Đại biểu đề xuất làm rõ trách nhiệm các bên trong quản lý an toàn thực phẩm

Nhấn mạnh việc sửa đổi Luật an toàn thực phẩm không chỉ là hoàn thiện một công cụ bảo vệ sức khỏe của người dân, các đại biểu cho rằng, luật cần được thiết kế theo hướng không chỉ quy định nghiêm mà phải làm cho việc tuân thủ trở thành khả thi.

Việc sửa đổi luật cần theo tinh thần không vì an toàn thực phẩm mà cản trở sản xuất kinh doanh, cũng không vì tăng trưởng mà để sức khỏe nhân dân, nhất là trẻ em, đứng ngoài chính sách. Do vậy, các chính sách cần phải minh bạch, đáp ứng yêu cầu kiểm soát sớm nguy cơ, quy định rõ trách nhiệm của các đơn vị quản lý.

Cần phân định rõ trách nhiệm quản lý giữa các bộ, ngành

Đại biểu Phạm Trọng Nhân - Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh cho rằng dự thảo luật còn một số điểm chưa rõ trong phân công trách nhiệm giữa các cơ quan. Cụ thể, Bộ Y tế được xác định là đầu mối nhưng trong một số trường hợp chỉ có quyền kiến nghị; trong khi công tác chống thực phẩm giả lại được giao cho nhiều bộ chủ trì ở các điều khoản khác nhau. Điều này có thể dẫn đến chồng chéo, thiếu thống nhất khi xử lý sự cố.

Đại biểu đặt vấn đề về cơ chế phối hợp khi thực phẩm được sản xuất tại một địa phương, phân phối qua sàn thương mại điện tử đến nhiều tỉnh, thành nhưng gây ngộ độc ở nơi khác. Khi đó, cần xác định rõ cơ quan phát cảnh báo, quyết định phạm vi thu hồi và chịu trách nhiệm theo dõi đến cùng quá trình xử lý.

Về trách nhiệm của chính quyền địa phương, đại biểu Dương Khắc Mai - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lâm Đồng, đề nghị bổ sung quy định cấp tỉnh hỗ trợ chuyên môn cho cấp xã trong kiểm tra, lấy mẫu thử nghiệm và xử lý sự cố, nhất là tại các bếp ăn trường học. Cấp xã cần có trách nhiệm theo dõi việc khắc phục tại cơ sở, đồng thời đề nghị hỗ trợ khi vượt quá khả năng chuyên môn. Theo đại biểu, phân cấp phải đi đôi với điều kiện thực hiện.

Chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm

Tán thành việc áp dụng phương thức quản lý thực phẩm theo nhóm nguy cơ nhằm bảo vệ người tiêu dùng và rút ngắn thời gian thông quan hàng hóa, các đại biểu đề nghị công khai tiêu chí xác định, cập nhật danh mục nguy cơ cao và căn cứ áp dụng. Nếu thiếu những quy định này, quản lý theo nguy cơ có thể trở thành quản lý cứng nhắc theo danh sách cố định.

Theo Đại biểu Phạm Khánh Phong Lan - Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh, dù khâu tiền kiểm có chặt chẽ đến đâu, yếu tố quyết định để bảo đảm chất lượng và an toàn vẫn là công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát trong suốt quá trình hoạt động. Bà cho rằng dự thảo luật hiện đang quy định quá nhiều thủ tục tiền kiểm, điều này khi đi vào thực tiễn sẽ tạo ra thách thức lớn cho cả cơ quan quản lý nhà nước lẫn doanh nghiệp.

Giải trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ y tế Đào Hồng Lan cho biết điểm quan trọng của lần sửa đổi này đó là cải cách phương thức quản lý thực phẩm, hạn chế vấn đề xáo trộn kinh doanh của doanh nghiệp, bảo vệ doanh nghiệp làm ăn chân chính, tiến tới xóa bỏ doanh nghiệp làm ăn trục lợi, làm giàu bất chính trên sức khỏe của người dân; và đổi mới dựa trên cơ sở khoa học, phù hợp theo quy định quốc tế và thực tiễn của Việt Nam.