Tuyên ngôn độc lập: Giá trị dân tộc và sức sống thời đại

Bản Tuyên ngôn Độc lập ngắn gọn nhưng chứa đựng những nội dung bất hủ, không chỉ có giá trị lịch sử dân tộc mà còn có ý nghĩa thời đại sâu sắc.

Ngày 23/8/1945, từ chiến khu cách mạng Tân Trào, Bác Hồ trở về Hà Nội. Tại ngôi nhà số 48 Hàng Ngang, Chủ tịch Hồ Chí Minh dành nhiều tâm huyết soạn thảo văn kiện lịch sử “Tuyên ngôn độc lập”. Đây là ngôi nhà của gia đình tư sản ông Trịnh Văn Bô và bà Hoàng Thị Minh Hồ, doanh nhân buôn tơ lụa nổi tiếng giàu có.

Họ đã dành toàn bộ tầng 2 để Chủ tịch Hồ Chí Minh và các đồng chí thuộc Thường vụ Trung ương Đảng ở và làm việc từ ngày 25/8 đến ngày 2/9/1945.

Chị Cao Thị Hồng, Hướng dẫn viên Di tích danh thắng Hà Nội cho biết: “Người bắt đầu viết bản Tuyên ngôn độc lập từ ngày 28/8/1945 và tới ngày 30/8 thì Người đã mời các đồng chí trong thường vụ Trung ương Đảng góp ý vào bản Tuyên ngôn. Ngày 31/8 Người đã hoàn thiện bản Tuyên ngôn độc lập”.

Giá trị trường tồn của bản Tuyên ngôn Độc lập trong dòng chảy lịch sử

Mở đầu bản Tuyên ngôn độc lập 1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh trích dẫn tư tưởng của Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mỹ và Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền năm 1791 của nước Pháp, khẳng định một chân lý lịch sử: “Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do”, “đó là lẽ phải không ai chối cãi được”.

Trong Tuyên ngôn độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã gắn quyền độc lập thiêng liêng của dân tộc với quyền cơ bản tự do của con người thành quyền dân tộc cơ bản, bao gồm độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ.

PGS.TS Bùi Đình Phong - Chuyên gia cao cấp Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

Về mặt lịch sử có bản Tuyên ngôn độc lập thứ nhất là Nam quốc sơn hà, Bình Ngô đại cáo của Nguyễn Trãi. Bản Tuyên ngôn độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh là sự kế thừa, nâng cao những truyền thống tốt đẹp của dân tộc và khẳng định sức sống trường tồn.

80 năm trôi qua, bản Tuyên ngôn độc lập không chỉ là một văn kiện lịch sử mà còn là một lời thề thiêng liêng của dân tộc: Không có gì quý hơn độc lập tự do. Những nguyên lý được Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định trong bản Tuyên ngôn đó đến nay vẫn là kim chỉ nam cho hành trình xây dựng và bảo vệ Tổ quốc - một nước Việt Nam, hòa bình, phát triển và hội nhập, nhưng luôn giữ vững độc lập, tự chủ và toàn vẹn lãnh thổ.

Tuyên ngôn Độc lập: Sức sống của khát vọng "độc lập, tự do" qua 80 năm

Ra đời cách đây 80 năm nhưng giá trị, tầm vóc thời đại và ý nghĩa lịch sử của bản Tuyên ngôn Độc lập vẫn tiếp tục soi đường cho sự nghiệp đổi mới và hội nhập quốc tế của dân tộc Việt Nam ngày nay.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9