Hồi sinh vùng quê từ mô hình "Ngôi làng của chính mình"

Tại Việt Nam, trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, phân bố dân cư chưa đồng đều, chất lượng sống ở nhiều nơi chịu áp lực, việc hồi sinh các vùng quê không chỉ là câu chuyện nhà ở mà còn là xu hướng dịch chuyển lối sống trong tương lai. Ghi nhận của phóng viên HTV tại một mô hình làng sinh thái tiêu biểu ở Khánh Hòa.

Chị Nguyễn Thị Lê Na - Chủ tịch Hợp tác xã Du lịch Nông nghiệp Làng Lúa Ninh Ninh Hưng (xã Nam Ninh Hòa, Khánh Hòa) cho biết, mô hình hướng tới thu hút từ 150-200 hộ dân sinh sống, với hệ thống hợp tác xã canh tác nông nghiệp bền vững và các tiện ích như trường học. Đây không phải là một làng nông nghiệp truyền thống mà là làng nông nghiệp công nghệ cao. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất là tìm kiếm những cư dân có ý thức cộng đồng sinh thái và giải quyết các vấn đề pháp lý, đòi hỏi sự đồng thuận của tập thể.

Theo chị Lê Na, chính quyền địa phương đã có sự đồng hành tích cực khi nhận thấy mô hình phù hợp với định hướng phát triển nông thôn mới. Địa phương hỗ trợ hướng dẫn thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất theo quy định của Luật Đất đai 2026, tạo điều kiện để dự án từng bước triển khai. Đây được xem là mô hình “ngôi làng của chính mình”, nơi cư dân không chỉ sở hữu mà còn cùng tham gia xây dựng giá trị sống lâu dài trên nền tảng pháp lý đa mục đích.

Ghi nhận thực tế cho thấy, yếu tố cộng đồng được thể hiện rõ trong hoạt động sản xuất. Mỗi cây ăn trái đều được canh tác theo hướng hữu cơ, gắn mã định danh và có sự tham gia của các hộ gia đình. Thông qua ứng dụng điện tử, cư dân có thể theo dõi quá trình chăm sóc cũng như sản lượng sau thu hoạch. Đại diện hợp tác xã cho biết toàn bộ quá trình canh tác sử dụng nguồn nước tự nhiên từ suối, kết hợp các phương pháp sinh học như tinh dầu tràm để phòng trừ sâu bệnh, hoàn toàn không sử dụng hóa chất, nhằm đảm bảo môi trường sống an toàn.

Sau 3 năm triển khai, mô hình đang từng bước hoàn thiện, từ việc thống nhất định hướng phát triển, quy hoạch, hoàn tất hồ sơ pháp lý đến tổ chức lại sản xuất theo hướng nông nghiệp sinh thái kết hợp dịch vụ. Đến nay, khoảng 50% số hộ dân đã đăng ký tham gia. Từ khát vọng hồi sinh những vùng quê đáng sống đến hiện thực vẫn còn là hành trình dài, đòi hỏi năng lực vận hành, sự gắn kết với địa phương và phát triển các hoạt động kinh tế cộng đồng. Nhiều dự án tại Việt Nam cũng đang học hỏi kinh nghiệm từ các mô hình làng sinh thái trên thế giới như tại Pháp, Nhật Bản.

Tại đây, nhà ở thường được thiết kế theo hướng tiết kiệm năng lượng, hạn chế sử dụng nhiên liệu hóa thạch, giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân. Nông sản được trồng và tiêu thụ ngay trong cộng đồng, chất thải hữu cơ được tái sử dụng làm phân bón, góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường. Mô hình làng sinh thái được kỳ vọng sẽ mở ra hướng phát triển mới, góp phần cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường, hướng tới một cuộc sống bền vững hơn cho người dân.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9