Thuyền Hưng Bảo: Hơn 20 năm đi tìm lời giải cho đất

Câu chuyện của kỹ sư Thuyền Hưng Bảo được kể trong chuyên mục "Đi và chạm" của "Tạp chí văn nghệ", phát sóng lúc 8g30 Chủ nhật hàng tuần trên HTV7. 

Hơn 75 tuổi, xuất thân là kỹ sư cơ khí nhưng kỹ sư Thuyền Hưng Bảo đã dành hơn 20 năm miệt mài đọc tư liệu trong và ngoài nước, tự học, tự nghiên cứu công nghệ sinh học, đi thực địa tại nhiều vùng trồng lúa để kiểm nghiệm từng kết quả... 

Tất cả những nỗ lực ấy với ông không gì khác ngoài đạt được mong muốn tìm ra giải pháp giúp người nông dân giảm phụ thuộc vào phân bón hóa học, trả lại sự màu mỡ cho đất và góp phần xây dựng một nền nông nghiệp bền vững.

Điều đặc biệt là, phòng thí nghiệm của ông không nằm trong một viện nghiên cứu hay trường đại học mà được dựng ngay tại nhà riêng. 

Từng dụng cụ nghiên cứu, nguyên liệu phục vụ việc tạo ra các chế phẩm sinh học đều do ông tự đầu tư, chuẩn bị và thực hiện. Điều thôi thúc ông bắt đầu hành trình ấy là nỗi trăn trở trước thực tế người nông dân ngày càng phụ thuộc vào phân bón hóa học.

Phân bón hóa học là một sự ngộ nhận của người nông dân vì nó làm chai đất và gây độc hại cho ngành nông nghiệp.

Kỹ sư Thuyền Hưng Bảo

Theo ông, muốn cây lúa phát triển bền vững cần phục hồi hệ vi sinh trong đất thay vì chỉ bổ sung dinh dưỡng bằng phân hóa học. Từ suy nghĩ đó, ông tổng hợp và chiết xuất hàng nghìn mẫu sinh phẩm để tạo ra các chủng vi sinh vật có lợi. 

Ông giải thích, cây lúa không hấp thụ trực tiếp vi sinh vật. Các vi sinh vật có nhiệm vụ chuyển đạm từ không khí vào cây, cải tạo vùng đất quanh bộ rễ để cây hấp thu dinh dưỡng tốt hơn, đồng thời phân hủy phụ phẩm nông nghiệp thành mùn hữu cơ, giúp đất tơi xốp và giữ nước hiệu quả.

Theo chân ê-kíp chương trình thực tế "Đi và chạm" (TFS) đến những cánh đồng lúa ở Tây Nam Bộ, khán giả không chỉ được nghe những phân tích khoa học mà còn tận mắt chứng kiến kết quả của quá trình nghiên cứu ấy. 

Tại An Giang, những bông lúa trên ruộng sử dụng phân vi sinh trĩu nặng đến mức cúi rạp xuống vì hạt quá dày. Với nông dân Nguyễn Tấn Thiện, hiệu quả không chỉ thể hiện ở năng suất mà còn ở chất lượng đất và chi phí sản xuất. 

"Tôi thấy đất được cải tạo tốt hơn, cây phát triển khỏe hơn, kháng sâu bệnh tốt hơn so với trước. Năng suất ngay từ vụ đầu rất khả quan. Quan trọng hơn là phân vi sinh, phân hữu cơ giúp giảm đáng kể chi phí vì phân hóa học hiện nay rất đắt", ông Thiện cho biết.

Theo kỹ sư Thuyền Hưng Bảo, sử dụng phân vi sinh, phân hữu cơ có thể giảm khoảng 50% chi phí so với phân bón hóa học, giúp người nông dân tăng hiệu quả kinh tế và hạn chế nguy cơ ô nhiễm trong sản xuất. 

Hiệu quả này cũng được Thạc sĩ - bác sĩ Phạm Phương Phi ghi nhận qua thực tế. Theo ông, nhiều cánh đồng trước đây chỉ đạt năng suất trung bình 5-6 tấn/ha, sau khi áp dụng quy trình công nghệ sinh học theo hướng dẫn của kỹ sư Thuyền Hưng Bảo đã đạt khoảng 11 tấn/ha.

Không chỉ mang lại năng suất cao hơn và giảm chi phí sản xuất, phân vi sinh còn góp phần cải thiện chất lượng đất, tạo môi trường canh tác an toàn hơn cho con người và các sinh vật cùng sinh sống trên đồng ruộng. 

Đến nay, phòng thí nghiệm nhỏ trong ngôi nhà của người kỹ sư ngoài 75 tuổi vẫn sáng đèn. Ông vẫn tiếp tục hoàn thiện các chế phẩm sinh học với mong muốn ngày càng có nhiều nông dân sử dụng phân vi sinh, phân hữu cơ để hướng đến một nền nông nghiệp bền vững hơn.