Một điểm đáng chú ý được đưa ra là Dự thảo về việc doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu được trao quyền quyết định giá và có thể điều chỉnh ngay trong ngày. Cơ quan quản lý sẽ thực hiện hậu kiểm.
Chỉ can thiệp Quỹ Bình ổn giá trong trường hợp khủng hoảng, khi mức biến động chạm ngưỡng 15-20%
Ngày 30/9, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị lấy ý kiến rộng rãi về dự thảo Nghị định thay thế các nghị định của Chính phủ về kinh doanh xăng dầu.
Ông Trần Hữu Linh - Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cho biết, có ba vấn đề lớn được đặt ra trong yêu cầu cải tổ hệ thống kinh doanh xăng dầu theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.
Thứ nhất là tinh gọn cấu trúc tổ chức và chuỗi cung ứng trên thị trường xăng dầu theo hướng minh bạch, hiệu quả. Theo đó, cơ chế quản lý cần từng bước hạn chế tình trạng cấp phép chồng chéo, chuyển sang quản lý bằng thông báo, cập nhật nguồn cung, đồng thời giảm mạnh chi phí trong quá trình bảo đảm tổng nguồn.
Thứ hai là trao quyền định giá cho doanh nghiệp, đưa mặt hàng xăng dầu vận hành theo cơ chế thị trường. Theo ông Linh, doanh nghiệp sẽ chủ động quyết định giá, trong khi Nhà nước đưa ra công thức và quản lý một số yếu tố liên quan đến chi phí kinh doanh định mức, đồng thời công bố các yếu tố cơ bản theo định kỳ hằng tuần.
"Dự thảo Nghị định trao quyền quyết định giá cho thị trường, quản lý linh hoạt bằng chỉ số CPI và chỉ can thiệp bằng Quỹ Bình ổn giá trong trường hợp khủng hoảng, khi mức biến động chạm ngưỡng 15-20%", ông Linh cho biết.
Theo ông Linh, với cơ chế mới, doanh nghiệp có thể kê khai giá vào buổi sáng và điều chỉnh tăng hoặc giảm ngay trong ngày. Việc niêm yết, kê khai và điều chỉnh giá sẽ được các cơ quan chức năng kiểm tra thông qua cơ chế hậu kiểm.
Thứ ba là đẩy mạnh chuyển đổi số, quản trị thị trường xăng dầu bằng dữ liệu. Theo đó, các thông tin liên quan đến hoạt động kinh doanh xăng dầu sẽ được kết nối trực tiếp, tạo thành dòng dữ liệu phục vụ công tác quản lý, giúp cơ quan Nhà nước có thể theo dõi, điều hành thị trường theo thời gian thực.
Đối với các công cụ bình ổn giá xăng dầu, theo ông Trần Hữu Linh, pháp luật đã có những quy định cụ thể. Luật Giá quy định nhiều biện pháp bình ổn giá.
Theo đó, việc điều hành cần ưu tiên các công cụ phù hợp với cơ chế thị trường như thuế, phí, dự trữ quốc gia, phân giao tổng nguồn tối thiểu và cuối cùng Nhà nước sử dụng nguồn lực để bình ổn được đặt ra trong những trường hợp đặc biệt, chẳng hạn khi xảy ra thiên tai, địch họa hoặc những biến động bất thường.
Thời gian qua, trong hoạt động kinh doanh xăng dầu, doanh nghiệp và Nhà nước đã nỗ lực xây dựng, vận hành cơ chế Quỹ Bình ổn giá xăng dầu. Tuy nhiên, khi hoạt động kinh doanh xăng dầu được vận hành theo cơ chế thị trường, Nhà nước cần sử dụng đồng bộ các công cụ để bình ổn khi cần thiết.
Trong đó, một trong những công cụ phù hợp với cơ chế thị trường là qua các loại thuế. Nếu không có thay đổi, một số chính sách thuế liên quan sẽ tiếp tục được gia hạn đến hết năm nay.
Bên cạnh công cụ thuế, phí, việc nâng cao năng lực dự trữ và trách nhiệm của các thương nhân đầu mối bảo đảm tổng nguồn xăng dầu cho nền kinh tế, Sau khi sử dụng các công cụ này, trong những trường hợp cần thiết, Nhà nước mới tính đến việc sử dụng công cụ bình ổn.
Đề xuất cho phép các công ty cùng hệ thống mua bán xăng dầu với nhau
Góp ý về dự thảo, ông Hoàng Đình Tùng - Phó Tổng Giám đốc PVOIL - cho biết, vấn đề đầu tiên doanh nghiệp quan tâm là quy định về quyền và nghĩa vụ của thương nhân đầu mối.
Theo ông Tùng, dự thảo hiện quy định các công ty con trong hệ thống chỉ được mua hàng từ công ty mẹ, không được mua bán với nhau. Tuy nhiên, trên thực tế, với một doanh nghiệp có nhiều đơn vị thành viên hoạt động trên phạm vi cả nước như PVOIL, việc mua bán, điều chuyển hàng hóa giữa các đơn vị trong cùng hệ thống có thể phát sinh từ nhu cầu thực tế.
Các công ty con, chi nhánh đều nằm trong hệ thống của thương nhân đầu mối nên hàng hóa mua bán giữa các đơn vị về bản chất vẫn nằm trong cùng một hệ thống. Việc cho phép các đơn vị hỗ trợ nguồn hàng cho nhau cũng tạo thuận lợi trong quá trình phục vụ khách hàng.
Chẳng hạn, một khách hàng có nhu cầu mua xăng dầu tại cả miền Bắc, miền Trung và miền Nam thì việc các đơn vị trong cùng hệ thống được mua bán, hỗ trợ nguồn hàng cho nhau có thể giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí. Tương tự, trong trường hợp một khu vực thiếu hàng trong khi khu vực khác dư nguồn, các đơn vị có thể hỗ trợ, đảm bảo nguồn hàng trong nội bộ hệ thống.
Theo ông Tùng, trường hợp này có tính chất khác với việc các thương nhân phân phối được mua bán xăng dầu với nhau. Các công ty thành viên, công ty con và chi nhánh vẫn thuộc hệ thống của thương nhân đầu mối. Thương nhân đầu mối phải chịu trách nhiệm bảo đảm nguồn hàng cho toàn hệ thống, còn việc mua bán giữa các đơn vị chủ yếu nhằm cân đối nguồn trong nội bộ.
Đồng thời, các yêu cầu liên quan đến kê khai, hóa đơn, chứng từ và nghĩa vụ thuế vẫn phải được thực hiện đầy đủ theo quy định của pháp luật. Vì vậy, PVOIL đề nghị Ban soạn thảo xem xét đặc thù này trong quá trình hoàn thiện dự thảo.
Liên quan đến phương án tổ chức hệ thống phân phối, PVOIL đề nghị lựa chọn phương án 1 được nêu tại dự thảo, theo hướng thương nhân phân phối xăng dầu được mua trực tiếp từ thương nhân đầu mối hoặc các công ty con của thương nhân đầu mối.
Theo ông Tùng, trong những thời điểm thị trường gặp khó khăn về nguồn cung, càng khẳng định vai trò của thương nhân đầu mối. Đây là lực lượng tạo nguồn từ nhập khẩu và nguồn sản xuất trong nước. Nếu thương nhân đầu mối không bảo đảm được nguồn hàng cho hệ thống của mình thì lấy đâu ra các thương nhân phân phối phía dưới có nguồn hàng
"Ở góc độ doanh nghiệp, chúng tôi mong muốn khi Nhà nước giao cho thương nhân đầu mối trách nhiệm bảo đảm nguồn hàng ổn định cho hệ thống thì cũng cần có chính sách để thương nhân đầu mối xác định được lượng hàng phải cung cấp cho hệ thống. Khi đã xác định rõ trách nhiệm, nếu thương nhân đầu mối không bảo đảm được nguồn thì đó là trách nhiệm của thương nhân đầu mối", ông Tùng cho biết.
Trả lời nội dung này, bà Nguyễn Thúy Hiền - Phó Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước - cho biết, đối với đề xuất cho phép các công ty con thuộc thương nhân đầu mối được mua bán xăng dầu với nhau, cơ quan soạn thảo sẽ tiếp thu, nghiên cứu và cân nhắc trong quá trình hoàn thiện dự thảo.
Tuy nhiên, theo bà Hiền, vấn đề này còn phụ thuộc vào quy định đối với thương nhân phân phối. Bởi trên thực tế, điều kiện hoạt động của các công ty con thuộc PVOIL có nhiều điểm tương đồng với thương nhân phân phối.
"Nếu cho phép các công ty con của thương nhân đầu mối được mua bán xăng dầu với nhau thì cũng đặt ra vấn đề các thương nhân phân phối bên ngoài có được mua bán với nhau hay không. Vì vậy, nội dung này còn phụ thuộc vào việc Chính phủ có quyết định cho phép các thương nhân phân phối mua bán xăng dầu với nhau hay không?", bà Hiền cho biết.
Nguồn: Bộ Công Thương
Email:
Mã xác nhận: