Bản sao số: Lời giải cho bài toán giao thông thông minh

Mỗi ngày, TP. Hồ Chí Minh ghi nhận hàng triệu lượt phương tiện lưu thông trên khắp các tuyến đường. Khi mật độ giao thông không ngừng gia tăng, việc chỉ quan sát và xử lý ùn tắc sau khi sự cố xảy ra đã không còn đáp ứng được yêu cầu quản lý hiện đại. Từ thực tế này, Thành phố đang triển khai giải pháp công nghệ "Bản sao số" (Digital Twin) - bước chuyển mang tính đột phá từ phương thức xử lý bị động sang chủ động dự báo và điều tiết giao thông.

Chu trình vận hành 24/7 và khả năng dự báo trước 15 phút

Về mặt kỹ thuật, hệ thống thiết bị cảm biến IoT lắp đặt tại hiện trường liên tục ghi nhận các thông số như số lượng, chủng loại, tốc độ và lưu lượng xe. Toàn bộ dữ liệu này được truyền về trung tâm để tái hiện một mô hình ảo 3D sát với trạng thái thực tế nhất.

Chia sẻ về cơ chế hoạt động, Trương Lữ Quốc - Nhân viên vận hành giám sát giao thông, Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị TP. Hồ Chí Minh cho biết: "Trí tuệ nhân tạo sẽ dự báo tình trạng giao thông trong khoảng 15 phút tới, đưa ra các kịch bản và khuyến nghị để tổ điều hành lựa chọn phương án phù hợp nhằm tăng khả năng thông hành, hạn chế ùn ứ. Khi có kịch bản mô phỏng trước trên không gian số, tổ điều hành sẽ đưa ra quyết định nhanh hơn, nhìn tổng quan các tuyến đường để triển khai sớm, giúp giao thông bớt ùn tắc".

Tăng 18% lưu lượng phương tiện thông qua các nút giao trọng điểm

Hiện nay, mô hình Bản sao số đang được thí điểm trên các trục giao thông có mật độ phương tiện cực lớn như: Võ Văn Kiệt, Mai Chí Thọ, Đồng Văn Cống và đường Trường Sơn. Kết quả ghi nhận bước đầu cho thấy những con số vô cùng khả quan về mặt hạ tầng lẫn kinh tế - xã hội.

Đánh giá về hiệu quả chuyên môn, Nguyễn Văn Thành - Phó Giám đốc Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị TP. Hồ Chí Minh khẳng định rằng việc Triển khai bản sao số giúp cải thiện, tăng khoảng 18% lưu lượng phương tiện thông qua nút giao và tăng từ 10 - 15% tốc độ lưu thông trung bình trên toàn tuyến. Thông qua việc tự động hóa vận hành và phối hợp liên ngành sẽ giúp duy trì dòng xe ổn định, giảm thời gian dừng chờ, từ đó tiết kiệm nhiên liệu và giảm chi phí xã hội do ùn tắc.

Mở rộng liên ngành và lộ trình hoàn chỉnh đến năm 2028

Không dừng lại ở một vài tuyến đường thí điểm, TP. Hồ Chí Minh đã có kế hoạch tổng thể để phủ rộng mô hình này ra toàn bộ các cửa ngõ và tích hợp sâu vào công tác quản trị đô thị.

Ngô Hải Đường - Trưởng phòng Quản lý vận tải đường bộ, Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh cho biết đơn vị đã xây dựng kế hoạch mở rộng bản sao số cho các trục Quốc lộ 1, Xa lộ Hà Nội, Quốc lộ 51 và khu vực trung tâm. Đồng thời, công nghệ này sẽ được nhân rộng sang các lĩnh vực hạ tầng đô thị khác như chống ngập, quản lý công trình ngầm để tích hợp vào Trung tâm Điều hành đô thị thông minh của Thành phố.

Về định hướng chiến lược dài hạn, Trần Quang Lâm - Giám đốc Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh nhấn mạnh tính thời điểm và quy mô của dự án: "Đến năm 2028, cơ bản tất cả các trục kết nối chính của TP. Hồ Chí Minh sẽ hoàn thành toàn bộ hệ thống bản sao số và điều khiển giao thông theo thời gian thực. Việc có hệ thống đo lường, phân tích và tối ưu hóa liên tục kịch bản là bước đi rất nhanh và sớm của TP. Hồ Chí Minh trong tiến trình quản trị đô thị thông minh".

Ứng dụng Bản sao số không đơn thuần là câu chuyện của công nghệ, mà là bước chuyển tư duy quan trọng từ quản lý bị động sang chủ động kiến tạo những hành trình an toàn, thuận tiện cho người dân, đặt nền móng vững chắc cho một đô thị thông minh hàng đầu khu vực.