A, Bạn đây rồi!: Kỹ năng phòng tránh xung đột

Những va chạm nhỏ dẫn đến hậu quả lớn

Ở lứa tuổi thanh thiếu niên, xung đột hiếm khi tự nhiên bùng phát mà thường đi từ những hiểu lầm rất nhỏ. Từ việc nghi kỵ mất tiền, xích mích tình cảm tuổi học trò cho đến sự đố kỵ cá nhân, nếu các em không biết tiết chế cảm xúc sẽ rất dễ lời qua tiếng lại và dẫn đến ẩu đả.

Câu chuyện thực tế từ một phụ huynh tại TP. Hồ Chí Minh có con học lớp 8 trường chuyên bị bạn đánh ngay trong giờ học là minh chứng rõ nhất. Những xung đột không được giải quyết triệt để này sẽ để lại vết sẹo tinh thần dai dẳng cho cả học sinh lẫn gia đình.

Theo Thạc sĩ Hồng Anh, ở độ tuổi học sinh, các em thường có tâm lý muốn làm rõ trắng đen, đòi hỏi sự giải thích thỏa đáng. Nếu không nhận được câu trả lời vừa ý, cùng với sự đố kỵ cá nhân hay việc chưa biết tiết chế cảm xúc, những hiểu lầm nhỏ sẽ nhanh chóng leo thang thành bạo lực nghiêm trọng.

Quy tắc vàng: "Dừng lại một nhịp, lùi lại một bước"

Khi đối mặt với sự công kích, chuyên gia tâm lý Hồng Anh nhấn mạnh việc giữ im lặng hoặc bỏ đi không phải là thất bại, mà là sự lựa chọn thông minh để ngăn xung đột leo thang.

Để kiểm soát hành vi lúc nóng giận, học sinh cần chủ động áp dụng "vòng tròn khoảng cách an toàn":

Dừng lại vài giây và lùi lại 1 - 2 bước: Hành động này giúp hệ nơ-ron thần kinh có thời gian giảm kích thích, hạ nhiệt cơn giận.

Đảm bảo nguyên tắc 4 "Không": Không chạm, không xô đẩy, không xúc phạm và không xưng hô "mày - tao" khi đang tức giận.

Sự can thiệp của người lớn

Nếu đã cố gắng ôn hòa nhưng đối phương vẫn cố tình công kích, học sinh cần lập tức tìm kiếm sự can thiệp của thầy cô hoặc cha mẹ. Ẩu đả chỉ xảy ra khi cả hai bên cùng lao vào nhau; nếu một bên giữ được cái đầu lạnh và nhờ người lớn trợ giúp, đối phương sẽ tự khắc giảm bớt sự hung hăng.

Trang bị kỹ năng sống chủ động và biết dung hòa các mối quan hệ chính là chìa khóa gốc rễ để bảo vệ các em trước bạo lực học đường.

Bên cạnh đó, thông qua các tình huống giả định về rung động đầu đời hay những va chạm tình cảm trong sân trường, chuyên gia cũng đưa ra lời khuyên cho các em học sinh: việc tập trung vào học tập, kiềm chế bản thân và tránh các hành vi khiêu khích là cách tốt nhất để bảo vệ chính mình. Đồng thời, các bậc phụ huynh cần luôn đồng hành, tỉnh táo, lắng nghe để nâng đỡ con em, giải quyết triệt để vấn đề thay vì đẩy những đứa trẻ lầm lỗi vào đường cùng.

Phòng tránh xung đột học đường không phải là việc có thể thực hiện trong ngày một ngày hai. Đó là một quá trình học sinh cần được trang bị kỹ năng sống một cách chủ động, biết dung hòa các mối quan hệ để môi trường học đường luôn là nơi an toàn, lành mạnh cho sự phát triển của mỗi cá nhân.