Đột phá hạ tầng giao thông TP. Hồ Chí Minh từ mô hình TOD và vé liên thông

TP. Hồ Chí Minh rót hơn 400.000 tỷ đồng xóa dứt điểm kẹt xe trước năm 2035

Mục tiêu xóa dứt điểm tình trạng kẹt xe TP. Hồ Chí Minh 2035 vừa được cụ thể hóa bằng kế hoạch cân đối hơn 400.000 tỷ đồng ngân sách cho các dự án cấp bách, kết hợp đòn bẩy 1,2 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công nhằm hoàn thiện mạng lưới giao thông đa phương thức. 

Do đó, tại chương trình Dân hỏi – Chính quyền trả lời do Thường trực HĐND TP. Hồ Chí Minh phối hợp cùng Đài Phát thanh và Truyền hình TP. Hồ Chí Minh tổ chức, đại diện các sở, ngành đã công bố lộ trình chi tiết nhằm tháo gỡ triệt để các rào cản di chuyển của đô thị. Việc chuyển dịch từ tư duy xây dựng từng công trình đơn lẻ sang phát triển hệ sinh thái giao thông tích hợp đa phương thức được xem là yêu cầu cấp thiết để mở rộng không gian phát triển cho toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Phân bổ hơn 404.000 tỷ đồng gỡ nút thắt kẹt xe và ngập nước

Cụ thể là, quỹ đất dành cho giao thông trên đất xây dựng đô thị toàn thành phố hiện mới đạt khoảng 13,67%, thấp hơn đáng kể so với chỉ tiêu 16%–26% của giai đoạn 2025–2030. Mạng lưới giao thông khung chưa khép kín, trong đó Vành đai 2 còn dở dang 13,75 km, mức phục vụ đường phố chỉ ở mức D với vận tốc trung bình 34,9 km/h và còn tới 9 điểm nghẽn ùn tắc phức tạp.

Vì vậy, đại diện Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh khẳng định Thành phố xác định hai tiêu chí cốt lõi để sàng lọc dự án: ưu tiên giảm ùn tắc, ngập úng, liên kết liên vùng; đồng thời dự án phải mang lại hiệu quả tăng trưởng kinh tế - xã hội cao và bảo vệ môi trường bền vững. Nguồn vốn ngân sách trung hạn được cân đối cho 4 nhóm nhiệm vụ trọng điểm.

Cụ thể là, Thành phố đã cân đối hơn 404.000 tỷ đồng ngân sách cho 253 dự án cấp bách, trong đó dành khoảng 200.000 tỷ đồng cho 98 dự án mở rộng nút giao, xóa 9 điểm nghẽn giao thông và 120.000 tỷ đồng cho 37 dự án liên vùng như Vành đai 2, 3, 4 cùng các tuyến cao tốc Mộc Bài, Chơn Thành.

Bên cạnh đó, Thành phố sẽ huy động khoảng 1,2 triệu tỷ đồng vốn đầu tư công giai đoạn 2026 - 2030 với vai trò làm "vốn mồi", trong đó dành 140.000 tỷ đồng tham gia vào các dự án đối tác công tư (PPP) khởi công mới. Nhờ đó, Thành phố dự kiến thu hút 800.000 tỷ đồng vốn tư nhân, đạt tỷ lệ đòn bẩy 1 đồng ngân sách lôi kéo được 6 đồng vốn xã hội.

Mô hình TOD và vé điện tử liên thông: "Đòn bẩy" giảm ùn tắc

Nếu chỉ đầu tư đường bộ đơn lẻ mà không phát triển đồng bộ giao thông công cộng khối lượng lớn, tình trạng ùn ứ sẽ khó giải quyết triệt để. Đến nay, tuyến Metro số 1 sau gần 2 năm vận hành thương mại đã đón 39,2 triệu lượt hành khách (riêng 9 tháng đầu năm 2026 đạt trên 18 triệu lượt); tuyến Metro số 2 đã khởi công và 11 tuyến khác dài gần 500 km đang được chuẩn bị đầu tư.

Vì vậy, mô hình phát triển đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD) được triển khai gắn với 4 cơ chế đột phá từ Luật Phát triển đô thị 2026:

• Tách bồi thường thành dự án độc lập: Triển khai giải phóng mặt bằng vùng phụ cận nhà ga theo mô hình TOD ngay cả khi chưa có thông báo thu hồi đất.
• Giữ lại 100% nguồn thu từ đất: Toàn bộ nguồn thu đấu giá quỹ đất sạch quanh ga Metro được giữ lại để tái đầu tư trực tiếp cho các dự án đường sắt và hạ tầng kết nối.
• Chuyển đổi nguồn vốn chủ động: Tuyến Metro số 2 đã chuyển đổi toàn bộ từ vốn ODA sang 100% ngân sách Thành phố để làm chủ tiến độ thi công.
• Bảo đảm quyền lợi người dân: Thực hiện nguyên tắc tái định cư đi trước một bước, bảo đảm điều kiện sống sau giải tỏa bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Giảm 20% giá vé tích hợp đa phương thức từ năm 2027

• Giảm 4.000 đồng/lượt cho hành khách xe buýt khi thực hiện chuyển tuyến so với hình thức mua vé lượt bằng tiền mặt.
• Ưu đãi 20% đối với gói vé dùng chung xe buýt – Metro theo thời gian (vé 1 ngày, 3 ngày, vé tháng), tương đương mức giá chỉ bằng khoảng 80% so với mua riêng lẻ từng loại vé.
• Định danh số MultiGo: Ứng dụng đã vượt 500.000 lượt tải, tích hợp công nghệ AI điều tiết luồng tuyến và chuẩn hóa mô hình "một người dùng – một định danh – một tài khoản".

Nhờ vậy, sự tích hợp chặt chẽ từ quy hoạch quỹ đất, hạ tầng đường sắt đô thị đến chính sách giá vé thông minh sẽ là nền tảng vững chắc để TP. Hồ Chí Minh hiện thực hóa mục tiêu xóa sổ kẹt xe vào năm 2035.