Ngành gạo Việt Nam ứng phó trước biến động nhập khẩu từ Philippines và Indonesia

Thị trường chính tạm ngưng nhập khẩu, doanh nghiệp gặp khó

Từ đầu tháng 9, thị trường Philippines dừng nhập khẩu gạo trong hai tháng, đồng nghĩa với việc khoảng 500.000 tấn gạo của Việt Nam bị “ách lại”. Song song đó, Indonesia cũng áp dụng biện pháp hạn chế nhập khẩu. Thực tế này khiến xuất khẩu gạo của Việt Nam vừa giảm về sản lượng, vừa chịu áp lực giảm giá bán.

Tại nhiều cảng biển, các container gạo xuất khẩu sang Philippines đã được doanh nghiệp đóng sẵn nhưng nay buộc phải đưa về kho, phát sinh chi phí lưu kho, vận chuyển và khiến hoạt động kinh doanh gặp nhiều khó khăn.

Ông Lê Hà Phong - Giám đốc Công ty TNHH Manoramas, chia sẻ: “Philippines cấm nhập khẩu thì giá gạo Việt Nam giảm theo, tồn kho của các doanh nghiệp cũng bị giảm giá trị. Các hợp đồng đã ký không thể thực hiện, trong khi tiền vay ngân hàng đến kỳ đáo hạn, doanh nghiệp lâm vào tình cảnh rất khó khăn. Điều này diễn ra khá bất ngờ và không có thông báo trước nên chúng tôi không kịp trở tay”.

Không bi quan thái quá

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), việc Philippines tạm dừng nhập khẩu chỉ diễn ra trong 60 ngày, không phải đóng cửa hoàn toàn. Quốc gia này vẫn coi trọng nguồn cung gạo từ Việt Nam trong dài hạn.

Ông Phan Văn Có - Giám đốc Marketing Công ty TNHH Gạo Vrice, cho biết: “Thị trường châu Phi hiện chiếm 7-8% sản lượng xuất khẩu. Chúng tôi chủ động giảm giá cho các thị trường khác để giải phóng hàng tồn, giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất”.

Ông Đỗ Hà Nam - Chủ tịch VFA, nhận định: “Tháng 9, 10 có thể là giai đoạn khó khăn nếu lượng gạo bị ảnh hưởng bởi thị trường Philippines. Tuy nhiên, may mắn là một số thị trường truyền thống như châu Phi vẫn tiếp tục mua, không dừng như các năm trước. Đây là điều kiện thuận lợi giúp duy trì đầu ra”.

Giữ vững mục tiêu xuất khẩu 2025

Các chuyên gia cho rằng, biến động ngắn hạn tại một số thị trường trọng điểm như Philippines hay Indonesia sẽ tạo áp lực lên giá và tiêu thụ, nhưng tổng thể đầu ra gạo Việt Nam vẫn ổn định. Nhu cầu nhập khẩu từ các thị trường khác dự kiến sẽ quay trở lại vào cuối năm.

Tiến sĩ Nguyễn Anh Phong - Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường, nhấn mạnh: “Giải pháp quan trọng là đa dạng hóa thị trường, tránh phụ thuộc quá lớn vào một số quốc gia”.

Tiến sĩ Trần Minh Hải - Phó Hiệu trưởng Trường Chính sách công và Phát triển nông thôn (Bộ Nông nghiệp & PTNT), bổ sung: “Để giữ vững mục tiêu xuất khẩu năm 2025, các doanh nghiệp cần chủ động tìm hiểu tiêu chuẩn của từng thị trường, đồng thời trong nước phải nâng cao hệ thống kiểm soát chất lượng, phát triển hợp tác xã và vùng nguyên liệu tập trung để tăng quy mô sản xuất”.

Về phía cơ quan quản lý, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho biết: “Việc Philippines tạm dừng nhập khẩu và Indonesia hạn chế nhập chỉ khiến giá gạo xuất khẩu giảm nhẹ. Tuy nhiên, lượng gạo xuất khẩu của chúng ta đã gần chạm mục tiêu. Vấn đề đặt ra là phải đảm bảo chất lượng và tiêu chuẩn cho các thị trường khác, vốn đang có nhu cầu tăng mạnh. Điều này cũng nhắc nhở rằng ‘trứng không nên bỏ vào một giỏ”.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9