Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026: Liên kết nội lực phía Nam - từ kết nối hạ tầng đến chuỗi giá trị thực chất

Phiên bàn tròn do Hội Doanh nhân trẻ TP. Hồ Chí Minh đăng cai, với trọng tâm kết nối các kiến nghị từ địa phương thành những bài toán liên vùng và đề xuất chính sách có khả năng triển khai ở quy mô lớn hơn.

Tham dự Phiên bàn tròn có ông Hoàng Bình Quân - nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, nguyên Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương, Chủ tịch danh dự Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam; ông Nguyễn Lộc Hà - Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hồ Chí Minh; ông Đặng Hồng Anh - Phó Chủ tịch Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam; TS. Trần Du Lịch - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng tư vấn triển khai cơ chế đặc thù của TP. Hồ Chí Minh; ông Phan Tấn Đạt - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP. Hồ Chí Minh, Trưởng phiên bàn tròn. Cùng dự có các Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam: ông Dương Long Thành, ông Lưu Công Thành, ông Lê Trí Thông; bà Nguyễn Lưu Trà My, ông Đặng Việt Bách; đại diện Hội Doanh nhân trẻ các địa phương, chuyên gia, doanh nhân và doanh nghiệp khu vực phía Nam.

VPSF 2026 được triển khai theo hành trình đối thoại nhiều vòng, từ địa phương đến cấp miền và Phiên Toàn thể Cấp cao. Nếu các phiên địa phương là nơi ghi nhận trực tiếp khó khăn, kiến nghị và sáng kiến của cộng đồng doanh nghiệp, thì Bàn tròn kết nối nội lực cấp miền có nhiệm vụ sàng lọc, kết nối các vấn đề vượt khỏi phạm vi một tỉnh, thành phố, từ đó hình thành các nhóm giải pháp có tính liên vùng và các kiến nghị chiến lược trình tại Phiên Toàn thể Cấp cao VPSF 2026.

Phát biểu tại Phiên bàn tròn, ông Đặng Hồng Anh - Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam nhấn mạnh khu vực phía Nam đang sở hữu nguồn lực rất lớn về hạ tầng, công nghiệp, cảng biển, cửa khẩu, vùng nguyên liệu, thị trường và cộng đồng doanh nghiệp. Tuy nhiên, dư địa quan trọng hơn nằm ở khả năng tổ chức, kết nối và chuyển hóa những nguồn lực đó thành năng suất, thị trường và năng lực cạnh tranh thực sự của doanh nghiệp Việt Nam. Theo ông, “hợp lực công - tư” cần đi xa hơn câu chuyện huy động vốn xã hội: nguồn lực công mở đường, hoàn thiện môi trường và hạ tầng; khu vực tư nhân tham gia đầu tư, vận hành, đổi mới; còn hiệu quả cuối cùng phải được đo bằng khả năng doanh nghiệp lớn lên và giá trị gia tăng được tạo ra trong nền kinh tế.

Từ cách tiếp cận đó, Trung ương Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam đề nghị Bàn tròn khu vực miền Nam tập trung vào ba chuyển dịch quan trọng: liên kết vùng cần đi từ kết nối hạ tầng sang kết nối chuỗi giá trị; chính sách hỗ trợ cần hướng mạnh hơn vào quá trình nâng cấp năng lực doanh nghiệp; cơ chế hợp lực công - tư và xử lý kiến nghị sau đối thoại cần gắn với đầu mối, trách nhiệm, thời hạn và kết quả cụ thể. Tinh thần “đồng kiến tạo chính sách” chỉ thực sự đầy đủ khi Nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức đại diện doanh nghiệp đều xác định rõ phần việc và nguồn lực mình có thể đóng góp.

Trình bày báo cáo đề dẫn khu vực phía Nam, ông Phan Tấn Đạt - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP. Hồ Chí Minh cho biết nội dung được xây dựng trên cơ sở tổng hợp 121 ý kiến, kiến nghị, đề xuất và nhóm sáng kiến từ 04 phiên đối thoại địa phương tại Tây Ninh, An Giang, Cà Mau và Đồng Nai. Trong đó, 24,8% nội dung đã được giải quyết, làm rõ hoặc định hướng ngay tại phiên; 45,4% được tiếp thu để tiếp tục xử lý tại địa phương; gần 30% cần chuyển lên các vòng tiếp theo hoặc cấp có thẩm quyền cao hơn. Con số này cho thấy một tỷ lệ đáng kể các vấn đề doanh nghiệp đang gặp không còn thuần túy là câu chuyện của riêng một địa phương.

Báo cáo nhận diện 7 nhóm vấn đề xuyên suốt, từ chất lượng thực thi thể chế và tiếp cận thông tin; hạ tầng - logistics; mức độ tham gia của doanh nghiệp nội địa vào chuỗi giá trị; công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi xanh; đến nguồn nhân lực, năng lực quản trị và khả năng tiếp cận vốn. Từ đó, Phiên Bàn tròn tập trung vào 5 bài toán: dữ liệu và cơ chế xử lý kiến nghị; tổ chức hạ tầng, logistics theo chuỗi hàng hóa; phát triển nhà cung ứng và liên kết thị trường; nâng cấp DNNVV về công nghệ, tiêu chuẩn, chuyển đổi xanh và vốn; cùng liên kết nhân lực, kỹ năng, quản trị. Điểm nhấn là chuyển từ “kết nối” sang “liên kết thực chất”, từ ghi nhận kiến nghị sang xác định rõ vấn đề - giải pháp - đầu mối - thời hạn - kết quả.

Trong Phiên bàn tròn, TS. Trần Du Lịch - nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế TP. Hồ Chí Minh, Chủ tịch Hội đồng tư vấn triển khai cơ chế đặc thù của TP. Hồ Chí Minh mang đến góc nhìn chuyên gia về bức tranh kinh tế khu vực, những vấn đề đặt ra đối với kinh tế tư nhân và yêu cầu liên kết vùng trong bối cảnh mới.

Từ góc nhìn Đồng bằng sông Cửu Long, bà Nguyễn Thị Mỹ Linh - Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ tỉnh An Giang, chỉ ra khoảng cách giữa cách doanh nghiệp vận hành theo chuỗi và cách nhiều nguồn lực hỗ trợ vẫn được tổ chức theo địa giới hành chính. Một sản phẩm có thể bắt đầu từ vùng nguyên liệu tại An Giang, sử dụng công nghệ và dịch vụ tại TP. Hồ Chí Minh, đi qua hệ thống logistics liên tỉnh và hướng tới thị trường trong nước hoặc quốc tế. Vì vậy, liên kết vùng không nên chỉ dừng ở giao thông hay quy hoạch, mà cần hình thành mạch liên kết xuyên suốt từ vùng nguyên liệu, logistics, doanh nghiệp, nhà cung ứng đến phân phối và thị trường.

Đại diện An Giang cũng nhấn mạnh một yêu cầu thực tế đối với DNNVV: muốn bước vào hệ thống phân phối lớn, chuỗi FDI hoặc thị trường xuất khẩu, doanh nghiệp phải đồng thời đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng, truy xuất nguồn gốc, yêu cầu xanh, chứng nhận, công nghệ, quản trị và năng lực cung ứng. Vì vậy, hiệu quả của chính sách hỗ trợ cần được nhìn bằng kết quả đầu ra: doanh nghiệp có được nâng chuẩn hay không, có vào được thị trường hay không, bao nhiêu biên bản ghi nhớ trở thành hợp đồng và giá trị gia tăng thực tế được tạo ra ở mức nào.

Từ thực tiễn đó, An Giang đề xuất thí điểm Phiên bàn tròn phát triển nhà cung ứng liên vùng dựa trên đơn hàng thực tế; khuyến khích mô hình “doanh nghiệp đầu chuỗi dẫn dắt - Nhà nước hỗ trợ - DNNVV tham gia”; phát triển hạ tầng sản xuất, kiểm nghiệm, kho lạnh và dịch vụ dùng chung theo chuỗi ngành hàng; đồng thời tạo cơ chế để một nhóm địa phương có thể cùng đề xuất các chính sách thí điểm liên vùng có kiểm soát. Cách tiếp cận này đặt thị trường và nhu cầu mua hàng ở điểm xuất phát, thay vì chỉ bắt đầu từ sản phẩm mà từng địa phương đang có.

Ở không gian Đông Nam Bộ, ông Nguyễn Duy Khương - Phó Chủ tịch Hội Doanh nhân trẻ TP. Đồng Nai, cho biết trong 6 tháng đầu năm 2026, quy mô GRDP TP. Đồng Nai đạt trên 359,7 nghìn tỷ đồng, tăng 9,81%; khu vực công nghiệp - xây dựng tăng 11,84% và vốn đầu tư ngoài nhà nước tăng 15,73%. Tuy nhiên, tăng trưởng quy mô chưa tự động chuyển thành chất lượng nội tại của doanh nghiệp, khi nhiều doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, chế biến, chế tạo vẫn chịu áp lực về vốn, công nghệ và nhân lực tay nghề cao.

Theo đại diện Đồng Nai, các dự án hạ tầng chiến lược như Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Cảng Phước An, cao tốc Biên Hòa - Vũng Tàu, Vành đai 3 và Vành đai 4 chỉ thực sự tạo động lực kinh tế khi rút ngắn thời gian luân chuyển, giảm chi phí logistics và nâng độ tin cậy của chuỗi cung ứng. Tương tự, sự hiện diện của nhiều doanh nghiệp FDI chỉ tạo hiệu ứng lan tỏa đầy đủ khi doanh nghiệp nội địa có thể đi từ gia công, cung ứng đơn giản lên các khâu có giá trị cao hơn về công nghệ, quản trị dữ liệu, thiết kế, kiểm định và quản trị chuỗi.

Đồng Nai vì vậy đề xuất chuyển cách tiếp cận từ “xúc tiến kết nối doanh nghiệp” sang “phát triển nhà cung ứng”, với quy trình hỗ trợ đủ dài từ đánh giá năng lực, xác định khoảng cách so với tiêu chuẩn bên mua, cải tiến quy trình, hỗ trợ công nghệ và chứng nhận đến kết nối đơn hàng và theo dõi kết quả. Cùng với đó là yêu cầu đổi mới phương thức thẩm định tín dụng theo hướng coi trọng hơn dòng tiền, dữ liệu giao dịch, lịch sử thực thi hợp đồng và tính khả thi của dự án; phát triển nhân lực theo liên kết Nhà nước - cơ sở đào tạo - doanh nghiệp; và tổ chức mạng lưới logistics liên vùng theo các hành lang kinh tế. Kết quả cuối cùng phải đo được bằng số doanh nghiệp đạt chuẩn, số nhà cung ứng mới, số hợp đồng và giá trị đơn hàng thực tế.

Các tham luận cũng làm rõ tính bổ trợ của các không gian kinh tế phía Nam: TP. Hồ Chí Minh giữ vai trò trung tâm tài chính, thương mại, công nghệ và kết nối thị trường; Đồng Nai là trung tâm công nghiệp chế tạo, công nghiệp hỗ trợ và đầu mối logistics quốc tế; Tây Ninh là cửa ngõ thương mại xuyên biên giới; còn Đồng bằng sông Cửu Long là vùng nguyên liệu trọng điểm về nông nghiệp, thủy sản, năng lượng và kinh tế biển. Khi các lợi thế này được tổ chức thành một chuỗi giá trị liên hoàn, liên kết vùng mới chuyển từ tiềm năng địa lý thành năng lực cạnh tranh kinh tế.

Bên cạnh các tham luận địa phương, phiên tọa đàm với sự tham gia của đại diện lãnh đạo TP. Hồ Chí Minh, Hội Doanh nhân trẻ Việt Nam, chuyên gia kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp tập trung nhận diện những điểm nghẽn thể chế, môi trường kinh doanh và khả năng hợp tác công - tư, đồng thời trao đổi các giải pháp có tính khả thi nhằm thúc đẩy liên kết, tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân mở rộng quy mô và tham gia sâu hơn vào các chuỗi giá trị.

Nhân dịp này, Hội Doanh nhân trẻ TP. Hồ Chí Minh đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác với các đối tác: Công ty Cổ phần Hoa Sen Home, Công ty Cổ phần Tasco Auto và Ngân Hàng TNHH MTV Số Vikki, mở rộng thêm các kênh kết nối nguồn lực và hợp tác cho cộng đồng doanh nghiệp.

Các ý kiến, sáng kiến và kiến nghị tại Bàn tròn khu vực miền Nam sẽ tiếp tục được Ban Tổ chức VPSF 2026 tổng hợp, sàng lọc và hoàn thiện để đưa vào các nội dung đối thoại, kiến nghị chính sách tại Phiên Toàn thể Cấp cao. Trọng tâm xuyên suốt là biến lợi thế riêng của từng địa phương thành năng lực cạnh tranh chung của toàn vùng, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp tư nhân Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, nâng chuẩn và lớn lên bằng năng suất, công nghệ, thị trường và liên kết thực chất.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9