Nỗi lo trẻ em bị đuối nước, tai nạn thương tích trong dịp hè

Ngay trong tối 18/5, Bộ Y tế đã ban hành công văn khẩn yêu cầu tăng cường phòng, chống đuối nước trẻ em trên toàn quốc. Tiếp đó, ngày 19/5/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã ký ban hành Công điện số 40/CĐ-TTg về tăng cường công tác phòng, chống đuối nước đối với trẻ em. Những chỉ đạo khẩn từ Chính phủ và các bộ, ngành cho thấy công tác bảo đảm an toàn cho trẻ em trong dịp hè là vấn đề cấp thiết và đang được đặc biệt quan tâm.

An toàn cho trẻ em là vấn đề cấp thiết

Thực tế cho thấy, cứ bước vào dịp nghỉ hè, nguy cơ tai nạn thương tích ở trẻ em lại gia tăng, nhất là tai nạn đuối nước.

Mới đây nhất, chiều 18/5/2026, trên địa bàn xã Sông Lô tỉnh Phú Thọ đã xảy ra một vụ đuối nước thương tâm khiến 5 học sinh cấp 2 tử vong. Trước đó, sáng 16/5/2026, tại xã Hòa Mỹ, tỉnh Đắk Lắk, 4 thiếu nhi rủ nhau đi tắm sông, không may bị đuối nước dẫn đến tử vong. Trưa 26/4/2026, tại khu vực suối thuộc thôn Đường Hoa 2, xã Đường Hoa, tỉnh Quảng Ninh xảy ra một vụ đuối nước khiến 2 trẻ em tử vong. Từ giữa tháng 4/2026 đến nay, tại các xã Măng Đen và Đăk Rơ Wa, tỉnh Quảng Ngãi liên tiếp xảy ra 3 vụ đuối nước làm 4 trẻ em thiệt mạng.

Các vụ việc xảy ra tại nhiều địa phương khác nhau nhưng có điểm chung là đều diễn ra trong thời gian học sinh nghỉ học, vui chơi tự phát tại sông, suối, ao hồ mà thiếu sự giám sát của người lớn. Phần lớn nạn nhân là học sinh tiểu học và THCS - lứa tuổi hiếu động, thích khám phá nhưng còn hạn chế về kỹ năng nhận biết nguy hiểm và xử lý tình huống khi gặp sự cố dưới nước.

Trước tình hình trên, tối 18/5/2026, Bộ Y tế đã ra công văn khẩn gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc tăng cường công tác phòng, chống tai nạn, thương tích và đuối nước trẻ em trong dịp hè, mùa mưa bão năm 2026.

Bộ Y tế đề nghị các địa phương tăng cường truyền thông, giáo dục nâng cao nhận thức và trách nhiệm của gia đình, nhà trường, cộng đồng trong phòng, chống tai nạn thương tích trẻ em; hướng dẫn kỹ năng an toàn, kỹ năng phòng tránh đuối nước cho trẻ. Đồng thời, các địa phương rà soát, phát hiện và khắc phục kịp thời các khu vực nguy hiểm như ao hồ, hố nước, khu vực ngập sâu, công trình xây dựng, công trình chứa nước; cắm biển cảnh báo, rào chắn và bố trí lực lượng nhắc nhở tại những nơi có nguy cơ cao.

Bộ Y tế cũng nhấn mạnh yêu cầu tổ chức các hoạt động sinh hoạt hè an toàn, lành mạnh; tạo điều kiện để trẻ em được học bơi, học kỹ năng an toàn trong môi trường nước, kỹ năng phòng tránh tai nạn thương tích và ứng phó thiên tai, mưa bão. Trong đó, khuyến khích tổ chức dạy bơi an toàn cho trẻ em, đặc biệt là trẻ em có hoàn cảnh khó khăn và trẻ em tại khu vực thường xuyên xảy ra đuối nước.

Cùng với đó, công văn yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các ngành y tế, giáo dục, công an, đoàn thanh niên và chính quyền địa phương trong quản lý, giám sát trẻ em dịp hè; huy động cộng đồng tham gia bảo đảm an toàn cho trẻ tại gia đình và nơi cư trú. Riêng ngành y tế và các cơ sở khám chữa bệnh cần chuẩn bị đầy đủ nhân lực, thuốc, trang thiết bị và phương tiện cấp cứu để kịp thời tiếp nhận, điều trị trẻ em bị tai nạn, thương tích, đuối nước; tăng cường tập huấn kỹ năng sơ cứu, cấp cứu cho cán bộ y tế và cộng đồng.

Ngày 19/5/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng ký ban hành Công điện số 40/CĐ-TTg về tăng cường công tác phòng, chống đuối nước đối với trẻ em. Thủ tướng Chính phủ yêu cầu UBND các tỉnh Phú Thọ, Đắk Lắk khẩn trương chỉ đạo các lực lượng chức năng nỗ lực tìm kiếm các em học sinh còn mất tích và tổ chức hỗ trợ, thăm hỏi, động viên các gia đình có học sinh gặp nạn.

UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các cơ sở giáo dục trên địa bàn quản lý chặt chẽ nhằm bảo đảm an toàn và phòng, chống đuối nước cho trẻ em, học sinh; chỉ đạo rà soát, cảnh báo kịp thời các địa điểm có nguy cơ gây tai nạn đuối nước tại địa bàn và chủ động triển khai các biện pháp phòng ngừa, khắc phục; tập trung đầu tư cơ sở vật chất phục vụ việc tổ chức dạy bơi an toàn, kỹ năng an toàn trong môi trường nước cho trẻ em; tăng cường truyền thông về trách nhiệm của gia đình trong việc quản lý, giám sát trẻ em, không để tiếp xúc với các nguồn nước có nguy cơ gây đuối nước; phổ biến kỹ năng phòng, chống đuối nước cho cha mẹ, trẻ em, học sinh.

Ngoài ra, các bộ, ngành liên quan như Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Y tế, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao tăng cường công tác phòng, chống đuối nước trẻ em.

Trang bị kỹ năng để phòng ngừa tai nạn cho trẻ

Nhiều phụ huynh vẫn có tâm lý chủ quan, cho rằng khu vực sông, ao hồ quanh nơi sinh sống là quen thuộc nên ít nguy hiểm hoặc nghĩ con đã biết bơi sẽ an toàn. Tuy nhiên, không ít vụ tai nạn xảy ra ngay tại những khu vực quen thuộc, khi trẻ tự rủ nhau đi tắm mà không có người lớn đi cùng.

Các chuyên gia về phòng, chống tai nạn thương tích cảnh báo, biết bơi chưa đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối. Điều quan trọng là trẻ phải được trang bị kỹ năng an toàn nước như kỹ năng tự nổi, giữ bình tĩnh khi gặp sự cố, nhận diện khu vực nguy hiểm, xử lý khi bị chuột rút, đuối sức hoặc gặp dòng nước xoáy.

Đặc biệt, trẻ cần được hướng dẫn nguyên tắc cứu người an toàn. Thực tế cho thấy, không ít vụ tai nạn xảy ra khi các em cứu bạn theo phản xạ nhưng thiếu kỹ năng, dẫn đến thương vong nhiều người. Trong nhiều trường hợp, việc hô hoán người lớn, tìm vật nổi hỗ trợ hoặc gọi lực lượng cứu hộ sẽ an toàn hơn việc lao xuống nước cứu bạn một cách tự phát.

Những năm gần đây, nhiều địa phương, trường học và tổ chức xã hội đã triển khai các mô hình dạy bơi, dạy kỹ năng an toàn nước cho trẻ em với nhiều cách làm linh hoạt. Tại Quảng Trị, dự án Swim for Life giai đoạn 2021-2025 đã giúp hơn 5.000 trẻ em được học bơi miễn phí; hơn 22.000 học sinh được giáo dục kỹ năng an toàn dưới nước; địa phương còn lắp đặt nhiều biển cảnh báo và cấp phát áo phao cho học sinh vùng ngập lũ.

Ở Hà Tĩnh, nhiều địa phương triển khai các lớp dạy bơi miễn phí cho trẻ em trong dịp hè; đồng thời duy trì hệ thống loa phát thanh cảnh báo phòng, chống đuối nước tại khu dân cư, nhất là vào khung giờ trẻ thường ra sông, ao hồ vui chơi. Nghệ An duy trì các mô hình “Cây sào cứu đuối”, “Lốp xe cứu đuối” đặt tại khu vực nguy hiểm nhằm hỗ trợ ứng cứu khi xảy ra sự cố.

Ở Hà Nội, nhiều quận, huyện tổ chức các lớp dạy bơi miễn phí cho học sinh trong dịp hè, kết hợp hướng dẫn kỹ năng phòng, chống đuối nước và sơ cứu ban đầu. Tại Hải Phòng, các tổ chức Đoàn, lực lượng công an địa phương cũng triển khai nhiều lớp dạy bơi miễn phí cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, đồng thời hướng dẫn kỹ năng xử lý tình huống nguy hiểm dưới nước.

Các mô hình trên cho thấy, nếu được quan tâm đúng mức và có sự phối hợp giữa gia đình, nhà trường, địa phương cùng các tổ chức xã hội, việc phòng, chống đuối nước trẻ em có thể đạt hiệu quả rõ rệt. Điều quan trọng không chỉ là dạy trẻ biết bơi mà còn giúp trẻ hình thành kỹ năng tự bảo vệ mình trong môi trường nước.

Không chỉ đuối nước, trẻ em trong dịp hè còn đối mặt với nhiều nguy cơ khác như tai nạn giao thông, điện giật, bỏng, ngã từ tầng cao, cháy nổ, hóc dị vật, ngộ độc thực phẩm hay rủi ro trên môi trường mạng. Khi trẻ có nhiều thời gian tự do hơn nhưng thiếu sự quản lý, nguy cơ mất an toàn cũng tăng lên.

Vì vậy, phụ huynh cần dành nhiều thời gian hơn để đồng hành cùng con trong dịp hè; quản lý thời gian sinh hoạt, vui chơi của trẻ; hướng dẫn trẻ kỹ năng sử dụng internet an toàn và không để trẻ tự ý đến những khu vực nguy hiểm.

Các chuyên gia cho rằng, thay vì đưa ra các “lệnh cấm”, cha mẹ cần tạo cho trẻ môi trường sinh hoạt tích cực để trẻ được vận động, giao tiếp và tham gia các hoạt động phù hợp lứa tuổi. Khi trẻ có sân chơi lành mạnh, có người đồng hành và được trang bị kỹ năng cần thiết, nguy cơ tai nạn cũng sẽ giảm đi đáng kể.

Một số hoạt động bổ ích cho trẻ trong dịp nghỉ hè

- Ưu tiên hoạt động thể chất

Mùa hè là thời điểm phù hợp để trẻ tăng vận động, nâng cao thể lực sau thời gian dài học tập. Các môn như bóng đá, cầu lông, đạp xe, võ thuật hay bơi lội không chỉ giúp trẻ khỏe mạnh mà còn rèn luyện phản xạ, tính kỷ luật và kỹ năng làm việc nhóm. Trong đó, bơi lội được xem là kỹ năng sinh tồn quan trọng giúp trẻ nâng cao khả năng tự bảo vệ mình trong môi trường nước.

- Tăng hoạt động trải nghiệm

Cha mẹ có thể tạo điều kiện để trẻ tham gia các hoạt động trải nghiệm như đọc sách, làm việc nhà phù hợp lứa tuổi, chăm sóc cây xanh, tham gia dã ngoại hoặc về quê cùng ông bà trong dịp hè. Những trải nghiệm thực tế giúp trẻ rèn luyện tính tự lập, khả năng thích nghi và hiểu hơn về cuộc sống xung quanh.

- Tham gia hoạt động cộng đồng

Cha mẹ và các con có thể tham gia các hoạt động như: làm kế hoạch nhỏ (thu gom giấy vụn, vỏ lon…); trồng cây; quyên góp ủng hộ trẻ em có hoàn cảnh khó khăn; chăm sóc, giúp đỡ người già neo đơn, gia đình có công với cách mạng… Qua đó, trẻ sẽ được giáo dục về tình yêu thương, sự đoàn kết, tương thân tương ái và biết sẻ chia, giúp đỡ mọi người xung quanh.

- Tham gia các lớp học năng khiếu, rèn luyện kỹ năng sống

Trong dịp nghỉ hè, nhiều phụ huynh đăng ký cho con theo học các câu lạc bộ văn hoá văn nghệ, các lớp kỹ năng sống... Việc được theo học các lớp năng khiếu trong dịp hè không chỉ giúp các em có môi trường an toàn lành mạnh để vui chơi và phát huy được những thế mạnh của bản thân, mà còn giáo dục truyền thống đạo đức, lối sống và rèn luyện kỹ năng ứng xử, giao tiếp cho các em trong các hoạt động xã hội.

- Đi du lịch cùng gia đình

Tùy vào điều kiện kinh tế mà các bậc cha mẹ có thể lên kế hoạch cho gia đình đi nghỉ mát, đi du lịch ở những điểm đến khác nhau. Việc cả nhà đi chơi cùng nhau trong một khoảng thời gian sẽ giúp các thành viên trong gia đình có cơ hội gần nhau, hiểu nhau hơn. Việc tổ chức cắm trại, đốt lửa trại cùng một số hoạt động ngoài trời như: nhảy, hát, trò chơi tập thể... cũng sẽ giúp gia đình thêm gắn kết yêu thương nhau hơn. Qua đó, giúp trẻ có thêm những trải nghiệm đáng nhớ trong mùa hè.

Nguồn: baotintuc.vn (TTXVN)