Hành trình ân nghĩa của chàng trai phục dựng ảnh liệt sĩ

Ngày 8/8/2026, Lê Văn Phúc đã viết những dòng đầy xúc động trên trang cá nhân của mình: “Có những lúc mình tự hỏi, những bức ảnh cũ mà mình đang cố gắng phục dựng và lan tỏa liệu rồi có thể giúp được điều gì hay không. Và hôm nay mình đã nhận được một câu chuyện khiến bản thân thật sự xúc động. Thật tuyệt vời, phép màu đã thành sự thật!...”.

“Phép màu” mà Phúc nhắc đến chính là từ một tấm ảnh do anh phục dựng, những manh mối đầu tiên đã đến với gia đình liệt sĩ. Sau gần 60 năm, những thông tin được đối chiếu từ bức ảnh đã giúp những người thân nhận ra nhau, mở ra hy vọng tìm được hài cốt của người đã hy sinh.

Câu chuyện bắt đầu khi anh Phúc đọc những thông tin về việc Đội K72, Bộ CHQS TP Đồng Nai trong quá trình thực hiện "Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ" tìm thấy nhiều di vật trong đó có những tấm ảnh đã mờ ố do nằm sâu trong lòng đất mấy chục năm. Phúc lặng người ngắm những bức ảnh và ngay lập tức anh tìm cách liên hệ với Đội K72 để bày tỏ mong muốn phục dựng miễn phí những tấm ảnh trên. Khi ấy, anh chỉ nghĩ, cần phải phục chế những bức ảnh này thật rõ nét và chân thật để gia đình, bạn bè của liệt sĩ có thể nhận ra ngay khi nhìn thấy. 15 giờ kể từ lúc nhận được những hình ảnh gốc, Phúc miệt mài bên bàn làm việc, quên ăn và không ngủ để hoàn thành công việc của mình.

Ngay sau khi Đội K72 đăng tải thông tin về việc tìm kiếm thân nhân liệt sĩ kèm với những bức ảnh phục dựng của anh Phúc, bức ảnh nhanh chóng lan tỏa trên các trang mạng xã hội. Ông Đinh Quang Thịnh (xã Diên Điền, tỉnh Khánh Hòa) đã nhận ra hình ảnh của mình và bạn bè qua tấm ảnh phục dựng khi đọc được thông tin trên. Ông đã liên lạc với Đội K72 xác nhận, những hình ảnh trên gắn với liệt sĩ Lê Công Duẩn, một trong những người bạn của ông. Nhóm bạn gồm 6 người đã chụp chung một tấm ảnh trước kỳ nghỉ hè lớp 7, vào ngày 1-6-1968 tại phố Chăm (tỉnh Hòa Bình, nay thuộc tỉnh Phú Thọ). Bức ảnh chụp chung được rửa thành 6 bức cho 6 người. Sau đó, người bạn Lê Công Duẩn lên đường nhập ngũ. Năm 1972, bạn bè nhận được tin ông Lê Công Duẩn hy sinh tại chiến trường miền Nam.

Ngay sau đó, gia đình liệt sĩ Lê Công Duẩn hiện ở phường Hòa Bình, tỉnh Phú Thọ cũng được báo tin. Ông Đặng Chiến Thắng, em trai liệt sĩ đã bày tỏ niềm vui cũng như sự tri ân đối với các cơ quan chức năng bởi sau gần 6 thập kỷ chờ đợi, ngọn lửa hy vọng tìm được hài cốt người thân đã được thắp lên. Còn với Lê Văn Phúc, anh hiểu sâu sắc hơn nữa ý nghĩa của những việc mình đang làm: “Có những bức ảnh tưởng chỉ để lưu giữ ký ức tuổi trẻ, nhưng rồi theo năm tháng lại trở thành chiếc cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, mang theo hy vọng về một ngày đoàn tụ. Một tấm ảnh được phục dựng tử tế vì thế mang một sức nặng vô cùng ý nghĩa”.

Trên đây chỉ là một trong nhiều câu chuyện xúc động mà Lê Văn Phúc trải qua kể từ khi dấn thân vào công việc này. Sinh năm 1989, từ hè năm học lớp 10, anh đã bén duyên với nghề ảnh. Tuy vậy, công việc chỉnh sửa ảnh chỉ bắt đầu khi anh tốt nghiệp cao đẳng kế toán và làm thiết kế quảng cáo được hai năm.

“Năm 2019, sau khi phục chế ảnh cho một người thân đã mất, em họ tôi đã khóc vì xúc động bởi sau 30 năm mới nhìn rõ mẹ. Tôi cũng có một người bác hy sinh mà không có một tấm ảnh để thờ, gia đình cũng đau đáu đi tìm mộ nhiều năm. Từ đó, tôi nhận ra những bức ảnh mang giá trị tinh thần rất lớn. Đối với gia đình liệt sĩ, bức ảnh như thế càng có ý nghĩa nên tôi quyết định đi sâu vào con đường này và không còn coi đây là công việc cho riêng mình", anh Phúc tâm sự.

Anh Phúc đã thành lập Nhóm tình nguyện phục dựng ảnh liệt sĩ Màu hoa đỏ, sau đó tham gia và làm Phó trưởng nhóm các bạn trẻ phục dựng ảnh Skyline.

Lê Văn Phúc chia sẻ, trải qua thời gian, những bức ảnh chân dung liệt sĩ hầu hết bị ố mờ, thậm chí, có những bức ảnh không còn nhìn rõ được khuôn mặt. Để phục chế ảnh còn phải dựa vào mô tả của người thân hoặc tìm những người giống liệt sĩ nhất để phục chế. Các anh sẽ chia thành những công đoạn nhỏ như thu thập ảnh cũ, xác minh thông tin, chỉnh sửa ảnh, đóng khung và trao đến thân nhân liệt sĩ.

Việc phục chế ảnh liệt sĩ cũng đòi hỏi phải đúng với thời điểm lịch sử cũng như phù hợp với quân phục của từng thời kỳ. Vì vậy, với mỗi công việc được đảm nhận, anh Phúc và các cộng sự phải tìm kiếm tư liệu lịch sử cũng như hình ảnh của bộ đội ta qua các giai đoạn để phục chế ảnh chính xác nhất. "Hiện tại, công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) rất phát triển, có thể dựa vào đó để giúp cho công việc phục dựng ảnh dễ dàng hơn. Nhưng để phục chế cho đúng đường nét, cảm xúc của gương mặt cũng như trang phục đúng giai đoạn lịch sử lại phụ thuộc rất nhiều vào hiểu biết, tay nghề và cái tâm của người làm. Mỗi bức ảnh phục chế là một lời tri ân của chúng tôi tới các liệt sĩ, tới thế hệ cha ông đi trước đã hy sinh xương máu vì dân tộc. Do đó, không thể làm hời hợt được!", anh Phúc chia sẻ.

Kể lại kỷ niệm về lần thực hiện dự án phục dựng chân dung 64 liệt sĩ tại Gạc Ma năm 2024, anh Lê Văn Phúc vẫn không thể quên 3 tháng liền miệt mài dồn tâm sức cho các bức ảnh. 64 liệt sĩ là 64 câu chuyện, 64 hình ảnh. Không phải ai cũng có ảnh đẹp, rõ nét. Nhiều ảnh trong đó đã mờ, nhòe, có những liệt sĩ không có hình ảnh lưu lại. Từ thông tin do Quân chủng Hải quân cung cấp, anh đã trực tiếp gọi điện đến từng gia đình để xin thông tin về liệt sĩ. Có gia đình sẵn sàng hợp tác cung cấp thông tin về liệt sĩ nhưng cũng có gia đình... sợ, không cung cấp vì chưa tin tưởng.

Không nản lòng, anh kiên trì gọi điện thuyết phục, nhắn tin bày tỏ nguyện vọng phục dựng ảnh miễn phí tặng gia đình liệt sĩ. Có gia đình cung cấp ảnh liệt sĩ thì anh theo đó phục dựng, nhưng cũng có gia đình chỉ gửi ảnh người thân và... tả lại đường nét gương mặt, anh cũng cố gắng lắng nghe và cảm nhận để cho ra đời những bức ảnh giống nhất, khiến gia đình liệt sĩ rất cảm động.

“3 tháng liền, tôi nỗ lực để thực hiện dự án này. Khó khăn, mệt nhọc nhưng chưa khi nào tôi muốn bỏ cuộc bởi hiểu rõ ý nghĩa tri ân từ công việc mình đang làm. Sau đó, các cộng sự trong nhóm Skyline đã cùng giúp tôi hoàn thiện và lan tỏa dự án này. Và cảm xúc vỡ òa với tôi chính là khoảnh khắc được đến từng gia đình trao tận tay các bức ảnh tới thân nhân liệt sĩ”, anh Phúc trải lòng.

Còn nhiều câu chuyện xúc động mà Lê Văn Phúc chia sẻ với chúng tôi trong hành trình gắn bó với việc phục dựng ảnh liệt sĩ của mình. Rất nhiều lần bản lĩnh của một người đàn ông cũng không ngăn nổi những dòng nước mắt của anh và các cộng sự khi trao tặng ảnh và những clip có hình ảnh động của liệt sĩ. Anh Phúc chia sẻ: “Nhưng cũng có những nuối tiếc khiến anh em tôi day dứt mãi khi có những bà mẹ liệt sĩ đã qua đời ngay trước ngày anh em tôi đến trao tặng. Vì thế, mỗi lần nhận công việc này, chúng tôi lại bỏ công sức, không quản ngày đêm để hoàn thành sớm nhất có thể”.

Theo anh Phúc, công nghệ phục dựng ảnh không chỉ giúp tái hiện chân dung liệt sĩ mà còn có thể mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác, như bảo tồn tư liệu lịch sử, khôi phục hình ảnh của các danh nhân, các nhân vật có công với đất nước, hay thậm chí là phục dựng những bức tranh, hình ảnh di tích bị mai một do thời gian. Thời gian tới, anh Phúc và các cộng sự tiếp tục mở rộng phạm vi hoạt động trên toàn quốc; đồng thời xây dựng nền tảng dữ liệu hình ảnh và thông tin về liệt sĩ nhằm phục vụ cộng đồng, giáo dục lòng yêu nước và trách nhiệm xã hội.

Tâm nguyện của anh là công việc này sẽ không có điểm dừng và ngày càng làm được nhiều việc ý nghĩa hơn nữa. Anh hy vọng hành trình của mình và cộng sự sẽ truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ, để giữ gìn truyền thống cha ông, tri ân các anh hùng liệt sĩ và nhân lên những hành động tử tế, lối sống lành mạnh vì cộng đồng.

Nguồn: https://www.qdnd.vn/phong-su-dieu-tra/cuoc-thi-nhung-tam-guong-binh-di-ma-cao-quy-lan-thu-17/hanh-trinh-an-nghia-cua-chang-trai-phuc-dung-anh-liet-si-1053029