TP. Hồ Chí Minh đề xuất Luật Phát triển đô thị có hiệu lực từ 1/10

Chiều 20/7, Đoàn đại biểu Quốc hội TPHCM tổ chức hội thảo góp ý dự thảo Luật Phát triển đô thị. Chủ trì hội thảo có các đồng chí: Trần Thị Diệu Thúy, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP.HCM; Võ Hoàng Ngân, Phó Trưởng đoàn chuyên trách Đoàn ĐBQH TP.HCM.

Thông tin tại hội thảo, Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM Nguyễn Thị Hồng Hạnh cho biết, dự thảo Luật Phát triển đô thị được xây dựng trên cơ sở kế thừa, mở rộng từ dự thảo Luật Đô thị đặc biệt trước đây. Nếu như dự thảo trước chủ yếu hướng đến TP.HCM thì dự thảo lần này mở rộng phạm vi điều chỉnh đối với các đô thị đặc biệt như Hà Nội và các khu kinh tế đặc biệt, tạo hành lang pháp lý chung cho các cực tăng trưởng của cả nước.

Dự thảo luật gồm 5 chương, 68 điều, dự kiến được trình Quốc hội tại kỳ họp chuyên đề về pháp luật vào đầu tháng 8 tới. Trong đó, chương 2 với các chính sách dành riêng cho đô thị đặc biệt gồm 7 nhóm chính sách lớn.

Cụ thể, đối với tổ chức chính quyền và công vụ, dự thảo luật trao quyền tự chủ cao hơn cho chính quyền đô thị. Theo đó, HĐND thành phố được quyết định biên chế nhưng không vượt quá 20% số biên chế Trung ương giao; được ban hành văn bản quy phạm pháp luật khác với quy định hiện hành của Trung ương để tháo gỡ các điểm nghẽn trong thực tiễn và được triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) đối với những mô hình mới.

Về quy hoạch, xây dựng, thành phố chỉ lập một quy hoạch tổng thể, đồng thời trao quyền quản lý, khai thác không gian ngầm, không gian trên cao và phát triển mô hình đô thị gắn với giao thông công cộng (TOD).

Ở lĩnh vực phát triển kinh tế, dự thảo luật bổ sung các cơ chế phát triển khu thương mại tự do, khu logistics tích hợp, đồng thời dành nhiều chính sách cho việc hình thành và phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế tại Việt Nam đặt tại TP.HCM.

Đối với các lĩnh vực văn hóa, giáo dục và y tế, thành phố được áp dụng linh hoạt phương thức đối tác công tư (PPP), phát triển kinh tế đêm, huy động cơ sở y tế tư nhân tham gia thực hiện các nhiệm vụ công ích và có chính sách thu hút chuyên gia y tế quốc tế.

Về khoa học - công nghệ, dự thảo luật cho phép triển khai cơ chế sandbox đối với trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các mô hình kinh doanh mới chưa có tiền lệ; đồng thời xây dựng cơ chế đãi ngộ phù hợp để thu hút chuyên gia quốc tế đến làm việc tại khu công nghệ cao.

Đáng chú ý, về nguồn lực tài chính và đất đai, dự thảo luật đề xuất cho thành phố được giữ lại toàn bộ các khoản thu đặc thù mới; được hưởng khoản bổ sung có mục tiêu không quá 70% số tăng thu ngân sách Trung ương trên địa bàn. Cùng với đó là việc phân cấp mạnh thẩm quyền thu hồi đất, chỉnh trang đô thị và áp dụng các cơ chế ưu đãi vượt trội để thu hút nhà đầu tư chiến lược.

Về liên kết vùng, dự thảo luật xác định TP.HCM giữ vai trò hạt nhân điều phối phát triển vùng Đông Nam bộ; đồng thời đề xuất hình thành Quỹ phát triển vùng nhằm giải quyết các vấn đề mang tính liên tỉnh như giao thông, ngập nước và ô nhiễm môi trường.

Bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh thông tin, TP.HCM dự kiến đề xuất Quốc hội cho phép Luật Phát triển đô thị có hiệu lực thi hành từ ngày 1/10/2026; riêng các chính sách liên quan thuế sẽ được áp dụng từ đầu năm tài chính 2027.

Do đây là đạo luật mang tính phân quyền mạnh, dự kiến sẽ không ban hành nghị định của Chính phủ hay thông tư hướng dẫn của các bộ, ngành. Thay vào đó, thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật để triển khai sẽ được giao trực tiếp cho địa phương.

Để chủ động triển khai ngay khi luật có hiệu lực, TP.HCM đang khẩn trương rà soát, xây dựng 109 văn bản quy phạm pháp luật, gồm 79 nghị quyết của HĐND Thành phố và 30 quyết định của UBND Thành phố. Đến nay, thành phố đã hoàn thành dự thảo 99 văn bản (gồm 69 dự thảo nghị quyết của HĐND và 30 dự thảo quyết định của UBND) đưa vào hồ sơ trình Chính phủ.