1. Tại sao khi thực hiện thủ tục cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, người dân đã phải nộp phí thẩm định hồ sơ nhưng vẫn phải nộp thêm lệ phí cấp Giấy chứng nhận? Việc thu đồng thời hai khoản này có dẫn đến chồng chéo và tạo thêm gánh nặng tài chính cho người dân, tổ chức hay không?
Trả lời:
Trước hết, cần khẳng định rằng phí thẩm định hồ sơ và lệ phí cấp Giấy chứng nhận là hai khoản thu có bản chất, mục đích và cơ sở pháp lý khác nhau.
Thứ nhất, về phí thẩm định hồ sơ: Đây là khoản thu nhằm cơ bản bù đắp chi phí thực hiện các công việc chuyên môn, nghiệp vụ trong quá trình thẩm định hồ sơ cấp Giấy chứng nhận. Mức thu được xác định trên cơ sở chi phí thực hiện, phù hợp với quy định pháp luật về phí và lệ phí.
Thứ hai, về lệ phí cấp Giấy chứng nhận: Đây là khoản thu được cơ quan nhà nước có thẩm quyền ấn định, gắn với hoạt động quản lý nhà nước trong việc cấp Giấy chứng nhận. Khoản thu này mang tính chất ghi nhận hoạt động quản lý hành chính nhà nước và không nhằm bù đắp toàn bộ chi phí thực hiện thủ tục. Đồng thời, việc nghiên cứu miễn, giảm lệ phí cũng phù hợp với định hướng cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí cho người dân và doanh nghiệp.
Như vậy, hai khoản thu không chồng chéo về bản chất và mục đích thu.
2. Việc xây dựng mức thu phí có phân biệt giữa khu vực đô thị và nông thôn hay không, khi điều kiện kinh tế và khả năng tài chính của người dân tại hai khu vực có sự khác biệt?
Trả lời:
Trong phương án xây dựng mức thu phí lần này, mức thu được xác định trên cơ sở tổng giá trị bất động sản, không phân biệt theo địa bàn đô thị hay nông thôn, qua đó hướng đến sự công bằng, hợp lý giữa các đối tượng nộp phí.
Cụ thể, đối với khu vực nông thôn, mặc dù đơn giá đất thường thấp hơn nhưng diện tích đất có thể lớn, dẫn đến tổng giá trị bất động sản cao. Ngược lại, tại khu vực đô thị, tuy đơn giá đất cao nhưng diện tích thường nhỏ hơn, nên tổng giá trị bất động sản chưa chắc cao hơn so với khu vực nông thôn.
Như vậy, phương án xây dựng mức thu lần này đã tính đến yếu tố cân đối giữa khu vực đô thị và nông thôn thông qua giá trị bất động sản, thay vì áp dụng mức thu khác nhau theo địa bàn. Cách tiếp cận này hướng đến việc bảo đảm tính công bằng, minh bạch và phù hợp với giá trị tài sản của từng đối tượng.
Đồng thời, việc xác định mức thu theo giá trị bất động sản sẽ được đánh giá tác động và giải trình cơ sở pháp lý với các Sở ban ngành liên quan thẩm định, bảo đảm mức thu hợp lý, không tạo gánh nặng tài chính quá mức cho người dân và tổ chức.
3. Vì sao Thành phố đề xuất điều chỉnh mức thu phí đất đai trong khi chủ trương hiện nay là giảm chi phí, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp?
Trả lời:
Việc xây dựng mức thu phí lần này không đơn thuần nhằm tăng nguồn thu mà hướng đến mục tiêu xây dựng chính sách thu phí thống nhất, công bằng và phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.
Thực tế, các mức thu hiện hành được ban hành tại những thời điểm khác nhau, dựa trên những cơ sở tính toán và điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau. Một số mức thu chưa phản ánh đầy đủ chi phí thực hiện công việc, nhất là trong điều kiện chi phí nhân công, vận hành và ứng dụng công nghệ thông tin ngày càng tăng.
Do đó, việc điều chỉnh mức thu được xây dựng trên cơ sở định mức kinh tế - kỹ thuật, đồng thời xem xét khả năng đóng góp của người dân, doanh nghiệp và chính sách an sinh xã hội.
Quan điểm xuyên suốt là mức thu phải hợp lý, bảo đảm cơ bản bù đắp chi phí cung cấp dịch vụ công nhưng không tạo gánh nặng tài chính không cần thiết cho người dân. Qua đó, tạo điều kiện để cơ quan nhà nước nâng cao chất lượng phục vụ, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ và đẩy mạnh chuyển đổi số trong lĩnh vực đất đai.
4. Thành phố đang đẩy mạnh chuyển đổi số, nhiều thủ tục được thực hiện trực tuyến, giảm nhân công và thời gian xử lý. Vậy tại sao vẫn cần điều chỉnh mức thu phí, thay vì giảm phí tương ứng với chi phí tiết kiệm được?
Trả lời:
Chuyển đổi số là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của cơ quan nhà nước, đồng thời giảm thời gian và chi phí thực hiện thủ tục hành chính cho người dân, doanh nghiệp.
Tuy nhiên, chuyển đổi số không đồng nghĩa với việc toàn bộ chi phí cung cấp dịch vụ công đều giảm. Bên cạnh việc tiết kiệm chi phí xử lý thủ công, cơ quan nhà nước còn phải duy trì nguồn lực để đầu tư, vận hành, bảo trì hệ thống công nghệ thông tin, số hóa hồ sơ, quản lý cơ sở dữ liệu và bảo đảm an toàn thông tin.
Do đó, việc xây dựng mức thu phí cần được xem xét trên cơ sở tổng thể các khoản chi phí theo định mức kinh tế - kỹ thuật, trong đó tính đến cả yếu tố tiết kiệm chi phí nhờ ứng dụng công nghệ và những chi phí cần thiết để duy trì chất lượng dịch vụ công.
Đặc biệt, trong Đề án lệ phí cấp Giấy chứng nhận, Thành phố đề xuất áp dụng mức thu 0 đồng đối với trường hợp nộp hồ sơ trực tuyến, qua đó trực tiếp khuyến khích người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến.
Như vậy, mục tiêu của việc xây dựng mức thu lần này không chỉ là bảo đảm nguồn lực cung cấp dịch vụ công mà còn gắn chính sách tài chính với cải cách hành chính, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ.
5. Theo dự thảo các Đề án, mức thu phí mới có sự gia tăng đáng kể so với mức thu trước đây tại tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Trong khi điều kiện kinh tế, thu nhập và khả năng chi trả của người dân giữa các khu vực còn chênh lệch, việc điều chỉnh mức thu như vậy có tạo thêm gánh nặng tài chính cho người dân, doanh nghiệp và liệu có thực sự phù hợp với tình hình thực tế hay không?
Trả lời:
Trước hết, cần khẳng định rằng việc xây dựng mức thu phí lần này không đơn thuần là điều chỉnh tăng mức thu mà nhằm thống nhất chính sách thu phí trên toàn địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, đồng thời bảo đảm phù hợp với quy định pháp luật và điều kiện thực tiễn hiện nay.
Thứ nhất, các mức thu trước đây tại Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu được ban hành tại những thời điểm khác nhau, trên cơ sở điều kiện kinh tế - xã hội và phương pháp xác định chi phí khác nhau. Trong khi đó, chi phí nhân công, vận hành và yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin hiện nay đã có nhiều thay đổi, đòi hỏi phải rà soát, tính toán lại mức thu trên cơ sở định mức kinh tế - kỹ thuật.
Thứ hai, việc xây dựng mức thu mới không lấy mức thu của địa phương nào làm chuẩn mà hướng đến một phương pháp xác định thống nhất, bảo đảm nguyên tắc cơ bản bù đắp chi phí thực hiện công việc, công khai, minh bạch và công bằng giữa các đối tượng nộp phí.
Thứ ba, cơ quan xây dựng Đề án cũng cần đánh giá tác động của việc điều chỉnh mức thu đối với người dân, doanh nghiệp, đặc biệt tại những khu vực có mức thu trước đây thấp hơn; đồng thời xem xét các chính sách miễn, giảm phù hợp nhằm hạn chế tác động đến các đối tượng có hoàn cảnh khó khăn.
Như vậy, mục tiêu của việc xây dựng mức thu lần này không phải là tăng thu bằng mọi giá mà là hình thành một chính sách thu phí thống nhất, hợp lý và bền vững, vừa bảo đảm nguồn lực cung cấp dịch vụ công, vừa hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, người dân và doanh nghiệp.
Mọi thắc mắc và đóng góp ý kiến về đề xuất phương án thu phí, lệ phí đất đai trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh, người dân và doanh nghiệp có thể gửi về địa chỉ email: hoidapdatdai@gmail.com.
Email:
Mã xác nhận: