Luật Phát triển đô thị mở đường chuyển đổi xanh

Ngày 16/9, Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh phối hợp Trường Đại học VinUni tổ chức hội thảo "Cơ hội chuyển đổi xanh từ Luật Phát triển đô thị", tập trung bàn cách đưa các cơ chế mới vào thực tiễn.

Thêm hành lang pháp lý cho chuyển đổi xanh

Đề án Chuyển đổi xanh TP. Hồ Chí Minh được khởi động từ tháng 5/2023. Trong bối cảnh không gian phát triển và áp lực phát thải gia tăng, Thành phố đang phải rà soát, sắp xếp lại các vấn đề ưu tiên, đồng thời tìm kiếm nguồn lực lớn để thực hiện mục tiêu chuyển đổi xanh.

Luật Phát triển đô thị được Quốc hội thông qua ngày 24/8/2026 và có hiệu lực từ ngày 1/10/2026. Luật mở rộng phân cấp, phân quyền, tạo thêm cơ chế huy động nguồn lực và không gian để TP. Hồ Chí Minh chủ động thiết kế, triển khai các chính sách phát triển.

Theo PGS.TS. Phan Thị Thục Anh - Phó Hiệu trưởng, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi xanh thông minh Green-X, Trường Đại học VinUni, sự ra đời của Luật giúp bổ sung những cơ sở pháp lý còn thiếu khi Đề án Chuyển đổi xanh được xây dựng.

PGS.TS. Phan Thị Thục Anh cho biết: "Luật Phát triển đô thị tạo ra một hành lang pháp lý rất hỗ trợ cho quá trình chuyển đổi xanh. Khi đề án được thực hiện, nhiều khoảng trống về pháp lý chưa được hình thành rõ ràng. Nhưng với Luật vừa thông qua, nhiều khoảng trống đó đã được lấp và mở ra cơ hội mới để việc thực hiện đề án nhịp nhàng hơn".

Trong các nội dung liên quan trực tiếp đến xanh hóa, Luật mở thêm cơ sở cho Thành phố triển khai vùng phát thải thấp, phát triển trạm sạc điện trên đất công, ưu đãi các dự án xanh, huy động vốn qua trái phiếu xanh và thực hiện cơ chế thử nghiệm có kiểm soát đối với những mô hình mới.

Gắn chuyển đổi xanh với chuyển đổi số

Để quản trị khối lượng dữ liệu và hoạt động đô thị ngày càng lớn, các chuyên gia cho rằng chuyển đổi xanh cần được triển khai song hành với chuyển đổi số. Cơ chế thử nghiệm có kiểm soát tạo điều kiện để Thành phố ứng dụng các giải pháp công nghệ mới trong quản trị và phát triển đô thị.

Theo TS Đinh Văn Dũng - chuyên gia Trường Đại học VinUni, nền tảng số hiện có của Thành phố có thể tiếp tục được mở rộng để phục vụ quá trình này.

TS Đinh Văn Dũng cho biết: "Chuyển đổi xanh sẽ là một phần tích hợp trên nền tảng hiện có của Thành phố. Chúng ta sẽ mở rộng thu thập dữ liệu từ cảm biến, đưa ứng dụng AI và bản sao số vào hệ thống phân tích. Luật Phát triển đô thị chính là điều kiện thuận lợi để đưa các giải pháp này vào thực tế nhanh hơn".

Bên cạnh công nghệ, bài toán nguồn lực cũng được đặt ra. Luật cho phép mở rộng các phương thức huy động vốn, trong đó có trái phiếu đô thị, trái phiếu xanh và các cơ chế liên quan đến thị trường carbon, tạo thêm nguồn lực cho những dự án phát triển dài hạn.

Theo ThS Lê Thanh Hải - Giám đốc Trung tâm Tư vấn ứng dụng kinh tế, Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh, mục tiêu tăng trưởng và đẩy nhanh đầu tư cần được đặt trong yêu cầu phát triển bền vững. Tên đơn vị này cũng được cơ quan quản lý khoa học và công nghệ TP. Hồ Chí Minh ghi nhận là Trung tâm Tư vấn ứng dụng kinh tế.

ThS Lê Thanh Hải nhấn mạnh: "Chúng ta đang trong giai đoạn quyết liệt giải ngân đầu tư công và đặt mục tiêu tăng trưởng hai con số. Tuy nhiên, hai quá trình này phải đi đồng thời với phát triển bền vững và tiến trình chuyển đổi xanh để tiến tới một đô thị văn minh, sạch đẹp và đáng sống".

Theo các chuyên gia tại hội thảo, Luật Phát triển đô thị tạo nền tảng pháp lý dài hạn hơn cho các dự án hạ tầng xanh, đồng thời mở rộng khả năng điều phối và huy động nguồn lực. Tuy nhiên, nhiều quy định vẫn cần được Thành phố cụ thể hóa bằng các chính sách và tiêu chuẩn kỹ thuật để đi vào thực tiễn.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9