NewZround: Những câu chuyện phía sau 3 địa danh du lịch nổi tiếng tại TP. Hồ Chí Minh

Không ít địa điểm tại TP. Hồ Chí Minh đã trở thành hình ảnh nhận diện của thành phố qua nhiều thế hệ. Một chiếc đồng hồ cổ, hồ nước giữa vòng xoay hay mái vòm kiến trúc Pháp đều có thể gợi nhắc đến một điểm đến quen thuộc.

Tuy nhiên, đằng sau những khung hình quen thuộc tại Chợ Bến Thành, Hồ Con Rùa hay Bưu điện Trung tâm là những câu chuyện về lịch sử, tên gọi và kiến trúc mà chưa có nhiều người biết đến.

Chợ Bến Thành: Từ bến nước xưa đến biểu tượng giữa lòng thành phố

Nhắc đến Chợ Bến Thành, nhiều người thường nhớ ngay đến mặt tiền với chiếc đồng hồ lớn tại cổng phía Nam, hướng đường Lê Lợi. Đây là một trong những góc chụp ảnh được du khách ưa chuộng khi đến trung tâm TP. Hồ Chí Minh.

Tuy nhiên, tên gọi Bến Thành không bắt nguồn từ công trình chợ hiện tại. Theo cách lý giải phổ biến, tên gọi này gắn với vị trí khu chợ xưa nằm gần bến sông, nơi phục vụ việc đi lại của người dân và khu vực thành Gia Định. Tên gọi được hiểu theo nghĩa bến gần thành, dần trở thành tên riêng của khu chợ.

Trước khi có diện mạo như ngày nay, chợ từng tọa lạc gần khu vực sông Bến Nghé, ở phía ngoài thành Gia Định. Sau đó, chợ được di dời đến vị trí hiện nay và khánh thành vào năm 1914, trong quá trình quy hoạch đô thị Sài Gòn của chính quyền Pháp.

Mặt đồng hồ tại cổng Nam cũng là một chi tiết đáng chú ý. Nằm trên trục mặt tiền hướng ra đường Lê Lợi, chiếc đồng hồ góp phần tạo nên dấu hiệu nhận diện đặc trưng của công trình. Thay vì chỉ là một chi tiết trang trí, đồng hồ còn gắn với chức năng chỉ thời gian, một yếu tố quen thuộc trong kiến trúc công cộng đô thị từ cuối thế kỷ XIX đến đầu thế kỷ XX.

Ngày nay, hình ảnh cổng Nam với đồng hồ lớn thường xuất hiện trong các bức ảnh giới thiệu TP. Hồ Chí Minh, trở thành một phần ký ức thị giác của cả người dân lẫn du khách.

Hồ Con Rùa: Vì sao không còn hình tượng cụ rùa, địa danh vẫn giữ tên gọi?

Nằm tại khu vực giao nhau của các tuyến đường Võ Văn Tần, Phạm Ngọc Thạch và Trần Cao Vân, Hồ Con Rùa hiện có tên chính thức là Công trường Quốc tế. Dù vậy, tên gọi Hồ Con Rùa vẫn phổ biến trong đời sống thường ngày, kể cả khi hình tượng con rùa từng hiện diện tại đây không còn tồn tại.

Công trình được hình thành trong giai đoạn trước năm 1975, với thiết kế gồm hồ nước, các lối đi và cụm kiến trúc trung tâm. Hình tượng rùa bằng kim loại được đặt trên một bệ đá, gắn với diện mạo của khu vực trong nhiều năm.

Đến năm 1976, tượng rùa bị phá hủy sau một vụ nổ. Sau sự kiện này, phần tượng không còn được khôi phục, nhưng tên gọi Hồ Con Rùa vẫn được người dân sử dụng đến hiện tại.

Dù không còn tượng rùa, Hồ Con Rùa vẫn là điểm gặp gỡ, thư giãn và sinh hoạt quen thuộc của người dân thành phố. Tên gọi Hồ Con Rùa tiếp tục tồn tại như một dấu tích ngôn ngữ của không gian đô thị qua nhiều giai đoạn.

Bưu điện Trung tâm: Ai đứng sau công trình trăm tuổi?

Với sắc vàng đặc trưng, hệ thống cửa vòm và không gian mái cao, Bưu điện Trung tâm TP. Hồ Chí Minh là một trong những công trình kiến trúc thường xuất hiện trong hành trình tham quan khu vực trung tâm.

Dù thường được gắn với tên tuổi Gustave Eiffel, theo Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hồ Chí Minh, Bưu điện Trung tâm TP. Hồ Chí Minh do hai kiến trúc sư Alfred Foulhoux và Henri Villedieu thiết kế, khởi công năm 1886 và hoàn thành năm 1891. Việc gắn công trình với Gustave Eiffel có liên quan đến tòa nhà bưu điện đầu tiên được xây dựng tại cùng vị trí vào năm 1863, trước khi công trình này được tháo dỡ để nhường chỗ cho bưu điện hiện nay.

Điểm đáng chú ý của công trình nằm ở hệ thống kết cấu kim loại và mái vòm bên trong. Những cấu kiện thép được sản xuất tại Pháp, kết hợp với thiết kế không gian rộng, tạo nên đại sảnh có chiều cao và độ thông thoáng đáng kể. Hệ mái vòm cùng các ô cửa lấy sáng giúp ánh sáng tự nhiên đi vào không gian bên trong.

Trải qua hơn một thế kỷ, Bưu điện Trung tâm vẫn duy trì chức năng bưu chính, đồng thời trở thành điểm tham quan thu hút du khách trong và ngoài nước.

Từ tên gọi của một khu chợ, dấu tích tượng rùa đã mất đến những chi tiết kết cấu của công trình kiến trúc cổ, mỗi địa điểm đều lưu giữ một phần lịch sử TP. Hồ Chí Minh.