Người trẻ thắp lửa văn hóa từ tiếng mõ xưa

Dùng thế mạnh truyền thông

Mõ Project ra đời vào khoảng cuối năm 2014, là tập hợp các bạn sinh viên ngành truyền thông - những người mang chung một tình yêu với văn hóa truyền thống Việt Nam. Trong quá trình học tập, họ nhận ra rằng truyền thông không chỉ là công cụ quảng bá, mà còn có thể trở thành “chiếc cầu” để văn hóa được kể lại, được nhìn nhận dưới ánh sáng mới.

Chia sẻ về ý tưởng, anh Dương Hưng Thịnh, người sáng lập Mõ Project, cho biết: “Chúng mình từng ấp ủ câu hỏi: Tại sao không dùng chính thế mạnh chuyên môn - truyền thông và sự kiện, để lan tỏa giá trị truyền thống? Văn hóa không nên chỉ là những gì xa vời, mà phải trở thành điều sống động, có thể chạm tới, cảm nhận và cùng sẻ chia trong đời sống thường ngày”.

Tên gọi “Mõ Project” cũng mang thông điệp đặc biệt. Lấy cảm hứng từ hình ảnh “mõ làng” trong xã hội xưa - người truyền tin của cộng đồng, được coi là “ông tổ” truyền thông đại chúng, dự án muốn khẳng định sứ mệnh kết nối và lan tỏa. Tiếng mõ vang lên không chỉ để báo tin, mà còn để thức tỉnh ký ức văn hóa, nhắc nhở cội nguồn.

Từ những bước đi đầu tiên, nhóm đã tập trung tổ chức sự kiện với nhiều chủ đề văn hóa khác nhau, xoay quanh bốn trục chính: trưng bày - trải nghiệm - đối thoại - thưởng thức. Theo đó, trưng bày tái hiện các giá trị văn hóa; trải nghiệm (workshop) giúp người trẻ trực tiếp chạm vào chất liệu truyền thống; đối thoại (talkshow) kết nối chuyên gia, nghệ nhân với công chúng; và những buổi biểu diễn nghệ thuật tạo nên sự giao lưu, thưởng thức.

Nhờ cách tiếp cận đa chiều ấy, Mõ Project trở thành điểm hẹn để văn hóa không chỉ được “xem” mà còn được “sống”, được trải nghiệm một cách gần gũi.

Như bất kỳ dự án khởi đầu nào, Mõ Project gặp không ít khó khăn. Thách thức lớn nhất chính là khai thác và triển khai chủ đề. Có những giá trị văn hóa đã mai một hoặc ít được biết đến, việc tìm tài liệu và phương thức kể lại hấp dẫn với giới trẻ không hề đơn giản.

“Mỗi dự án mới đều đòi hỏi nhiều thời gian nghiên cứu, tìm tòi và kết nối với các nguồn tư liệu đáng tin cậy. Không chỉ cần biết, chúng mình còn phải kể lại câu chuyện ấy một cách sinh động, chính xác và thu hút. Đây vừa là áp lực, vừa là động lực để tụi mình không ngừng rèn luyện”, anh Hưng Thịnh chia sẻ.

Vượt thách thức bằng tâm huyết tuổi trẻ

Từ nguồn kinh phí ban đầu do các thành viên đóng góp, như một cách cùng nhau gây dựng những bước đi đầu tiên, đến nay dự án đang tìm kiếm những “tri âm” - là các cá nhân, tổ chức đồng điệu về tinh thần và giá trị, để có thể đồng hành lâu dài trên hành trình lan tỏa văn hóa.

Hiện Mõ Project đang nhận được sự cố vấn chuyên môn từ các giảng viên đại học, những người trực tiếp truyền cảm hứng cho nhóm. Với từng chủ đề cụ thể, dự án luôn chủ động tìm đến các chuyên gia, nhà nghiên cứu, hay nghệ nhân phù hợp để bảo đảm tính chính xác, chiều sâu và sự trân trọng với giá trị văn hóa - lịch sử.

Điều đáng quý, theo người sáng lập của dự án, chính là tinh thần kiên trì của tập thể. “Dù khó khăn, nhưng mỗi lần nhìn thấy các bạn trẻ tham gia workshop, trò chuyện cùng nghệ nhân hay hào hứng với các buổi biểu diễn, tụi mình lại thấy niềm tin được nhân lên. Văn hóa thật sự có thể chạm đến trái tim, nếu mình kể nó bằng ngôn ngữ phù hợp. Điều làm tụi mình tự hào nhất chính là tinh thần bền bỉ, sáng tạo của cha ông, từ những làn điệu dân ca, sản phẩm thủ công tinh xảo cho đến những trang sử hào hùng. Mỗi lần tiếp xúc với giá trị ấy, tụi mình như được tiếp thêm năng lượng và nhắc nhở về cội nguồn”, anh Hưng Thịnh trải lòng.

Trong một xã hội hội nhập, tốc độ công nghệ ngày càng nhanh, việc giữ gìn và lan tỏa văn hóa truyền thống đòi hỏi cách kể chuyện mới. Và những người trẻ như Mõ Project đang mang lại sự khác biệt: biến văn hóa từ “tài sản xa xỉ” trở thành “hơi thở hàng ngày”, để thế hệ hôm nay không chỉ biết, mà còn yêu, trân trọng và đồng hành cùng văn hóa dân tộc.