Dệt may Việt Nam chủ động xoay chuyển để giữ đà tăng trưởng giữa biến động

Trong bối cảnh kinh tế thế giới còn nhiều biến động, ngành dệt may - một trong những trụ cột xuất khẩu chủ lực của Việt Nam - đã đi qua những tháng đầu năm 2026 với sự thận trọng nhưng không kém phần vững vàng. Đơn hàng có, thị trường mở, nhưng thách thức về chi phí và chuỗi cung ứng tiếp tục đặt ra bài toán thích ứng nhanh cho toàn ngành.

Ghi nhận tại các doanh nghiệp đầu ngành, tín hiệu phục hồi đang khá rõ nét nhưng cũng đi kèm không ít áp lực. Ông Cao Hữu Hiếu - Tổng Giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam (Vinatex) cho biết, hiện đơn vị đã có đủ đơn hàng đến hết quý II và đang tích cực đàm phán cho các quý tiếp theo. Riêng ngành sợi cũng đã kín đơn đến tháng 5. Dù vậy, trước những biến số khó lường, các đơn vị thành viên vẫn đang hết sức thận trọng trong việc đàm phán mua nguyên phụ liệu.

Mặc dù phải tính toán từng bước, dệt may Việt Nam vẫn sở hữu nhiều lợi thế cạnh tranh trong khu vực. Theo ông Phạm Xuân Hồng - Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Thời trang TP. Hồ Chí Minh (AGTEX), khi các thị trường đối thủ còn đang chật vật hơn, doanh nghiệp Việt cần nỗ lực tìm kiếm và phát huy tối đa lợi thế của mình để vươn lên. Ở góc độ cấu trúc sản xuất, ông Vũ Đức Giang - Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam phân tích, các doanh nghiệp làm gia công ít chịu tác động hơn so với nhóm doanh nghiệp làm ODM (tự thiết kế, sản xuất) và OPM. Do đó, việc chủ động tìm ra giải pháp để chia sẻ khó khăn, đồng hành cùng các nhãn hàng đang là yêu cầu cấp thiết.

Bức tranh quý I/2026 ghi nhận kim ngạch xuất khẩu toàn ngành đạt trên 8,8 tỷ USD. Tuy nhiên, sự cộng hưởng của chi phí cao, sức cầu yếu và cạnh tranh gia tăng đang bào mòn dần biên lợi nhuận của các doanh nghiệp. Bài toán lúc này không chỉ nằm ở năng lực sản xuất mà là khả năng thích ứng toàn diện: từ đa dạng hóa thị trường, tối ưu chi phí đến tự chủ nguồn nguyên liệu.

Để tránh rủi ro phụ thuộc, ông Cao Hữu Hiếu nhấn mạnh, bên cạnh việc củng cố các thị trường truyền thống như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, ngành dệt may cần khai thác triệt để lợi thế từ 17 hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Đồng tình với hướng đi này, ông Vũ Đức Giang lưu ý các doanh nghiệp phải bám sát chiến lược đa dạng hóa cả thị trường lẫn đối tác. Đồng thời, việc tính toán chi phí đầu vào cần sự linh hoạt, mềm dẻo để giữ chân khách hàng thay vì áp dụng các nguyên tắc quá cứng nhắc.

Nhận định về rủi ro đứt gãy chuỗi cung ứng, ông Phạm Xuân Hồng cho rằng các đơn vị cần theo dõi sát diễn biến toàn cầu để chủ động gỡ khó, đặc biệt khi phần lớn nguyên phụ liệu vẫn đang nhập khẩu và một số tuyến xuất khẩu sang Trung Đông đang bị đình trệ. Về góc độ quản trị tài chính, ông Trần Ngọc Liêm - Giám đốc VCCI-HCM khuyến nghị các doanh nghiệp cần cắt giảm chi phí tối đa để bảo vệ phần lợi nhuận (dù có thể mỏng hơn trước), kết hợp với kỹ năng đàm phán khéo léo để san sẻ thiệt hại với đối tác.

Ngành dệt may hiện đóng góp gần 16% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước, với mục tiêu vươn tới mốc 49 tỷ USD trong năm 2026. Con đường phía trước chắc chắn không dễ dàng, nhưng chính trong những thử thách khắc nghiệt nhất, bản lĩnh của ngành lại càng tỏa sáng. Không thụ động chờ cơ hội, dệt may Việt Nam đang định hình tương lai bằng tốc độ, sự linh hoạt và một chiến lược mở đầy quyết tâm.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9