M. John Harrison và hành trình sáng tạo nên tiểu thuyết đoạt giải Booker 2026

Từ những thị trấn ven biển đến thế giới hậu tận thế

Chia sẻ về cảm hứng sáng tác The End of Everything, M. John Harrison cho biết các thị trấn nghệ thuật dọc bờ biển phía Đông nước Anh là nguồn cảm hứng quan trọng cho bối cảnh tác phẩm. Bên cạnh đó, những vấn đề thời sự cũng góp phần định hình chủ đề và sắc thái châm biếm của câu chuyện.

Tác phẩm đặt ra một câu hỏi đáng suy ngẫm: con người sẽ sống như thế nào khi những kỳ vọng và cách lý giải về thế giới liên tục sụp đổ, trong khi cuộc sống vẫn phải tiếp diễn?

Được giới thiệu là chuyến phiêu lưu hậu tận thế mang màu sắc châm biếm và bất an, cuốn sách tiếp tục cho thấy sự quan tâm của Harrison đối với những giới hạn trong cách con người nhận thức, diễn giải thực tại.

Những cuốn sách làm nên tư duy văn chương

Tình yêu đọc sách của Harrison bắt đầu từ rất sớm. Ông kể về chiếc tủ sách cũ trong nhà, nơi chứa đầy tiểu thuyết trinh thám, khoa học viễn tưởng và những tác phẩm văn học đại chúng. Những cuốn sách ấy, dù không được xem là lựa chọn hàn lâm, đã mang đến cho ông một nền tảng đọc phong phú và khơi gợi trí tưởng tượng.

Ở tuổi 13, Autobiography of a Super-Tramp của W.H. Davies để lại dấu ấn sâu sắc, mở ra sự tò mò của Harrison về những chuyến phiêu lưu, cuộc sống lang bạt và trải nghiệm khắc nghiệt. Sau này, những cảm hứng ấy tiếp tục được ông khai thác trong sáng tác.

Nhà văn cũng nhắc đến The Go-Between của L.P. Hartley và The Erasers của Alain Robbe-Grillet như những tác phẩm từng làm thay đổi cách ông nhìn nhận đời sống và kỹ thuật kể chuyện. Theo Harrison, việc đọc không chỉ giúp tích lũy kiến thức mà còn liên tục mở ra những cách tiếp cận mới đối với tiểu thuyết.

Viết lách là hành trình vừa kỹ thuật vừa cảm xúc

Harrison đặc biệt quan tâm đến cấu trúc và kỹ thuật tự sự. Ông xem lý thuyết văn học như một bộ công cụ giúp nhà văn tháo gỡ những vấn đề trong quá trình sáng tác, đồng thời tìm ra hướng đi mới cho tác phẩm.

Trong công việc hằng ngày, ông duy trì thói quen ghi chép bằng sổ tay nhỏ, sau đó chuyển các ghi chú vào máy tính để tiếp tục chỉnh sửa và phát triển thành văn bản. Harrison cho biết hiện nay ông cần không gian yên tĩnh để tập trung viết.

Dù đề cao kỹ thuật, nhà văn vẫn xem mối quan hệ giữa mình với sách, dù ở vai trò người viết hay người đọc, là một mối gắn bó giàu cảm xúc. Quan niệm ấy phần nào phản ánh hành trình sáng tạo của Harrison: luôn tìm tòi về hình thức, nhưng không tách rời sự rung động trước văn chương.

Với The End of Everything, M. John Harrison tiếp tục khẳng định dấu ấn riêng trong văn học đương đại, nơi khoa học viễn tưởng, châm biếm và suy tưởng triết học có thể cùng tồn tại để đặt ra những câu hỏi về thế giới và con người.

Nguồn: AP