Hàn Quốc đánh giá về thỏa thuận thương mại – an ninh với Mỹ

Thỏa thuận công bố vào ngày 14/11 được xem là kết quả của hai cuộc gặp thượng đỉnh Tổng thống Lee Jae Myung và Tổng thống Mỹ Donald Trump hồi giữa tháng 8 và cuối tháng 10/2025. Bài viết nhận định việc Hàn – Mỹ công bố Bản ghi nhớ (MOU) chung đã xóa tan sự bất định trong quan hệ song phương, nhưng lại mở ra một giai đoạn triển khai đầy khó khăn.

Bất ổn thương mại giảm bớt sau khi Mỹ nhất trí giảm thuế quan đối ứng với các mặt hàng xuất khẩu chính của Hàn Quốc, đặc biệt là ô tô và phụ tùng ô tô, từ 25% xuống 15%. Điều này giúp Hàn Quốc có thuận lợi tương đương với Nhật Bản và Liên minh châu Âu.

Một điều quan trọng khác là Washington cam kết thuế quan bán dẫn áp dụng cho các công ty Hàn Quốc sẽ không kém phần ưu đãi so với thuế áp dụng cho các đối thủ cạnh tranh chính. Đối với các ngành công nghiệp phụ thuộc vào khả năng tiếp cận thị trường có thể dự đoán được, điều này sẽ loại bỏ một mối lo chiến lược phát triển của Hàn Quốc.

Về quốc phòng, Mỹ đã chấp thuận cho Seoul theo đuổi việc chế tạo tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân, một năng lực mà các chiến lược gia Hàn Quốc lâu nay đã coi là thiết yếu cho khả năng răn đe trên biển. Washington cũng ủng hộ mục tiêu mà Hàn Quốc theo đuổi hàng thập kỷ qua là đảm bảo quyền làm giàu urani và tái chế nhiên liệu đã qua sử dụng. Sự thay đổi này mang lại những tác động to lớn đối với ngành công nghiệp hạt nhân của Hàn Quốc. Về phần mình, Seoul cam kết tăng chi tiêu quốc phòng lên 3,5% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) để củng cố vai trò đàm bảo an ninh.

Những lợi ích mà Hàn Quốc đạt được đi kèm với những điều khoản “đắt giá”. Lớn nhất là cam kết đầu tư chiến lược 350 tỷ USD của Hàn Quốc vào Mỹ, trong đó 150 tỷ USD được phân bổ cho hợp tác đóng tàu, trong khi 200 tỷ USD khác sẽ được trả góp bằng tiền mặt. Các cam kết bổ sung bao gồm khoảng 25 tỷ USD cho việc mua sắm thiết bị quân sự của Mỹ và khoảng 33 tỷ USD hỗ trợ cho Lực lượng Mỹ tại Hàn Quốc.

Các chuyên gia kinh tế cảnh báo dòng vốn chảy ra có thể làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt USD, làm trầm trọng thêm biến động tỷ giá hối đoái và hạn chế đầu tư trong nước của Hàn Quốc trong bối cảnh nền kinh tế đang suy yếu về mặt cấu trúc. Quyết định của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc giới hạn mức chuyển tiền mặt hàng năm ở mức 20 tỷ USD cho thấy rõ mối lo ngại của cơ quan quản lý.

Theo các chuyên gia, những thử thách khó khăn hơn đang chờ đợi Hàn Quốc trong quá trình thực hiện. Việc theo đuổi việc làm giàu, tái chế và chế tạo tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân sẽ đòi hỏi phải sửa đổi hiệp ước hạt nhân dân sự song phương và đảm bảo sự chấp thuận của Quốc hội Mỹ. Ngay cả khi các rào cản pháp lý được gỡ bỏ, việc cung cấp nhiên liệu lò phản ứng hải quân sẽ liên quan đến các cuộc đàm phán khó khăn về kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Trong khi đó, căng thẳng địa chính trị càng làm tăng thêm các mối lo. Trung Quốc đã bày tỏ quan ngại về việc Hàn Quốc mở rộng thế trận an ninh, đặc biệt là việc mua một tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân, coi đây là hành động gây bất ổn cho bối cảnh không phổ biến vũ khí hạt nhân trong khu vực. Seoul đang phải đối mặt với một bài toán cân bằng khó khăn: vừa thúc đẩy lợi ích an ninh vừa tránh lọt vào thế kẹt trong cuộc cạnh tranh chiến lược gay gắt giữa Mỹ và Trung Quốc trên nhiều lĩnh vực công nghệ, quốc phòng và thương mại.

Việc hiệp định này có trở thành nền tảng hay trở thành gánh nặng phụ thuộc vào quyết sách và kỷ cương đi kèm khi triển khai. Thành công sẽ đòi hỏi sự quản lý ổn định dòng vốn chảy ra, điều hướng cạnh tranh Mỹ-Trung và kiên quyết áp dụng logic thương mại trong mỗi đồng USD đầu tư. Nếu Seoul có thể đáp ứng được tiêu chuẩn đó, chi phí của thỏa thuận có thể là một khoản đầu tư tiềm năng vào khả năng phục hồi quốc gia chứ không phải là một khoản nợ không có thời hạn, thậm chí có thể trở thành rào cản hạn chế những lựa chọn trong tương lai.

Nguồn: TTXVN