Nâng cao chất lượng vận hành bộ máy tinh gọn, xây dựng nền quản trị quốc gia hiện đại

5 kết quả lớn sau một năm sắp xếp bộ máy

Đánh giá về chặng đường vừa qua, hội nghị thống nhất khẳng định chủ trương đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả là hoàn toàn đúng đắn và có ý nghĩa chiến lược đối với sự phát triển đất nước. Sau một năm triển khai cuộc cải cách sâu rộng này, hệ thống chính trị đã đạt được 5 kết quả lớn:

• Bộ máy từ Trung ương đến địa phương được sắp xếp tinh gọn, đồng bộ hơn, cắt giảm nhiều đầu mối và tầng nấc trung gian.
• Đẩy mạnh thể chế pháp luật, phân cấp phân quyền, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số và xây dựng cơ sở dữ liệu.
• Vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp bước đầu đi vào ổn định, bảo đảm các hoạt động quản lý nhà nước và dịch vụ công diễn ra liên tục.
• Đổi mới công tác lãnh đạo, chỉ đạo; sắp xếp, bố trí cán bộ chú trọng năng lực gắn liền với vị trí việc làm và quản trị dựa trên dữ liệu.
• Tuyên truyền bài bản, tạo đồng thuận xã hội cao; đội ngũ công chức, người lao động bị ảnh hưởng do sắp xếp nhìn chung có tư tưởng ổn định, chấp hành tốt sự phân công.

Lãnh đạo Đảng và Nhà nước ghi nhận, biểu dương sự nỗ lực, tận tâm và quyết tâm vượt khó của các cơ quan, đơn vị, lực lượng vũ trang cùng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trên cả nước trong điều kiện áp lực công việc lớn và thời gian gấp rút.

Nhận diện 7 hạn chế và vướng mắc căn cơ

Bên cạnh những kết quả bước đầu, hội nghị thẳng thắn nhìn nhận cuộc cải cách này còn nhiều việc phải tiếp tục thực hiện và tập trung khắc phục 7 vướng mắc lớn:

• Thể chế liên quan đến tổ chức bộ máy và cơ chế vận hành mới ở một số lĩnh vực chưa thật sự đồng bộ.
• Quy định pháp luật hiện hành trong một số lĩnh vực (như đất đai, tài chính, ngân sách, đổi mới sáng tạo...) còn chồng chéo, chưa rõ ràng.
• Năng lực thực thi ở cơ sở (nhất là cấp xã) chưa theo kịp yêu cầu. Thống kê cho thấy chỉ có 53% cán bộ cấp tỉnh và 30% cán bộ cấp xã đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ dưới áp lực công việc chuyển xuống rất lớn.
• Định mức biên chế và phân bổ nguồn lực một số nơi còn cào bằng, chưa phản ánh đúng quy mô dân số, diện tích và tính chất địa bàn.
• Hạ tầng số còn hạn chế, chuyển đổi số chậm và thiếu liên thông. Trung tâm dữ liệu quốc gia mới kết nối 5/12 cơ sở dữ liệu chiến lược; cả nước có 106 triệu thửa đất nhưng mới chỉ có 23,5 triệu thửa đạt tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống".
• Việc xử lý tài sản công dôi dư, bố trí trụ sở làm việc và số hóa hồ sơ lưu trữ sau sắp xếp còn chậm.
• Xuất hiện những vấn đề mới trong phương thức chỉ đạo, kiểm tra giữa cấp tỉnh và cấp cơ sở sau khi không còn cấp huyện.

10 nhiệm vụ trọng tâm thúc đẩy mô hình quản trị mới

Để nâng cao hiệu năng của hệ thống trong giai đoạn tới, hội nghị nhấn mạnh việc thực hiện đồng bộ 10 nhóm giải pháp cốt lõi:

• Hoàn thiện thể chế: Rà soát toàn diện các quy định, sửa đổi luật từ chính những điểm nghẽn thực tế để loại bỏ tình trạng chồng chéo, "luật này thông mà luật kia nghẽn".
• Đổi mới phương thức lãnh đạo: Đảng lãnh đạo bằng định hướng chiến lược, thể chế, công tác cán bộ và kiểm tra giám sát; không làm thay nhưng không buông lỏng các cơ quan nhà nước.
• Vận hành chính quyền địa phương: Cấp tỉnh tập trung vào vai trò chiến lược, quy hoạch và liên kết vùng; cấp xã đóng vai trò tuyến đầu quản trị công, tiếp nhận và xử lý trực tiếp nhu cầu của người dân.
• Phân cấp, phân quyền thực chất: Chuyển giao thẩm quyền phải đi đôi với phân bổ đủ nguồn lực, nhân lực, kinh phí và công cụ quản lý; không chuyển gánh nặng xuống cấp dưới.
• Xây dựng đội ngũ cán bộ: Coi năng lực thực thi của cấp xã là thước đo thành công của mô hình mới; tăng cường cán bộ chuyên môn sâu về cơ sở và áp dụng chính sách tiền lương, phụ cấp hợp lý.
• Đẩy mạnh chuyển đổi số: Coi dữ liệu là tài sản, nền tảng quản trị; khẩn trương chuẩn hóa dữ liệu gốc để giảm tối đa việc yêu cầu người dân, doanh nghiệp kê khai lặp lại thông tin.
• Phát huy vai trò Mặt trận Tổ quốc: Đổi mới phương thức hoạt động hướng về cơ sở, làm kênh giám sát xã hội thường xuyên đối với chất lượng phục vụ của chính quyền.
• Xử lý dứt điểm tài sản công: Tận dụng hiệu quả nhà đất, trụ sở dôi dư; ưu tiên chuyển đổi công năng phục vụ cho giáo dục, y tế, văn hóa và an sinh xã hội tại cộng đồng.
• Đổi mới công tác kiểm tra, giám sát: Xây dựng bộ chỉ số theo dõi vận hành (thời gian xử lý thủ tục, mức độ hài lòng...); có cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ dám làm vì lợi ích chung.
• Giải quyết giao thoa liên ngành: Tuân thủ nguyên tắc "một việc một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính, một nguồn dữ liệu dùng chung", không để khoảng trống quản lý.

Cuộc cải cách tổ chức bộ máy là công việc lớn, khó, đòi hỏi phải tiến hành kiên trì, khoa học, không nóng vội nhưng không chần chừ. Tinh thần nhất quán được khẳng định: Tổ chức mới phải tạo ra năng lực mới, phân cấp mới song hành với trách nhiệm mới, dữ liệu mới tạo ra phương thức quản trị mới, và bộ máy mới phải đem lại chất lượng phục vụ mới cho người dân và doanh nghiệp, hướng tới xây dựng một nền quản trị quốc gia hiện đại, liêm chính, kiến tạo.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9