Hơn nửa thế kỷ đi tìm đồng đội và gìn giữ những lời hẹn còn dang dở

Chiến tranh đã lùi xa hơn nửa thế kỷ, nhưng ký ức về những năm tháng khói lửa vẫn còn nguyên vẹn trong lòng đồng chí, đồng đội và các thế hệ hôm nay. Mỗi dịp tháng Bảy, trên những vùng đất từng diễn ra những trận chiến ác liệt, nhiều cựu chiến binh lại trở về thắp nén hương tri ân đồng đội, thực hiện những lời hẹn còn dang dở và nhắc nhớ về sự hy sinh của các thế hệ cha anh vì nền hòa bình hôm nay.

Tại Di tích lịch sử quốc gia E33, xã Ngãi Giao, TP. Hồ Chí Minh, nơi ghi dấu trận đánh ngày 6/6/1969, 53 cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 33 đã anh dũng hy sinh.

Bà Đoàn Ngọc Anh, nguyên du kích giai đoạn 1970 - 1975, hiện là người trông coi Di tích E33, vẫn không nguôi ám ảnh về những gì chứng kiến sau trận đánh. Bà nhớ lại, sau khi người dân được đưa đi sơ tán và trở về ba ngày sau, khắp nơi vẫn còn dấu tích đau thương của chiến tranh. Theo bà, nhiều chiến sĩ đã hy sinh tại đây nhưng đến nay vẫn chưa được đưa về với gia đình. Tâm nguyện lớn nhất của bà là có thể tìm thấy hài cốt các liệt sĩ để các anh được trở về.

Mong ước ấy cũng là nỗi trăn trở của nhiều cựu chiến binh trên hành trình tìm kiếm đồng đội.

Tháng 12/1970, 21 cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn 445 đã anh dũng hy sinh tại khu vực này. Đến nay, hài cốt của các anh vẫn chưa được tìm thấy.

Ông Lê Tấn Hùng, Ban Liên lạc Tiểu đoàn 445, xúc động cho biết mỗi lần trở lại nơi đồng đội ngã xuống đều mang theo nỗi nghẹn ngào vì vẫn chưa thể tìm được hài cốt các anh. Dù đã nỗ lực tìm kiếm trong nhiều năm, các cựu chiến binh vẫn chưa có kết quả. Tuy nhiên, họ chưa bao giờ từ bỏ hy vọng, bởi chỉ cần một manh mối nhỏ cũng có thể mở ra cơ hội đưa đồng đội trở về.

Có những cuộc tìm kiếm đã kéo dài hơn nửa thế kỷ, không chỉ để tìm lại hài cốt liệt sĩ mà còn để hoàn thành lời hứa với những người đã ngã xuống.

Ông Huỳnh Thanh Phương, nguyên chiến sĩ quân y, vẫn đau đáu nhớ về người đồng đội cũng là mối tình thời chiến của mình. Người con gái ấy đã hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ, để lại trong ông nỗi nhớ chưa bao giờ nguôi.

Trong buổi gặp mặt, một đồng đội đã đọc tặng ông bài thơ viết về mối tình năm xưa như lời tri ân dành cho những tình cảm đẹp giữa chiến tranh và sự hy sinh của những người đã cống hiến cho Tổ quốc.

Giữa không gian trang nghiêm tại Nghĩa trang Liệt sĩ tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, những giai điệu năm xưa vang lên như lời tri ân gửi đến các đồng chí, đồng đội đã mãi mãi nằm lại nơi đây. Với các cựu chiến binh, mỗi lần trở về không chỉ là dịp thắp nén hương tưởng nhớ mà còn là cuộc hội ngộ sau hơn nửa thế kỷ. Có người gặp lại đồng đội, có người nhắc nhớ một mối tình còn dang dở, và cũng có những lời hứa vẫn đang được các thế hệ hôm nay tiếp tục gìn giữ.

Khép lại hành trình tri ân là những vần thơ mộc mạc nhưng xúc động, thay lời biết ơn gửi đến các thế hệ đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc và nhắc nhớ rằng sự bình yên hôm nay được đánh đổi bằng máu xương của biết bao người con đất Việt.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV