Mỹ cam kết bổ sung 1,8 tỷ USD cho viện trợ nhân đạo của Liên hợp quốc

Ngày 14/5, Mỹ cam kết bổ sung 1,8 tỷ USD cho hoạt động viện trợ nhân đạo của Liên hợp quốc trong năm 2026, nâng tổng gói hỗ trợ của Washington cho tổ chức đa phương này lên 3,8 tỷ USD.

Quyết định được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cắt giảm mạnh ngân sách viện trợ nước ngoài theo chính sách “Nước Mỹ trước tiên.”

Đại sứ Mỹ tại Liên hợp quốc Mike Waltz nhấn mạnh khoản bổ sung này không chỉ cứu sống nhiều người trên thế giới mà còn thúc đẩy các cải cách nhằm tăng hiệu quả, minh bạch và tác động bền vững của các chương trình viện trợ. Trước đó, Mỹ đã giải ngân 2 tỷ USD cho 18 quốc gia, đổi lại Liên hợp quốc cam kết thực hiện cải cách.

Ông Waltz cho rằng Liên hợp quốc đạt được thành công khi tập trung vào vai trò cốt lõi của mình, đó là cung cấp viện trợ nhân đạo tại những khu vực khó tiếp cận, với quy mô lớn và chuỗi cung ứng đáng tin cậy, chi phí hợp lý. Ông nhấn mạnh chỉ khi tổ chức này đi chệch khỏi sứ mệnh cốt lõi, hiệu quả hoạt động mới không đạt như kỳ vọng.

Ngoài ra, ông Waltz cũng bác bỏ quan điểm cho rằng Mỹ đã “rút khỏi” viện trợ nhân đạo, khẳng định nhận định này là "hoàn toàn sai".

Năm 2025, Mỹ vẫn là nhà tài trợ chính cho các kế hoạch ứng phó nhân đạo toàn cầu nhưng ngân sách giảm mạnh, chỉ còn 2,7 tỷ USD so với 11 tỷ USD năm 2024. Tổng Thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres cho biết cam kết mới sẽ giúp cứu sống hàng triệu người trong các cuộc khủng hoảng cấp bách.

Liên hợp quốc cho biết tổ chức này sẽ cần 33 tỷ USD trong năm 2026 để hỗ trợ 135 triệu người chịu ảnh hưởng từ chiến tranh, dịch bệnh, biến đổi khí hậu và thiên tai.

Tuy nhiên, trước tình trạng ngân sách giảm sút, người đứng đầu công tác nhân đạo Tom Fletcher đã trình bày một kế hoạch tinh gọn vào tháng 12 năm ngoái, kêu gọi huy động 23 tỷ USD để giúp 87 triệu người đang chịu rủi ro cao nhất. Hiện kế hoạch này mới chỉ được tài trợ 7,3 tỷ USD.

Ông Fletcher nhấn mạnh rằng với nguồn tài trợ mới nhất từ Mỹ, hàng triệu sinh mạng sẽ được cứu sống. Ông cho rằng khoản hỗ trợ này sẽ giúp thúc đẩy và mở rộng tiến trình đã đạt được, bảo vệ tính công bằng và trung lập của hoạt động nhân đạo, đồng thời cải thiện hệ thống.

Cũng liên quan đến viện trợ của Mỹ, một nghiên cứu đăng trên tạp chí Science (Khoa học) ngày 14/5 cảnh báo việc cắt giảm đột ngột viện trợ từ Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID) đã làm gia tăng bạo lực tại nhiều quốc gia châu Phi.

Theo phóng viên TTXVN tại châu Phi, phân tích dữ liệu thập kỷ qua cho thấy, mặc dù viện trợ không phải là “chìa khóa” duy nhất để chấm dứt xung đột, nhưng gián đoạn nguồn lực đột ngột đã gây bất ổn nghiêm trọng tại các khu vực dễ tổn thương.

Việc Mỹ rút giảm ngân sách dưới thời Tổng thống Donald Trump đã làm gián đoạn các chương trình cứu trợ thiết yếu, ảnh hưởng đến nỗ lực ngăn ngừa và đối phó với tình trạng bạo lực liên quan đến các phần tử thánh chiến.

Tại Nigeria, nguồn vốn USAID từng hỗ trợ nạn nhân của nhóm khủng bố Boko Haram. Ở Tigray (Ethiopia) hay phía Côte d’Ivoire (Bờ Biển Ngà), thiếu hụt kinh phí khiến hoạt động chống tổ chức khủng bố al-Qaeda và tổ chức “Nhà nước Hồi giáo” (IS) tự xưng gặp khó.

Các chuyên gia cảnh báo, sự vắng mặt của viện trợ cộng đồng tạo kẽ hở cho các nhóm phiến quân mở rộng ảnh hưởng.

Nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của ổn định viện trợ quốc tế và cảnh báo cường quốc về tác động lan tỏa của việc thay đổi chính sách đối với an ninh toàn cầu./.