền gửi) cao hơn mức trung bình.

Khi con người bước vào tuổi xế chiều, vốn con người teo rút về mức 0. Lúc này, vốn tài chính phải chính thức "nhận ấn kiếm", gánh vác toàn bộ chi phí sinh hoạt. Đây là lý do danh mục đầu tư phải chuyển dịch dần sang các tài sản mang tính phòng thủ và bảo vệ vốn.

Công nghệ hóa bài toán tuổi tác: Từ lý thuyết đến thực hành

Từ nền tảng lý thuyết trên, giới tài chính đã thiết kế ra các bộ công cụ phân bổ tài sản linh hoạt theo chu kỳ đời người.

Trong số đó, Glide path (Đường trượt phân bổ) là cơ chế nổi bật nhất, được các quỹ hưu trí mục tiêu (target-date funds) trên thế giới sử dụng để tự động hóa danh mục. Cụ thể, tỷ trọng cổ phiếu sẽ bắt đầu ở mức rất cao, khoảng 90% ở thời điểm 40 năm trước khi nghỉ hưu. Sau đó, tỷ lệ này sẽ "trượt" dần xuống còn khoảng 35% khi nhà đầu tư nhận sổ hưu, và tiếp tục giảm nhẹ những năm sau đó để phòng ngừa rủi ro tuổi thọ vượt quá tài sản tích lũy.

Áp dụng cho nhà đầu tư Việt Nam

Mô hình thế giới là khung tham chiếu chuẩn, nhưng khi áp dụng tại Việt Nam, bài toán phân bổ cần được hiệu chỉnh dựa trên hai thực tế:

Lưới an sinh xã hội: Tỉ lệ thay thế thu nhập từ bảo hiểm xã hội bắt buộc hiện chỉ dao động từ 45 - 75%, thấp hơn mức khuyến nghị quốc tế để duy trì mức sống hưu trí. Áp lực tự tích lũy tài sản của người Việt do đó nặng nề hơn.

Đặc thù thị trường: Thanh khoản cổ phiếu vượt trội so với trái phiếu doanh nghiệp, trong khi bất động sản dù là kênh trú ẩn ưa thích nhưng đòi hỏi vốn lớn và khó chia nhỏ dòng tiền.

Tuổi tác chỉ là điểm khởi đầu. Bản chất của bài toán phân bổ tài sản theo chu kỳ đời người là cân bằng giữa vốn con người (tài sản vô hình, giảm dần theo thời gian) và vốn tài chính (tài sản hữu hình, cần gánh vác dần vai trò của vốn con người). Hai người cùng tuổi nhưng khác nghề nghiệp, thu nhập và nghĩa vụ tài chính hoàn toàn có thể cần hai danh mục khác nhau - đây cũng là lý do các sản phẩm quản lý tài sản chuyên nghiệp luôn bắt đầu bằng đánh giá hồ sơ rủi ro cá nhân, thay vì áp dụng máy móc một công thức chung.

Nội dung chuyên môn được phối hợp thực hiện cùng Công ty Cổ phần Chứng khoán Kafi.

Theo dõi các bài viết phân tích tài chính chuyên sâu hàng ngày tại chuyên trang NewZMoney và đón xem chương trình NewZMoney phát sóng 17 giờ 30 chiều Thứ 7 hàng tuần trên HTV9.