Kỳ vọng tạo ra thay đổi trong phân loại và tái chế rác thải

Phân loại rác tại nguồn đã được áp dụng bắt buộc từ đầu năm 2025. Tuy nhiên, trên thực tế, việc triển khai vẫn còn rời rạc, thiếu đồng bộ và chưa đạt hiệu quả như mong đợi. Tại một số địa phương, tỷ lệ phân loại rác tại nguồn hiện chỉ dưới 20%, trong khi mỗi ngày TP.HCM phát sinh gần 10.000 tấn rác, với khoảng 60% là rác hữu cơ có khả năng tái chế nếu được phân loại đúng cách.

Trước thực trạng trên, nhiều mô hình đang được cộng đồng, doanh nghiệp và chính quyền nỗ lực triển khai. Những sáng kiến này không chỉ góp phần giảm áp lực lên môi trường mà còn mở ra kỳ vọng hình thành thói quen phân loại rác tại nguồn – bước khởi đầu quan trọng trong lộ trình xây dựng nền kinh tế tuần hoàn bền vững.

Từ ứng dụng trí tuệ nhân tạo, robot phân loại rác đến các mô hình giáo dục xanh, nhiều sáng kiến từ môi trường đại học đang góp phần nâng cao hiệu quả thu gom rác thải. Đồng thời, tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận kiến thức và thay đổi hành vi ngay từ trên giảng đường.

Thạc sĩ Lê Thị Hạnh Anh – Phó Trưởng ban Truyền thông và Phát triển đối tác, quản lý Dự án “Green Campus”, Trường Đại học Kinh tế TP.HCM cho biết, nhà trường đã ứng dụng các công nghệ như AI hay robot nhằm tăng mức độ tiếp cận của sinh viên, từ đó nâng cao hiệu quả phân loại rác. Đây không chỉ là một phong trào ngắn hạn, mà là hoạt động bền vững, được lồng ghép trong chương trình đào tạo của nhà trường.

Dù đã triển khai hơn 70 điểm tái chế rác tự động tại các trường học và trung tâm thương mại trên địa bàn TP.HCM, nhưng hiệu quả mang lại vẫn chưa cao do phần lớn hoạt động vẫn phụ thuộc vào sự chủ động đơn lẻ từ phía nhà sáng chế.

Bà Đinh Thị Tuyết Trinh – đại diện Công ty Alta Plastics cho hay, sau hai năm triển khai, nhiều trường đại học bày tỏ mong muốn tham gia chương trình, tuy nhiên vẫn còn vướng mắc về cơ sở vật chất và tài chính. Bà kỳ vọng các hiệp hội sẽ là cầu nối để doanh nghiệp xanh đồng hành cùng nhà trường trong bảo vệ môi trường.

PGS.TS Lê Hùng Anh – Phó Chủ tịch, Trưởng Văn phòng đại diện Hội Nước sạch và Môi trường Việt Nam tại TP.HCM nhận định, TP.HCM hiện vẫn chưa khai thác hết tiềm năng công nghệ và sáng kiến phân loại, tái chế rác trong khối đại học. Ông đề xuất cần có cơ chế, chính sách hỗ trợ để các trường và doanh nghiệp phát huy thế mạnh, lan tỏa các sáng kiến hiệu quả vào thực tiễn.

Dù còn nhiều rào cản về pháp lý, tài chính và nguồn lực, các sáng kiến phân loại, tái chế rác đang mở ra hy vọng về một thế hệ dám hành động vì cộng đồng. Nếu được hỗ trợ đúng cách, những mô hình này có thể trở thành giải pháp bền vững cho tương lai.

>>> Xin mời quý vị đón xem Thời sự HTV lúc 20 giờ và Chương trình Thế giới 24G lúc 20 giờ 30 phút mỗi ngày trên kênh HTV9