Lần đầu quy định rõ về một số năng lực mới với giáo viên mầm non

Thông tư được ban hành nhằm chi tiết, cụ thể hóa các quy định của Luật Nhà giáo, đồng thời bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với hệ thống pháp luật hiện hành và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục mầm non.

Thông tư cũng là cơ sở quan trọng để tuyển dụng, sử dụng, đánh giá, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển đội ngũ giáo viên mầm non; đồng thời, giúp giáo viên tự đánh giá, nâng cao năng lực nghề nghiệp, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục an toàn, hạnh phúc, lấy trẻ em làm trung tâm.

Thông tư số 28 áp dụng đối với chức danh giáo viên mầm non trong các cơ sở giáo dục mầm non bao gồm giáo viên thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em và giáo viên giữ chức vụ hiệu trưởng, phó hiệu trưởng trong cơ sở giáo dục mầm non. Thông tư không áp dụng đối với giáo viên thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng.

Thông tư quy định rõ nhiệm vụ và tiêu chuẩn nghề nghiệp theo 3 hạng chức danh giáo viên mầm non bao gồm hạng III, hạng II, hạng I; bảo đảm phân hóa theo mức độ năng lực và vai trò nghề nghiệp.

Trong đó, giáo viên không chỉ thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, giáo dục trẻ mà còn tham gia phát triển chuyên môn, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, tham gia biên tập hoặc biên soạn nội dung tài liệu bồi dưỡng giáo viên mầm non, hỗ trợ đồng nghiệp, tham mưu và dẫn dắt hoạt động giáo dục tùy theo hạng chức danh.

Theo Thông tư số 28, chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non được thiết kế theo 3 nhóm tiêu chuẩn bao gồm: đạo đức nghề nghiệp, trình độ đào tạo, bồi dưỡng và năng lực chuyên môn, nghiệp vụ. Trong đó, các yêu cầu về đạo đức nhấn mạnh yêu nghề, đối xử công bằng, tôn trọng trẻ em, bảo vệ quyền trẻ em, quản lý cảm xúc, có tinh thần đoàn kết, hợp tác và giúp đỡ đồng nghiệp.

Thông tư quy định chi tiết về các năng lực cốt lõi của giáo viên mầm non như nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo đảm an toàn cho trẻ; xây dựng và tổ chức hoạt động giáo dục; đánh giá sự phát triển của trẻ; xây dựng môi trường giáo dục; giao tiếp, phối hợp với gia đình và cộng đồng.

Cùng với đó, chuẩn nghề nghiệp lần đầu quy định rõ về một số năng lực mới như năng lực số, năng lực ngoại ngữ, năng lực tự học và phát triển nghề nghiệp. Theo đó, giáo viên phải có năng lực ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số trong hoạt động nghề nghiệp; có khả năng sử dụng ngoại ngữ hoặc tiếng dân tộc thiểu số theo yêu cầu vị trí việc làm. Đồng thời, giáo viên phải có năng lực tự học, thích ứng và phát triển nghề nghiệp liên tục. Đây được xem là bước tiến quan trọng nhằm đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và hội nhập trong giáo dục.

Các yêu cầu được thiết kế theo hướng phát triển dần từ hạng III đến hạng I, trong đó nhấn mạnh việc cá nhân hóa hoạt động giáo dục, phát triển toàn diện trẻ em.

Thông tư số 28 cũng quy định giáo viên mầm non hạng I, hạng II được giao thêm nhiều nhiệm vụ mang tính dẫn dắt như hướng dẫn, hỗ trợ đồng nghiệp; tham gia xây dựng chương trình, tài liệu, chính sách; chủ trì hoạt động chuyên môn, nghiên cứu, đổi mới phương pháp giáo dục; xây dựng và lan tỏa các mô hình giáo dục tiên tiến. Điểm mới này góp phần hình thành đội ngũ giáo viên cốt cán, nâng cao chất lượng toàn hệ thống giáo dục mầm non.

Thông tư có các quy định chuyển tiếp rõ ràng, bảo đảm tính ổn định, tránh xáo trộn đội ngũ giáo viên mầm non. Các chứng chỉ bồi dưỡng theo tiêu chuẩn chức danh nghề nghiệp được cấp trước ngày 31/12/2026 được xác định tương đương với chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp quy định tại Thông tư này.

Giáo viên mầm non được tuyển dụng, tiếp nhận, thay đổi vị trí việc làm trước ngày Thông tư này có hiệu lực thi hành thì không yêu cầu đáp ứng tiêu chuẩn có chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non.

Thông tư số 28 cũng quy định người đứng đầu cơ sở giáo dục mầm non được giao trách nhiệm phân công, đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ, chủ động phát triển đội ngũ phù hợp thực tiễn. Cách tiếp cận này góp phần nâng cao tính tự chủ, linh hoạt và hiệu quả quản lý tại các cơ sở giáo dục mầm non.