Dự thảo Luật An ninh dữ liệu: 5 cấp độ rủi ro khi dữ liệu gặp sự cố hoặc bị xâm phạm

Nhiều ý kiến đóng góp sâu sắc từ các đại biểu với các dự thảo luật đã tập trung vào việc bảo vệ an toàn thông tin, bảo vệ quyền riêng tư và tối ưu hóa hạ tầng số quốc gia.

Đối với dự thảo Luật An ninh dữ liệu, các đại biểu đặc biệt quan tâm đến quy định phân loại và bảo vệ an ninh dữ liệu theo cấp độ rủi ro. Dự thảo luật hiện mô tả 5 cấp độ rủi ro dựa trên hậu quả phát sinh khi dữ liệu gặp sự cố hoặc bị xâm phạm. Tuy nhiên, các đại biểu phân tích rằng một hệ thống thông tin có thể xử lý đồng thời cả dữ liệu công khai lẫn dữ liệu nhạy cảm; việc nằm chung trên một hệ thống không có nghĩa mọi dữ liệu đều mang cùng một mức độ rủi ro. Ngược lại, một tập dữ liệu quy mô nhỏ nhưng nếu chứa thông tin cốt lõi thì vẫn có khả năng gây tổn hại nghiêm trọng đến quyền con người hay an ninh quốc gia. Do đó, các đại biểu đề nghị cần tách bạch rõ ràng tiêu chí phân loại 5 cấp độ rủi ro của dữ liệu với các yêu cầu bảo vệ kỹ thuật của hệ thống thông tin, đồng thời giới hạn chặt chẽ các trường hợp ngoại lệ khi chuyển dữ liệu xuyên biên giới bằng những điều kiện có thể kiểm chứng được.

Thảo luận về dự án Luật Định danh và xác thực điện tử, các đại biểu đề nghị hoàn thiện các điều khoản theo hướng gắn liền với bảo vệ quyền riêng tư của cá nhân và tổ chức. Dự thảo cần bổ sung nguyên tắc rõ ràng: chỉ yêu cầu định danh bắt buộc khi thật sự cần thiết cho công tác quản lý nhà nước, có căn cứ pháp lý vững chắc và bảo đảm tính tương xứng với mục đích. Quy định mới không được làm phát sinh thêm thủ tục hành chính, chi phí phiền hà hay nguy cơ lộ bí mật kinh doanh. Ngoài ra, đối với tài sản và quyền tài sản, định danh điện tử chỉ đóng vai trò nhận diện, tuyệt đối không thay thế cho các thủ tục pháp lý xác lập quyền sở hữu.

Đáng chú ý, vấn đề rủi ro khi phụ thuộc vào nền tảng kỹ thuật dùng chung cũng được đặt ra. Hiện nay, nhiều bệnh viện, ngân hàng và cơ quan dịch vụ công cùng vận hành trên một hạ tầng công nghệ; nếu nền tảng chung này gặp sự cố, nhiều dịch vụ thiết yếu có nguy cơ bị gián đoạn đồng loạt. Bàn về giải pháp, các đại biểu nhấn mạnh cốt lõi vẫn là hiệu quả bảo vệ dữ liệu người dân và tính thuận tiện trong sử dụng. Từ đó, Quốc hội kiến nghị ưu tiên triển khai các hệ thống số phục vụ người dân trên các nền tảng dùng chung đã qua kiểm định an ninh nghiêm ngặt, hạn chế tối đa việc phát sinh các hệ thống riêng lẻ kết nối thiếu an toàn vào Cơ sở dữ liệu quốc gia.