Phim Việt tìm “chỗ dựa” ở sách, kịch

Tái sinh qua lăng kính mới

Trong buổi ra mắt tiểu thuyết Đời gió bụi của nhà văn Nguyễn Phan Quế Mai tại TP. Hồ Chí Minh vừa qua, thông tin nhà sản xuất Kim Lý ngỏ lời mua bản quyền chuyển thể thành kịch bản phim điện ảnh đã gây chú ý.

Tại sự kiện, đạo diễn Hàm Trần cho biết những bộ phim về chiến tranh Việt Nam anh từng xem đều thể hiện góc nhìn của người Mỹ. Vì thế, anh mong muốn được làm phim từ tiểu thuyết này để đem đến một góc nhìn mới, sâu sắc hơn về cuộc chiến.

Sức hút của tiểu thuyết ăn khách là lý do chính để các nhà làm phim tìm đến. Nhà văn Chu Lai “thâm canh” tiểu thuyết Mưa đỏ từ kịch bản điện ảnh cùng tên ông viết nhưng khi đó chưa được làm phim. Đạo diễn Đặng Thái Huyền đã dựa vào những chất liệu trong tiểu thuyết để làm nên bộ phim Mưa đỏ đạt doanh thu hơn 700 tỉ đồng. Trái tim què quặt của đạo diễn Quốc Công là phim Việt hiếm hoi chuyển thể từ tiểu thuyết Pháp (À cloche-cœur của Catherine Arley). Số đỏ - cuốn tiểu thuyết kinh điển của Việt Nam - cũng đã được đạo diễn Phan Gia Nhật Linh công bố làm phim với ca sĩ Mono vào vai chính Xuân tóc đỏ.

Tuy nhiên, nhắc đến dấu ấn mạnh mẽ nhất của tiểu thuyết lên màn ảnh, phải kể đến dòng phim kinh dị cổ trang. Đại diện thành công nhất là đạo diễn Victor Vũ. Bộ phim Người vợ cuối cùng được anh chuyển thể từ tiểu thuyết Hồ oán hận của nhà văn Hồng Thái bất ngờ ăn khách khiến anh cho ra đời tiếp phim Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu . Thám tử Kiên: Kỳ án không đầu như phần ngoại truyện mở rộng của Người vợ cuối cùng và vẫn dựa vào chất liệu của tiểu thuyết Hồ oán hận. Phim tiếp tục được đón nhận nồng nhiệt. Đạo diễn Victor Vũ vừa công bố tiếp tục làm phần 2 - Thám tử Kiên: Lời nguyền hoàng kim. Câu chuyện phim phần 2 được khơi nguồn cảm hứng từ tiểu thuyết Phục gia truyện cũng của nhà văn Hồng Thái, sẽ ra rạp vào năm 2026.

Cộng hưởng sự ăn khách?

Có thể nói xu hướng làm phim Việt chuyển thể gần đây đa sắc hơn, mở rộng ra tiểu thuyết của nhiều nhà văn chứ không chỉ khoanh vùng ở truyện Nguyễn Nhật Ánh. Ngoài lý do điện ảnh Việt cần nhiều thể loại, chủ đề chứ không chỉ có phim tình cảm tuổi mới lớn, cũng có phần vì những bộ phim làm từ truyện Nguyễn Nhật Ánh không còn thu hút người xem. 2 phim ra mắt năm ngoái - Kính vạn hoa, Ngày xưa có một chuyện tình - có doanh thu kém so với thành công phòng vé của 3 phim trước đó (Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh, Cô gái đến từ hôm qua và Mắt biếc).

Xu hướng các nhà làm phim tìm chỗ dựa ở sách, kịch không nằm ngoài mục đích có được bệ đỡ cho một kịch bản hay. Nhưng không phải tác phẩm văn học hay sân khấu nào ăn khách cũng cộng hưởng giúp phim bán vé. Tiểu thuyết Khế ước bán dâu, Lý triều dị truyện được đánh giá cao nhưng phim Khế ước bán dâu và Hoàng tử quỷ chật vậ t ở rạp. Cưới vợ cho ai từng là vở diễn ăn khách trên sân khấu IDECAF nhưng phim Cưới vợ cho cha không thu hút nhiều khán giả…

Tại buổi ra mắt đoàn phim Ai thương ai mến, khi nói về việc chuyển thể phim từ kịch, đạo diễn Thu Trang cho biết mỗi loại hình cần có kịch bản phù hợp: “Tôi xuất thân từ sân khấu và cũng có nhiều năm làm phim nên biết kịch bản điện ảnh phải làm khác sân khấu như thế nào. Qua các phim đã sản xuất, tôi hiểu khán giả điện ảnh cần gì ở một kịch bản: tình thân, gia đình hay hài và cách pha trộn chúng với nhau mà không bị lố”.

Nhà văn Thục Linh - tác giả tiểu thuyết Khế ước bán dâu - chia sẻ: “Theo tôi, khi chuyển thể phim từ sách, tác giả sách và biên kịch cần trao đổi chặt chẽ với nhau để tạo ra một bản chuyển thể trọn vẹn. Tuy nhiên, khi hiểu rõ quy trình sản xuất một bộ phim, tôi cũng nhận thấy kịch bản không phải là yếu tố duy nhất quyết định chất lượng. Kết quả cuối cùng của phim còn phụ thuộc rất nhiều yếu tố khác như lối diễn, nhịp dựng, thời điểm ra mắt…”.

Nguồn: Phụ nữ