Đấu giá tài sản: Siết chặt cơ chế nghĩa vụ và tài chính để chống thông đồng, bỏ cọc

Đề xuất siết chặt hành vi thông đồng, lách luật trong đấu giá

Dù dự thảo Luật đã bổ sung các trường hợp bị cấm đăng ký tham gia và các hành vi bị nghiêm cấm, nhiều đại biểu chỉ ra rằng thực tế đang xuất hiện các nhóm thao túng với chiêu trò lách luật rất tinh vi. Nhấn mạnh yêu cầu phải bịt kín kẽ hở pháp lý, đại biểu Tô Ái Vang - Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Cần Thơ đề nghị bổ sung quy định nghiêm cấm các cá nhân, tổ chức cùng tham gia đấu giá một tài sản nếu sử dụng chung tài khoản, chung nguồn tiền đặt trước, chung bảo lãnh ngân hàng hoặc có cùng người đại diện ủy quyền. Đồng thời, đại biểu đề xuất sửa đổi Điều 10 và Điều 29 theo hướng nếu phát hiện vi phạm các điều cấm trên thì lập tức rút quyền tham dự và tịch thu toàn bộ tiền đặt trước nộp vào ngân sách nhà nước.

Phân tích thêm về độ phức tạp của tình trạng này, đại biểu Nguyễn Văn Huy - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hưng Yên cho rằng khó khăn lớn nhất trong xử lý thông đồng, dìm giá là các hành vi thỏa thuận thường diễn ra âm thầm trước phiên đấu giá hoặc ngoài phạm vi quan sát của đấu giá viên. Nếu chỉ căn cứ vào diễn biến trả giá công khai tại phiên đấu giá thì rất dễ bỏ lọt vi phạm, đặc biệt khi các bên đã thống nhất kịch bản ứng xử để che giấu hành vi.

Cân nhắc mức tiền đặt trước trong đấu giá đất để tránh rào cản tài chính

Bên cạnh hành vi thông đồng, quy định về tiền đặt trước trong đấu giá quyền sử dụng đất cũng trở thành tâm điểm thu hút nhiều ý kiến. Nhất trí với mục tiêu ngăn chặn tình trạng trả giá cao bất thường rồi "bỏ cọc", tuy nhiên đại biểu Phan Thị Mỹ Dung - Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Tây Ninh bày tỏ lo ngại về mức tiền đặt trước từ 20% đến 50% giá khởi điểm như dự thảo đưa ra. Theo đại biểu, việc áp mức tiền mặt quá lớn ngay từ đầu có thể tạo rào cản tài chính, vô tình loại bỏ các nhà đầu tư có năng lực thực sự và phương án khả thi, bởi khả năng đáp ứng tiền đặt trước không đồng nghĩa với năng lực triển khai thực tế của dự án.

Liên quan đến bản chất của hoạt động đấu giá, đại biểu Nguyễn Thị Hồng Hạnh - Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hồ Chí Minh đề nghị cân nhắc kỹ việc xác định đấu giá có phải là ngành nghề kinh doanh có điều kiện hay không. Đại biểu phân tích, phần lớn tài sản đấu giá theo quy định tại Khoản 1 Điều 4 của dự thảo đều có tính chất đặc thù như tài sản công, quyền sử dụng đất, quyền khai thác khoáng sản, tần số vô tuyến điện, tài sản thi hành án hay tài sản bảo đảm xử lý nợ xấu... Do đó, cần duy trì cơ chế quản lý theo hướng tiền kiểm chặt chẽ ngay từ đầu vào để tránh nguy cơ thất thoát tài sản nhà nước, nhất là khi các chủ thể hành nghề đấu giá viên đã phải đáp ứng nhiều tiêu chuẩn nghiêm ngặt.

Giải trình các vấn đề đại biểu quan tâm, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Hải Đăng khẳng định dự thảo Luật đã bổ sung nhiều quy định siết chặt đối tượng tham gia đấu giá, trong đó nghiêm cấm các chủ thể có quan hệ gia đình hoặc quan hệ chi phối doanh nghiệp cùng đăng ký tham gia đấu giá một tài sản, quyết tâm xây dựng môi trường đấu giá minh bạch và lành mạnh.