BHXH tự nguyện: Lấp khoảng trống an sinh cho lao động tự do

Từ nỗi lo tuổi già đến sự chủ động tích lũy an sinh

Sau khi quyết định nghỉ hưu sớm hơn dự kiến khoảng một năm rưỡi để chuyển sang kinh doanh tại nhà, bà Trần Thị Lý (phường Tân Định, TP. Hồ Chí Minh) vẫn lựa chọn tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện. Theo bà, khoản tiền đóng bảo hiểm hàng tháng có thể chưa được nhìn nhận rõ giá trị khi còn khả năng lao động, nhưng sẽ trở thành nguồn thu nhập ổn định và ý nghĩa khi bước vào tuổi già.

Câu chuyện của bà Lý phản ánh sự thay đổi trong nhận thức của nhiều lao động tự do hiện nay. Nếu trước đây, việc dành một khoản tiền đều đặn để tham gia BHXH tự nguyện thường bị xem là gánh nặng, nhất là khi thu nhập không ổn định, thì nay nhiều người đã nhìn nhận đây là một hình thức tích lũy cho tương lai, giúp giảm bớt sự phụ thuộc vào con cháu và chủ động hơn về tài chính khi không còn khả năng lao động.

Ông Phạm Chung Tín (phường Gò Vấp, TP. Hồ Chí Minh) là một trong những người đang nỗ lực duy trì quá trình tham gia BHXH để đủ điều kiện hưởng lương hưu. Với ông, lương hưu không chỉ là nguồn bảo đảm cuộc sống khi về già mà còn là thành quả của quá trình lao động bền bỉ, đồng thời giảm áp lực chăm sóc tài chính cho gia đình trong tương lai.

Thực tế cho thấy, khi tuổi thọ ngày càng tăng và cơ cấu dân số đang bước vào giai đoạn già hóa, việc chủ động tham gia các chính sách an sinh trở thành nhu cầu thiết thực đối với người lao động, đặc biệt là nhóm lao động tự do vốn không có sự bảo đảm từ các chế độ bảo hiểm bắt buộc.

Chính sách ngày càng linh hoạt, mở rộng quyền lợi người tham gia

Cùng với sự thay đổi trong nhận thức của người dân, những điều chỉnh về chính sách cũng góp phần tạo động lực để BHXH tự nguyện ngày càng tiếp cận gần hơn với người lao động.

Từ ngày 1/7/2025, Luật BHXH sửa đổi có hiệu lực từ ngày 1/7/2025 với nhiều chính sách mới, mở rộng quyền lợi cho người tham gia BHXH tự nguyện. Theo đó, người tham gia BHXH tự nguyện được bổ sung chế độ thai sản; điều kiện hưởng lương hưu hàng tháng được giảm từ 20 năm xuống còn 15 năm đóng BHXH; đồng thời tiếp tục được Nhà nước hỗ trợ một phần mức đóng tùy theo từng nhóm đối tượng.

Bên cạnh đó, chính sách cũng cho phép bảo lưu thời gian tham gia để cộng dồn hưởng lương hưu về sau. Đặc biệt, công dân từ đủ 75 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hàng tháng sẽ được hưởng trợ cấp hưu trí xã hội từ ngân sách nhà nước.

Theo ông Nguyễn Quốc Thanh - Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội TP. Hồ Chí Minh, người dân hiện có thể lựa chọn nhiều mức đóng khác nhau phù hợp với điều kiện kinh tế của bản thân, đồng thời linh hoạt về phương thức đóng theo tháng, quý, năm hoặc nhiều năm. Ngoài chính sách hỗ trợ của nhà nước, TP. Hồ Chí Minh còn có các chính sách hỗ trợ bổ sung dành cho hộ nghèo và cận nghèo tham gia BHXH tự nguyện.

Những thay đổi về chính sách cùng với công tác tuyên truyền, tư vấn ngày càng sâu rộng đang giúp BHXH tự nguyện dần trở thành một phần quen thuộc trong đời sống. Khi người lao động chủ động đưa BHXH tự nguyện vào kế hoạch cuộc sống, đây không chỉ là giải pháp bảo vệ bản thân trước những rủi ro của cuộc sống mà còn góp phần hoàn thiện mạng lưới an sinh xã hội theo hướng bền vững.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9