Nâng cao cảnh giác trước làn sóng video tin giả sử dụng A.I. về tình hình thế giới

Trong bối cảnh thế giới liên tục đối mặt với những biến động địa chính trị phức tạp, từ xung đột tại Ucraina đến căng thẳng giữa Mỹ và Iran, một "mặt trận" mới đang hình thành và ngày càng khốc liệt: không gian mạng.

Không còn giới hạn ở các cuộc đối đầu quân sự trực diện, chiến tranh ngày nay đã mở rộng sang lĩnh vực thông tin, nơi trí tuệ nhân tạo (A.I.) trở thành công cụ khuếch đại và lan truyền nội dung sai lệch với tốc độ chưa từng có.

Các video Deepfake - sản phẩm của công nghệ A.I. có khả năng tạo ra hình ảnh và âm thanh giả mạo giống như thật đang tràn lan trên mạng xã hội. Từ những cảnh thành phố bị tàn phá, các vụ tấn công quân sự, cho đến hình ảnh binh sĩ bị bắt giữ… hầu hết đều có thể được dàn dựng bằng công nghệ, khiến người xem khó phân biệt thật  - giả.

Đáng chú ý, không chỉ các cá nhân mà cả một số tổ chức, thậm chí tài khoản có xác thực, cũng tham gia sản xuất nội dung dạng này, vì mục đích chính trị hoặc lợi nhuận quảng cáo. Điều này khiến mức độ lan truyền của tin giả ngày càng mạnh mẽ.

Không dừng lại ở việc bóp méo thông tin, các nội dung giả mạo còn gây ra những tác động xã hội nghiêm trọng.

Theo các chuyên gia, video A.I. thường mang tính kịch tính cao hơn thực tế, dễ kích động cảm xúc và góp phần làm gia tăng căng thẳng, thậm chí dẫn đến các hành vi bạo lực ngoài đời thực.

Khi niềm tin vào hình ảnh và video bị xói mòn, hệ quả không chỉ ảnh hưởng đến báo chí mà còn tác động sâu rộng đến các thiết chế xã hội, thị trường và cả nền tảng dân chủ.

Trước thực trạng này, nhiều chuyên gia tại Việt Nam cho rằng việc nâng cao nhận thức là yếu tố then chốt.

Một bước tiến quan trọng là việc Quốc hội thông qua Luật Trí tuệ nhân tạo, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026. Luật đã quy định rõ việc nghiêm cấm sử dụng công nghệ để giả mạo người hoặc sự kiện nhằm thao túng nhận thức, gây tổn hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức. Đây được xem là nền tảng pháp lý quan trọng để kiểm soát và xử lý các hành vi phát tán nội dung giả mạo trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh chóng.

Giải pháp ứng phó với vấn nạn tin giả trong kỷ nguyên A.I. không chỉ nằm ở việc phát triển các công cụ công nghệ hay hoàn thiện hành lang pháp lý mà còn phụ thuộc rất lớn vào ý thức của mỗi người dùng mạng xã hội khi tiếp cận và chia sẻ thông tin. Trong bối cảnh nội dung giả mạo ngày càng tinh vi và khó nhận diện, người dùng cần hình thành thói quen kiểm chứng thông tin từ các nguồn chính thống, hạn chế chia sẻ khi chưa xác thực, đồng thời chủ động trang bị kiến thức và kỹ năng nhận diện các sản phẩm do A.I. tạo ra. Từ đó, góp phần xây dựng một môi trường thông tin lành mạnh, giảm thiểu tác động tiêu cực của tin giả đối với xã hội và đời sống.

Trong thời đại kỷ nguyên số, nơi ranh giới giữa thật và giả ngày càng mong manh, cuộc chiến thông tin đã trở thành một phần không thể tách rời của các xung đột hiện đại. A.I. có thể là công cụ phát triển mạnh mẽ, nhưng cũng là "con dao hai lưỡi". Việc kiểm soát công nghệ, hoàn thiện pháp lý và nâng cao nhận thức xã hội sẽ là chìa khóa để bảo vệ niềm tin - yếu tố cốt lõi của mọi nền tảng phát triển bền vững.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9